Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 578/22

III SA/Kr 578/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-06-16

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
16 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura ASR WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2022 r. nr SKO.Dr/4122/258/2021 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 stycznia 2022 r., znak SKO.Dr./4122/258/2021, działając na podstawie art. 38 ust. 1, art. 40 ust. 12 pkt 1, ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1376) § 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (nadany Uchwałą Nr XLVIII/2809/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 listopada 2020 r. Dz. Woj. Małop. z 2020 r. poz. 7324), oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania D. P., P.H.U. S., od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 października 2021 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1232,00 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście trzydzieści dwa złote 00/100), za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] powierzchnią reklamową o treści "[...]" w dniach od 23 września 2020 r. do 8 grudnia 2020 r. wraz ze wskazaniem sposobu zapłaty w/w kary na rachunek Zarządu Dróg Miejskich w Krakowie – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 8 października 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta Krakowa orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na D. P., P.H.U. "S.", w wysokości 1232,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] powierzchnią reklamową o treści "[...]" w dniach od 23 września 2020 r. do 8 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał w szczególności, że w trakcie kontroli pasa drogowego ulicy [...] przeprowadzonej w dniu 23 września 2020 r. stwierdzono zajęcie tego pasa przez dwustronną tablicę reklamową o treści "F." o całkowitej powierzchni 0,64 m2, tj. przy wyliczeniu: wysokość 0,4 m x szerokość 0,8 m x 2 (ilość stron) = 0,64 m2. Pomiarów dokonano za pomocą taśmy mierniczej, na okoliczność czego sporządzono stosowny protokół. Reklama ta została umieszczona bez zezwolenia zarządcy drogi. W toku czynności wyjaśniających ustalono, iż właścicielem tablicy jest D. P. prowadzący Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe "S.", zaś działka nr 1, obr. [...], jedn. ewid. Ś. stanowi pas drogowy drogi publicznej (gminnej), jaką jest ulica [...] i pozostaje we władaniu Zarządu Dróg Miejskich Krakowa. Pismem z dnia 22 października 2020 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego oraz jego przywrócenia do stanu poprzedniego. Zawiadomienie zostało skierowane do D. P. prowadzącego Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe "S." i zostało przez niego osobiście odebrane. W uzasadnieniu wskazano na stan faktyczny związany z umiejscowieniem tablicy reklamowej. W piśmie wyznaczono 7-dniowy termin do złożenia nowych wniosków, dowodów lub ewentualnych żądań. Strona nie skorzystała z tej możliwości i do daty wydania decyzji nie złożyła jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie. Kolejne kontrole były przeprowadzane w dniach 15 października 2020 r.,16 listopada 2020 r., 24 listopada 2020 r., 2 grudnia 2020 r., 8 grudnia 2020 r. oraz 15 grudnia 2020 r., podczas której to (ostatniej) kontroli stwierdzono, iż szyld reklamowy został usunięty. Pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. organ I instancji powiadomił o zebraniu materiału dowodowego i stwierdzonym zajęciu pasa drogowego przez przedmiotowy nośnik reklamowy w dniach od 23 września 2020 r. do 8 grudnia 2020 r. Wskazano na obowiązujące w sprawie przepisy i zasadność wyliczenia kary. Organ wskazał na 7-dniowy termin do złożenia nowych wyjaśnień, żądań lub wniosków. Strona nie dokonała jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Organ pierwszej instancji wskazał, że skoro strona nie legitymowała się zgodą na zajęcie pasa drogowego, to zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej za jego zajęcie. Jest to ustawowy obowiązek zarządcy drogi, wynikający z art. 40 ust. 12 ustawy. Organ pierwszej instancji odwołał się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ustaleń