III SA/Kr 766/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając swój majątek oświadczyła, że nie posiada nieruchomości (mieszkanie wynajmuje w TBS) ani zasobów. Z przedmiotów wartościowych zadeklarowała samochód marki [...] o wartości ok. [...] zł. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego określiła łącznie na kwotę [...] zł wyjaśniając, że składa się na to wynagrodzenie syna w wysokości [...] zł oraz jej stypendium stażowe w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoje starania podniosła, ze od września 2016 r. do kwietnia 2017 r. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wówczas jedynym źródłem dochody był pensja syna, która nie pokrywała nawet należności czynszowych względem TBS. W wyniku tej sytuacji ponarastały długi za mieszkanie i media. Aktualnie jest na wykazanym stypendium stażowym/ Z uwagi na brak spłaty zadłużenia skarżąca otrzymała wypowiedzenie najmu oraz pismo informujące o wysokości opłat z tytułu bezumownego korzystania. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że czynsz za najem to kwota [...] zł plus TV kablowa [...]zł, opłaty za prąd [...] zł, opłaty za gaz [...] zł, rata kredytu gotówkowego [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, zakup leków [...] zł, karty MPK dla skarżącej i syna [...] zł. W sumie stałe wydatki zamykają się kwotą [...] zł. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z GUP w K. o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej z wymienionymi kwotami wypłaconego stypendium, zaświadczenie o dochodach syna, zawiadomienie z TBS o wysokości opłat za używanie mieszkania bez tytułu prawnego opiewające na [...] zł, przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł z TBS, wypowiedzenie umowy najmu przez TBS z uwagi na zaległości czynszowe, fakturę z apteki, harnomogram spłat kredytu z miesięcznymi ratami po [...] zł, pisma z TBS, orzeczenie o stopniu niepełnoprawności, fakturę za gaz na [...] zł, wezwanie z elektrowni o zapłatę należności za prąd. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca jest osobą raczej ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku i stałej pracy, z zadłużeniem, zagrożoną eksmisją. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś że środki jakie ma do dyspozycji wystarczają z trudem przy obecnym poziomie cen oraz usług na opłacenie wykazanych kosztów bieżącego utrzymania. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżącą nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.