III SA/Kr 767/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając swój majątek oświadczyła, że nie posiada nieruchomości (mieszkanie wynajmuje w TBS) ani zasobów. Z przedmiotów wartościowych zadeklarowała samochód marki Ford o wartości ok. [...] zł. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła łącznie na kwotę [...] zł wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie syna w wysokości [...] zł oraz jej stypendium stażowe w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoje starania odniosła się do okoliczności nurtującej ją sprawy. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że czynsz za najem to kwota [...] zł plus TV kablowa [..] zł, opłaty za prąd [...] zł, opłaty za gaz [...] zł, rata kredytu gotówkowego [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, zakup leków [...] zł, karty MPK dla skarżącej i syna [...]zł. W sumie stałe wydatki zamykają się kwotą [...] zł. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z GUP w K. o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej z wymienionymi kwotami wypłaconego stypendium, zaświadczenie o dochodach syna, zawiadomienie z TBS o wysokości opłat za używanie mieszkania bez tytułu prawnego opiewające na [...] zł, przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł z TBS, wypowiedzenie umowy najmu przez TBS z uwagi na zaległości czynszowe, harnomogram spłat kredytu z miesięcznymi ratami po [...] zł Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca jest osobą raczej ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku i stałej pracy, z zadłużeniem, zagrożoną eksmisją. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś że środki jakie ma do dyspozycji wystarczają z trudem przy obecnym poziomie cen oraz usług na opłacenie wykazanych kosztów bieżącego utrzymania. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżącą nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.