dokonanych na podstawie posiadanych danych (np. rejestrów gruntów i map ewidencyjnych). Organ pierwszej instancji przywołał też przepisy ustawy mające zastosowanie w sprawie, w szczególności art. 4 ust. 1, art. 40 ust. 1 - 2 oraz postanowienia Uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. W przedmiotowej sprawie stawka wynosi 1,60 zł za dzień i wynika z § 5 ust. 1 pkt 1 tej Uchwały. Z zestawienia powołanych przepisów wywiedziono, iż zasadnym jest nałożenie kary pieniężnej w oparciu o wielkość całkowitej powierzchni reklamowej wyliczonej jako powierzchnia reklamowa a*b = 0,4 m x 0,8 m x 2= 1m2, gdzie "a" stanowi wysokość części ekspozycyjnej, zaś "b" szerokość powierzchni ekspozycyjnej oraz z uwagi iż szyld jest dwustronny uzyskany wynik należało pomnożyć przez 2. Szczegółowe wyliczenia prezentują się zatem następująco: 77 dni x 1 m (zajęta powierzchnia zgodnie z art. 40 ust. 10 ustawy) x 1,60 zł (stawka wynikająca z Uchwały) = 123,20 zł x 10 krotność wynikająca z ustawy = 1232,20 zł. Organ pierwsze instancji zaznaczył, że rozważał możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów k.p.a. tj. art. 189 f § 1 i § 2, lecz nie znalazł podstaw do takiego działania. Wskazano przy tym na wagę naruszenia oraz konieczność sprawiedliwego traktowania podmiotów działających zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie pozyskiwania zgód na zajęcie pasów drogowych do celów reklamowych. Działając na skutek odwołania D. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 21 stycznia 2022 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 40 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwrócił także uwagę na podjętą na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych uchwałę nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Organ odwoławczy wskazał dalej, że przyjęta przez organ pierwszej instancji powierzchnia dwustronnej tablicy reklamowej o treści "[...]" została wyliczona w sposób prawidłowy, tj. przy wyliczeniu: wysokość 0,4 m x szerokość 0,8 m x 2 (ilość stron) = 0,64 m kw. Pomiary zostały wykonane za pomocą taśmy mierniczej, co wskazano szczegółowo w protokole. Za powierzchnię reklamy należy uznać całą powierzchnię, którą reklama zajmuje, umieszczona na jakiejkolwiek konstrukcji, a jeżeli treści reklamowe umieszczone są po obu stronach (lub wielu), o wysokości kary, o której mowa w art. 40 ust. 6 ustawy winna decydować łączna powierzchnia, którą informacja ta w sumie zajmuje. Zgodnie zaś z art. 40 ust. 10, w badanej sprawie zajętą powierzchnię należy określić jako 1 m2. Nie ma jakichkolwiek uchybień w wyliczeniach dokonanych przez organ pierwszej instancji, tym samym – zdaniem organu odwoławczego – zarzuty odwołania w tym zakresie należy uznać za bezzasadne. W odniesieniu również do zarzutu w zakresie dublowania się zajętej powierzchni przez reklamy, co jest związane prawdopodobnie z umieszczeniem na jednym ramieniu – wieszaku na ulicy [...], dwóch szyldów jednym pod drugim, tj. "[...]" oraz "[...]" (co wyraźnie zostało uwidocznione na zdjęciach) – organ odwoławczy wskazał, że również ten zarzut jest bezzasadny. Taki stan faktyczny, w świetle przywołanych powyżej przepisów w zakresie zajęcia pasa drogowego, okoliczność, iż szyld na dole ([...]), na który prawdopodobnie została wydana zgoda na zajęcie pasa drogowego (zgodnie z treścią odwołania) – nie powoduje, iż szyld na górze (będący przedmiotem niniejszego postępowania) został umieszczony prawidłowo w świetle obowiązujących przepisów, bo pokrywa się z powierzchnią szyldu "niższego". Idąc takim tokiem rozumowania, wnioskodawca umieszczając jeden poziomy wysięgnik na elewacji budynku, który zajmuje pas drogowy (jak w badanym przypadku chodnik), musiałby uzyskać zgodę jedynie na jeden – najniżej położony szyld, zaś inne, umieszczone wyżej byłyby pozbawione konieczności pozyskania zgody zarządcy drogi. W świetle powołanych przepisów taka wykładania jest niedopuszczalna. