III SA/Kr 773/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 marca 2024 r., znak: 010070/680/663464/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 marca 2024 r., znak: 010070/680/663464/2023 utrzymującą w mocy poprzednio wydaną decyzję o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego wskazując, że uwzględnił skargę w całości i decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r., znak: 010070/680/663464/2023 uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o przyznaniu świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne zostało umorzone ponieważ organ uwzględnił skargę w trybie autokontroli wydanej poprzednio decyzji. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Będzie to miało miejsce między innymi wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego wskutek skorzystania przez organ, który je wydał, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 tej ustawy i uchylenia go. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. zezwala bowiem organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem odrębna skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z 20 marca 1999 r., OPS 16/99, publ. nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ skorzystał z uprawnień danych przez wskazany przepis i uchylił zaskarżoną decyzję oraz uwzględnił w całości żądanie skarżącej objętej wnioskiem o świadczenie wychowawcze. Wobec tego dalsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżone orzeczenie w trybie autokontroli zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tych względów należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie cytowanego art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.