III SA/Kr 787/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną poczynił w rubryce 6 adnotację o treści "nie dotyczy". Określając swój majątek oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów ani przedmiotów wartościowych. Zadeklarował brak dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest osobą bezrobotną, chorą, nie mogącą podjąć żadnej pracy zarobkowej. Twierdzi, że w ZUS toczy się jego sprawa o rentę. Podnosi, że z uwagi na brak stałego meldunku nie może dostać pomocy z GOPS. Z urzędu stwierdza się, iż w treści skargi zawarta jest dalsza cześć uzasadnienia wniosku o prawo pomocy, gdzie skarżący wyjaśnia, że pozostaje bez środków do życia. Nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego a renta nie została mu przyznana. Nie może zarejestrować się jako osoba bezrobotna, bo nie ma zdolności do pracy i zameldowania. Powiada, że jest osobą schorowaną, cierpiącą na szereg dolegliwości zdrowotnych. Wyjaśnia, że jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego córki, która również wspomaga go posiłkiem czy pożyczką. Postrzega siebie jako osobę dotkniętą problemem bezdomności. Twierdzi, że czasami nocuje w noclegowni. Wyjaśnia, że od 2009 r. jest z żoną w separacji faktycznej a dziecko pozamałżeńskie pogorszyło nienajlepsze relacje z małżonka wskutek czego zmuszony był wyprowadzić się. Powtarza, iż nie posiada żadnego majątku, zaś jego zadłużenie alimentacyjne wynosi obecnie ok. 15 tyś. zł. Wywodzi, że z uwagi na zatrzymanie mu prawa jazdy nie ma możliwości podejmowania pracy dorywczej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to oraz wyjaśnienia zawarte w skardze są wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Tworzą w miarę spójny obraz jego sytuacji życiowej. W świetle złożonych oświadczeń skarżący jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku i pracy, z zadłużeniem. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.