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się dokumentacja kartograficzna, z której wynika niewątpliwie, iż zajęcie danego terenu nastąpiło w granicach pasa drogowego, a której dołączenie jest obowiązkiem organu zgodnie z orzecznictwem sądowym. Jak wynika z materiału dowodowego, ulica [...] jest własnością Gminy Miejskiej Kraków i w całości jest użytkowana jako droga gminna (w rozumieniu przepisów art. 7 ustawy o drogach publicznych) oraz znajduje się w zarządzie Zarządu Dróg Miasta Krakowa. Organ zamieścił w materiale dowodowym mapy ewidencyjne z zaznaczonym pasem drogowym wraz z przedmiotową reklamą, co także szczegółowo widać na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy. Stawka za umieszczenie tego typu nośnika reklamowego powinna być zakwalifikowana do kategorii opisanej w § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa tj. reklamy w formie szyldu mocowanego do elewacji budynku na wysięgnikach, których powierzchnia nie przekracza 1 m2, związanego z działalnością prowadzoną w tym budynku. Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem, stawka za zajęcie pasa drogowego przez tego typu reklamy wynosi 1,60 zł za dzień. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, biorąc pod uwagę brzmienie cytowanego już powyżej § 5 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku określającego m.in. wysokość dziennej stawki dla szyldów reklamowych o powierzchni nieprzekraczającej 1m2 powierzchni całkowitej jako 1,6 zł, za 1 m2 (co wynika wprost z art. 40 ust. 10 ustawy). Zatem ustalona w decyzji kwota 1232,00 zł stanowi iloczyn ilości 77 dni (od 23 września 2020 r. do 8 grudnia 2020 r.) zajęcia powierzchni, czyli wyliczenie to kształtuje się następująco: 1 m kw. x 1,60 zł x 77 dni x 10 stawka z art. 40 ust. 12 ustawy, co daje finalnie kwotę 1232,00 zł. Tym samym, wyliczona kara jest prawidłowa, zaś sposób jej wyliczenia, przyjęte wartości i podstawa prawna zostały szczegółowo wskazane w treści rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w wypadku ujawnienia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia właściwy organ ma obowiązek wszcząć postępowanie i nałożyć karę pieniężną. Organ pierwszej instancji w decyzji rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia kary na podstawie przepisów k.p.a. tj. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 189f § 2 k.p.a., ocenił wagę naruszenia, skutki ewentualnego odstąpienia, cele nałożonej kary oraz uwzględnił takie okoliczności jak podmiot dokonujący naruszenia oraz konieczność ochrony interesów podmiotów przestrzegających przepisów prawa i występujących każdorazowo do organów administracyjnych o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Na podstawie tych rozważań organ pierwszej instancji wywiódł, iż brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary – organ odwoławczy uznał, oceniając te rozważania, że są wyczerpujące, tym samym nie można im przypisać naruszenia art. 189f k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez stronę w zakresie ilości dni zajęcia przez reklamę pasa drogowego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskutek stwierdzonych dzięki kontroli nieprawidłowości, właściwy organ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne. Z czynności przedprocesowych, polegających na dokonaniu oględzin kontrolowanego pasa drogowego, sporządza się natomiast protokół w myśl art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a., który stanowi dowód w sprawie. Na podstawie tych protokołów, ustala się okres zajęcia pasa drogowego, z czego data "pierwszego" protokołu, w którym ujawniono okoliczność zajęcia pasa, rozpoczyna bieg terminu, od którego liczona jest kara. W postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia to organ ma udowodnić, jakie są granice pasa drogowego oraz jaka powierzchnia, w jakim okresie i przez kogo została zajęta bez zezwolenia. Strona może, ale nie musi podejmować obronę. Jeżeli organ środkami przewidzianymi przez k.p.a. dowiedzie wskazanych wyżej okoliczności, a strona nie przedstawi żadnego przeciwdowodu, ustalenia organu dotyczące istnienia przesłanek nałożenia kary można uznać za poprawne. Tym samym zarzuty strony w zakresie wadliwego określenia czasu zajmowania powierzchni reklamowej należy uznać za bezzasadne; postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób prawidłowy. Pismem z dnia 18 marca 2022 r. D. P. