III SA/Łd 1055/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w postaci odsetek za zwłokę postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić J. Z. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie a.l.

III SA/Łd 1055/17 Uzasadnienie J. Z.(dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w postaci odsetek za zwłokę. W toku postępowania strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając następnie – po wezwaniu sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo. Skarżący jest właścicielem domu letniskowego o powierzchni 40,57 m2, mieszkania o powierzchni 53,29 m2, garażu o powierzchni 13,9 m2 oraz działki gruntowej w ¾ udziału (określił ją jako nieużytki) o powierzchni 6.500 m2. Dochody skarżącego stanowi emerytura w kwocie 2.397,32 zł. Skarżący wykazał także fakt posiadania oszczędności: 86.613 zł oraz 14.156 USD. Nadmienił także, że koszty bieżącego utrzymania wynoszą ok. 660 zł miesięcznie - w tym czynsz, podatek od nieruchomości, energia elektryczna, gaz, lekarstwa. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w postaci odsetek za zwłokę. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć. Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Wskazać w związku z tym należy, że skarżący osiąga stałe dochody w kwocie 2.397,32 zł. Zauważyć również należy, iż skarżący, zgodnie z przedłożonym oświadczeniem dysponował zgromadzonymi oszczędnościami, tj. 86.613 zł oraz 14.156 USD. W tej sytuacji, w ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych dochodów oraz posiadania bieżących środków majątkowych w formie oszczędności skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.