III SA/Kr 904/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek wymienił udział ½ cz. we własności nieruchomości przy ul. [...] składającej się z działki o pow. [...]ar i [...] m2 zabudowanej parterowym domem z poddaszem o pow. [...]m2. Wyjaśnił, że ma zasądzone wyrokiem ok. 3 tyś. zł lecz egzekucja tej kwoty jest do tej pory bezskuteczna. Zadeklarował brak przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na [...]zł renty tymczasowej i ok. [...] zł z zasiłków celowych. Swoje starania motywuje trudną sytuacją majątkową i zdrowotną oraz brakiem znajomości prawa. Powiada, że niska renta i nieregularne zasiłki celowe nie pozwalają mu pokryć ani kosztów sądowych ani wynagrodzenia pełnomocnika. Wykazane dochody wystarczają z trudem na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i zakup leków. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że lekarstwa to koszt 75 zł, żywności, 150 zł, środków czystości i kosmetyków 50 zł, odzieży i obuwia 30 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. h) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. h) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Zbędność rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Skarżący należy do osób niezamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę z niską rentą, zmuszoną posiłkować się ubieganiem o zasiłki celowe. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych stałych wydatków i opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany majątek w postaci udziału we własności opisanej nieruchomości nie zmienia tego spojrzenia. Nie należy bowiem przeceniać jego potencjalnej wartości jak również zdolności skarżącego do regulowania bieżących zobowiązań tzw. zdolności kredytowej, która jest znikoma. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.