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skarżący zapowiedział w skardze sprecyzowanie zarzutów w toku postępowania. Na rozprawie skarżący wskazał, że przedmiotowa reklama nie należała do niego; nie ma dowodu, że reklama znajdowała się na budynku także poza dniami, w których dokonywane były oględziny. Załączone do akt zdjęcia i mapy nie dowodzą tego, że reklama znajdowała się w pasie drogowym. Skarżący wyjaśnił, że w grudniu 2020 r. nie prowadził działalności przy ulicy [...]. Wcześniej prowadził tam działalność gospodarczą, tj. lokal gastronomiczny – lokal firmowy [...] F., nazywał się [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przede wszystkim art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji): 1. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.; 2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1–3. (...); 3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. (...); 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego; (...) 8. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł; 10. Zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego; 12. Za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c – zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4–6; 13. Termin uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 3, oraz kary, o której mowa w ust. 12, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 13a. W podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wpisują się także przepisy aktu prawa miejscowego – uchwały Nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2020 r. poz. 7324), w tym § 5 ust. 1 pkt 1, dotyczący "reklamy w formie szyldu mocowanego do elewacji budynku na wysięgnikach, których powierzchnia nie przekracza 1 m2, związanego z działalnością prowadzoną w tym budynku". W ocenie Sądu, organ prawidłowo zidentyfikował i zinterpretował przepisy wchodzące w skład podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zebranego materiału dowodowego oraz poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, wskazać należy, że znajdująca się aktach mapa z wyrysowaną działką nr 1 oznaczoną symbolem "dr" (będącą własnością Gminy Miejskiej Kraków) oraz wypis z ewidencji gruntów – są miarodajnymi dowodami na okoliczność, że działka nr 1 stanowi pas drogowy ulicy [...], oraz na okoliczność, że budynek nr [...] przy ul. [...] zlokalizowany jest w granicy z działką nr 1 (pasem drogowym). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2022 r. (II GSK 878/19, CBOSA), wyjaśnił, że: "Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (...), jej Rozdziałem 4, przepisy art. 20 i następne, ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) obejmuje zakresem informacji w niej zawartych, dotyczących gruntów ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja zawiera również informacje dotyczące właścicieli nieruchomości, w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli wskazuje inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Na tle przywołanej ustawy wskazania wymaga, że w ramach obrębów ewidencyjnych tworzone są działki ewidencyjne. Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych (§ 9 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (...). Sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe (§ 9 ust. 2 rozporządzenia)". W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wypis z ewidencji gruntów "może i powinien posłużyć organom administracji publicznej, jako dowód i źródło niezbędnych informacji w sprawach, jak przedmiotowa, gdzie ustalenia wymagają granice gruntów i dróg publicznych". Z definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) wynika, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Granice przestrzenne pasa drogowego wyznaczają linie graniczne gruntu oraz przestrzeń nad tym gruntem i pod nim (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2019 r., III SA/Kr 1122/18, COBOSA). "Umieszczenie reklamy nad chodnikiem bez zezwolenia implikuje nałożenie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa ruchu drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. (...) Nie ma w świetle powyższego znaczenia czy obiekt niezwiązany z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg choćby potencjalnie może kolidować z jakimikolwiek urządzeniami drogowymi lub może wpływać na bezpieczeństwo lub ruch drogowy. Wystarczającym w świetle powołanych przepisów do wymierzenia kary jest umieszczenie obiektu niezwiązanego z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg bez wymaganego zezwolenia" (zob. