III SA/Łd 115/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium postanawia: odrzucić skargę.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania D. G. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium. Na powyższą decyzję skargę w imieniu D. G. wniósł D. P.. Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał pełnomocnika skarżącego do wykazania, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uprawnionych do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi oraz złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi lub odpisu pełnomocnictwa poświadczonego za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z art. 37 § 1 p.p.s.a. w terminie 7 dni pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika strony. Powyższe wezwanie doręczono D. P. w dniu 16 lutego 2017 r. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. D. P. wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika strony na podstawie załączonego do skargi pełnomocnictwa z uwagi na bardzo ważny jej interes. W piśmie tym D. P. stwierdził także, iż nie ma przeszkód, aby strona była reprezentowana przez prawnika, który nie jest profesjonalistą, gdyż przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie ma przymusu adwokacko-radcowskiego. Przepis art. 35 p.p.s.a. jest anachroniczny, nieprecyzyjny i nie znajduje bezwzględnej akceptacji w judykaturze. Na podstawie stałej umowy zlecenia reprezentuje swoich klientów przed sądami powszechnymi. Do pisma załączył umowę zlecenia na prowadzenie stałej obsługi prawnej z dnia 1 marca 2016 r. Postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił dopuszczenia D. P. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie w zarządzeniu z tej daty sąd pouczył skarżącego o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. oraz wezwał do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podpisanie skargi wniesionej przez D. P. lub nadesłanie podpisanej skargi. Odpis postanowienia z dnia 8 marca 2017 r. wraz z pouczeniem o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. oraz wezwaniem do usunięcia powyższego braku formalnego skargi doręczono skarżącemu w dniu 16 marca 2017 r. Skarżący nie podpisał skargi i nie nadesłał podpisanej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (art. 35 § 2 p.p.s.a.). Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (art. 35 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej (art. 35 § 4 p.p.s.a.). W sprawach: w których sąd przedstawił zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów, w których sąd przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach – pełnomocnikiem organu może być także funkcjonariusz lub pracownik jednostki organizacyjnej kierowanej przez organ nadrzędny (art. 35 § 5 pkt 1-3 p.p.s.a.). Pełnomocnikiem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej może być także funkcjonariusz lub pracownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 35 § 6 p.p.s.a.). Z regulacji tej wynika, że tylko osoby wymienione w art. 35 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych mogą reprezentować stronę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnikami nieprofesjonalnymi, którzy mogą reprezentować stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym są: inni skarżący lub uczestnicy postępowania, małżonek, rodzeństwo, wstępni strony, tj. rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, lub zstępni strony, tj. jej dzieci, wnuki, prawnuki, oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, tj. przysposabiany i przysposabiający (art. 114–127 k.r.o.), a także pracownicy lub funkcjonariusze jednostek wymienionych w art. 35 § 2, 4, 5 i 6 p.p.s.a. lub ich jednostek nadrzędnych. Osoby te dopuszczono do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na ich związek ze sprawą albo w wypadku osób fizycznych – z uwagi na bliskie pokrewieństwo lub zbliżony do niego stosunek przysposobienia, bądź też w wypadku osób prawnych lub przedsiębiorców, w tym nieposiadających osobowości prawnej, jak również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej oraz organów – ze względu na zatrudnienie w takiej jednostce. Z akt sprawy oraz łączącej skarżącego i D. P. umowy zlecenia wynika, że D. P. nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 p.p.s.a. Regulacja zawarta w art. 87 k.p.c., w szczególności w § 1, który to przepis stanowi, że pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, nie stanowi przepisów szczególnych w rozumieniu art. 35 § 1 p.p.s.a. Przepisy k.p.c. normują postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne) – art. 1 k.p.c. Tak w k.p.c., jak i w p.p.s.a. brak jest przepisu, który umożliwiałby zastosowanie art. 87 k.p.c. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z tym D. P. nie może być pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie. Z tego też względu postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił dopuszczenia D. P. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika skarżącego. Z uwagi na to, że D. P. nie może reprezentować skarżącego w niniejszym postępowaniu, wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podpisanie skargi wniesionej przez D. P. lub nadesłanie podpisanej skargi. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W orzecznictwie i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że podpis pod pismem potwierdza jego pochodzenie od osoby, która je podpisała i sankcjonuje wolę dokonania czynności w postępowaniu. Podpis wnoszącego pismo musi być własnoręczny, tj. stanowić znak ręczny określonej osoby pozwalający na jej identyfikację (por. np. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298). Regulacja ta ma na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo, w tym wypadku skarga, zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Brak podpisu jest brakiem formalnym skargi. W konsekwencji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 marca 2017 r. Siedmiodniowy termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął zatem w dniu 23 marca 2017 r. (w czwartek). Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie braku formalnego skargi. Skutkiem nieuzupełnienia powyższego braku w zakreślonym terminie jest – stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. e.o.