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 4 października 2022 r.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należycie wykazane zostały elementy opisane w hipotezie normy sankcjonującej z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa reklama bez zezwolenia zarządcy drogi znajdowała się w pasie drogowym ulicy [...] i że taki stan rzeczy trwał co najmniej w okresie od dnia 23 września 2020 r. do dnia 8 grudnia 2020 r.; w sposób prawidłowy ustalono jej wymiary (0,64m2). Zważywszy na te ustalenia, uwzględniając treść § 5 ust. 1 pkt 1, organ prawidłowo określił wysokość kary na kwotę 1.232,00 zł. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. W tym kontekście przede wszystkim trzeba zauważyć, że skarżący – mimo że był należycie informowany o przebiegu postępowania – nie zajął żadnego stanowiska w sprawie w toku czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji; w szczególności zaś nie zakwestionował ustaleń opisanych w protokołach kontroli ani swojego statusu jako strony. W odwołaniu skarżący twierdził, że "nie prowadziłem, i nie prowadzę tam działalności gospodarczej oraz nośniki reklamowe [...] nigdy nie należały do mnie". Organ odwoławczy zasadnie uznał to twierdzenie za kontrfaktyczne, w szczególności wobec zalegającego w aktach wydruku z ewidencji działalności gospodarczej (gdzie widnieje adres K., ul. [...]). Na rozprawie skarżący, choć nadal twierdził, że reklama nie była jego – przyznał, że prowadził działalność przy ulicy [...] (w grudniu 2020 roku zaprzestał prowadzenia tam działalności) i że był to lokal firmowy [...] F. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, ustalenia organu co do adresata decyzji należy uznać za prawidłowe. O tym, że załączona do akt dokumentacja fotograficzna, protokoły oględzin oraz mapy, stanowią miarodajny dowód w sprawie – była już mowa wyżej; w tym miejscu warto dodać, że cytowany wcześniej wyrok NSA z dnia 4 października 2022 r., II GSK 878/19, został podjęty również na tle stanu faktycznego, w którym występowała reklama typu "semafor". Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego co do tego, że okoliczność zlokalizowania innego szyldu poniżej nie "sanuje" szyldu będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Trafnie argumentuje organ odwoławczy, że w przeciwnym razie wnioskodawca umieszczając jeden poziomy wysięgnik na elewacji budynku, który zajmuje pas drogowy, musiałby uzyskać zgodę jedynie na jeden – najniżej położony szyld, zaś inne, umieszczone wyżej byłyby pozbawione konieczności pozyskania zgody zarządcy drogi. Taka wykładania jawi się zaś jako niezasadna i niedopuszczalna. Nie został wykazany i nie znajduje uzasadnienia zarzut, jakoby w stosunku do skarżącego powinny obowiązywać zniżki. Nie można też podzielić poglądu skarżącego, jakoby kara mogła być naliczana wyłącznie za te dni, w których dokonywano kontroli – znajdujące się w aktach protokoły, oceniane zgodnie z zasadami określonymi w art. 80 k.p.a., pozwalają stwierdzić, że reklama znajdowała się w pasie drogowym w całym okresie od dnia 23 września 2020 r. do dnia 8 grudnia 2020 r. Nic nie wskazuje na to, aby w tym okresie była ona zdejmowana i zakładana ponownie. W ocenie Sądu, organ słusznie uznał też, że w niniejszej nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, organ ocenił zebrany materiał dowodowy prawidłowo i prawidłowo ustalił stan faktyczny (nie doszło do naruszenia przepisów statuujących zasadę prawdy obiektywnej ani innych przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), prawidłowo zinterpretował i zastosował odnośne przepisy prawa materialnego (w tym art. 4 pkt 1, art. 40 ust. 1, ust. 2 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych) i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 kwietnia 2022
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura Magdalena Gawlikowska Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny