Sygnatura
III SA/Kr 560/25
Wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2025 r., III SA/Kr 560/25 – egzekucja należności pieniężnych
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 11 grudnia 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi K. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 17 stycznia 2025 r., nr 1201-IEE.7113.2.247.2024.2.ET w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych - oddala skargę -
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. znak sprawy: 1201-IEE.7113.2.247.2024.2.ET, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego – K. H. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r. nr 220000/71/248384/24 odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 zw. dalej; k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zw. dalej "upea") utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Nowym Sączu (dalej: Dyrektor O/ZUS), jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2024 r. o nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]. Tytuły te obejmują zaległości składkowe za okres od lutego 2001 r. do czerwca 2001 r. Tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu w dniu 21 czerwca 2024 r. Wobec zobowiązanego było już wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne obejmujące w/w należności składkowe na podstawie tytułów z dnia 21 maja 2003 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gorlicach. Zostało ono jednak umorzone z mocy prawa ponieważ wierzyciel w ciągu roku nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania. Ponadto ZUS w Nowym Sączu zabezpieczył swoje roszczenia wpisem hipoteki na nieruchomości należącej do skarżącego Z uwagi na umorzenie wcześniej prowadzonego postępowania z przyczyn innych niż bezskuteczność egzekucji, nie było możliwości ponownego wszczęcia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych dnia 21 maja 2003 r. Dlatego też Dyrektor O/ZUS w Nowym Sączu wystawił tytuły wykonawcze w dniu 14 czerwca 2024 r. Niemniej jednak egzekucja może być prowadzona wyłącznie z w/w nieruchomości, na której ZUS posiada zabezpieczenia swoich roszczeń. Dyrektor O/ZUS w Nowym Sączu pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Gorlicach dalsze tytuły wykonawcze celem prowadzenia egzekucji z udziału w nieruchomości należącej do skarżącego. W wyniku wszczęcia egzekucji administracyjnej powstały koszty egzekucyjne w wysokości 606,27 zł. Skarżący pismem z dnia 9 lipca 2024 r. zawnioskował o umorzenie całości jego zobowiązań. Wniosek uzasadnił swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Stwierdził, że prowadził dużą firmę, która zbankrutowała z przyczyn przeinwestowania. Firma zamknęła się w lutym 2001 r. Obecnie skarżący utrzymuje się z emerytury, z której dokonywane są potrącenia przez ZUS na rzecz Komornika Sądowego w wysokości 709,35zł. Jemu natomiast po potrąceniach pozostaje "na rękę" 1.832,71 zł. Dodał, że ma 71 lat i posiada "II grupę niepełnosprawności", a jego jedynym dochodem jest emerytura. We wniosku podniósł ponadto, że na jego nieruchomości ustanowiona jest hipoteka przymusowa na rzecz ZUS. ZUS natomiast "uaktywnił" się na dzień przed licytacją jego domu i wystąpił z pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. o wdrożenie egzekucji z nieruchomości do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponadto nadmienił, że "ma wątpliwości czy tytuły wykonawcze zawierają podwójne roszczenia". Dyrektor O/ZUS w Nowym Sączu pismem z dnia 19 lipca 2024 r. wezwał skarżącego o sprecyzowanie czy wnioskuje o umorzenie należności składkowych. W odpowiedzi na w/w wezwanie skarżący wskazał, że podtrzymuje wszystkie uwagi i wniosek o umorzenie jego zadłużenia wobec ZUS. Dyrektor O/ZUS w Nowym Sączu pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. poinformował skarżącego, że jego wnioski zakwalifikował jako wniosek o umorzenie należności z tytułu składek oraz wniosek o umorzenie należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, które wyłączył do odrębnych postępowań. Dyrektor O/ZUS w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 15 listopada 2024 r. nr 220000/71/248384/2024 odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie. W zażaleniu zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy, powielając argumentację podniesioną we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych tj. trudną sytuację finansową. Wskazał, że pobiera emeryturę w wysokości 2.873,43 zł brutto. Ze świadczenia są dokonywane potrącenia egzekucyjne w wysokości 709,35 zł, więc otrzymuje kwotę 1832,71 zł netto. Ponadto podniósł, argumentację dotyczącą wcześniej prowadzonego postępowania egzekucji z nieruchomości "KW nr [...]", sporządzonego planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości oraz działań ZUS i Komornika Sądowego w tamtym postępowaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po przeanalizowaniu akt sprawy, powołał treść art. 64e § 2 upea i odnosząc się do przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", zauważył, że organ egzekucyjny szczegółowo zbadał, czy zachodzi ona w tej sprawie. Swoją analizę przedstawił zaś w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Do oceny sytuacji zobowiązanego organ wykorzystał: dokumenty i pisma złożone do organu egzekucyjnego przez zobowiązanego, a także informacje pozyskane z urzędu. Organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, pobiera natomiast emeryturę. Skarżący oświadczył, że jest osobą rozwiedzioną, nie określił jednak stałych wydatków związanych z utrzymaniem, czy też posiadanych zobowiązań. Podał, że nie posiada środków transportu, posiada natomiast dom jednorodzinny, który jest w trakcie licytacji. Pomimo wskazania, że posiada "II grupę niepełnosprawności", nie przedłożył w tym zakresie żadnej dokumentacji. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że nie kwestionuje sytuacji zdrowotnej skarżącego. Dodał jednak, że w przypadku gdy zobowiązany mimo istnienia choroby uzyskuje dochody, to nie możne ona stanowić podstawy do przyznania wnioskowanej ulgi. Skarżący dysponuje bowiem stałym dochodem w postaci emerytury, z której można stopniowo spłacać należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny słusznie zauważył, że pobiera on świadczenie emerytalne w wysokości 2.837,43 zł. Po potrąceniach egzekucyjnych w wysokości 709,35zł przysługuje mu kwota 1.832,71 zł. Według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dane za II kwartał 2024 r.) minimum socjalne dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1.789,05 zł. Ponadto jest współwłaścicielem ½ nieruchomości oszacowanej na kwotę 436.598 zł, która jest w trakcie licytacji. Organ egzekucyjny dostrzegł możliwość wyegzekwowania dochodzonych kosztów egzekucyjnych. W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny prawidłowo zbadał istnienie interesu zobowiązanego we wnioskowanym umorzeniu. Słusznie ocenił, że zobowiązany nie udowodnił, by jego sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwiała mu spłatę zaległości wobec organu egzekucyjnego. Organ ten nie zakwestionował też trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, jednak trafnie zauważył, że jego stan zdrowia nie uniemożliwia mu osiągania dochodów, gdyż pobiera emeryturę. Ponadto organ egzekucyjny słusznie zauważył, że jeżeli jednorazowa spłata zadłużenia stanowi trudność dla zobowiązanego, to może on zawnioskować o rozłożenia zadłużenia na raty. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę zobowiązań, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie. Po zbadaniu ważnego "interesu zobowiązanego", organ egzekucyjny ocenił też przesłankę "interesu publicznego". Organ odwoławczy uznał, że w interesie publicznym jest, aby należności publicznoprawne, a takimi są koszty egzekucyjne, były płacone. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zauważył, że w zażaleniu skarżący podniósł argumentację dotyczącą wcześniej prowadzonego postępowania egzekucji z nieruchomości "KW nr [...]", sporządzonego planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości oraz działań ZUS i Komornika Sądowego w tamtym postępowaniu. Organ wyjaśnił, że kwestie te dotyczą innego, postępowania, które zostało już zakończone i nie można ich skutecznie podnosić w odrębnym - obecnie toczącym się postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny prawidłowo zbadał istnienie interesu zobowiązanego i interesu publicznego we wnioskowanym umorzeniu. Ponadto podkreślił, że rozstrzyganie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych posiada charakter uznaniowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie i wskazał, że nie można go karać kosztami egzekucyjnymi raz ze strony Urzędu Skarbowego w Gorlicach i z drugiej strony ZUS w Nowym Sączy w tej samej sprawie. Zdaniem skarżącego poniesione koszty egzekucyjne przez Urząd Skarbowy w Gorlicach winny spocząć na ZUS w Nowym Sączu. W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 r. znak sprawy: 1201-IEE.7113.2.247.2024.2.ET, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r. nr 220000/71/248384/24 odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 poz.268). Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne. § 2 stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone: 1) na wniosek: a) zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, b) wierzyciela, na którego wniosek została wszczęta egzekucja: – sądowa przejęta przez organ egzekucyjny w wyniku zbiegu - jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes wierzyciela, – administracyjna - jeżeli za umorzeniem przemawia interes publiczny; 2) z urzędu, jeżeli wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym nie przekracza czterokrotności kosztów upomnienia. § 3. W przypadku częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych w pierwszej kolejności umarza się opłatę egzekucyjną. § 4. Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela prowadzących działalność gospodarczą, może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne, jeżeli umorzenie: 1) nie stanowi pomocy publicznej; 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowi pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b. § 5. W przypadku pomocy publicznej, o której mowa w § 4 pkt 3 lit. a i b, można umorzyć koszty egzekucyjne w całości lub w części, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe warunki udzielania tej pomocy zapewniające jej zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. § 6. Pomoc publiczna, o której mowa w § 4 pkt 3 lit. c, może być udzielana na przeznaczenia określone w przepisach wydanych na podstawie art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zgodnie z warunkami określonymi w tych przepisach. § 7. Na postanowienie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych przysługuje zażalenie. § 8. Jeżeli koszty egzekucyjne przypadają na rzecz innego organu egzekucyjnego, postanowienie, o którym mowa w § 7, wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. § 9. Organ egzekucyjny umarza z urzędu opłatę manipulacyjną, opłatę egzekucyjną i opłatę za czynności egzekucyjne, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i powstały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego, zagranicznego tytułu wykonawczego albo tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i. § 10. Przepis § 9 stosuje się odpowiednio do wydatków egzekucyjnych poniesionych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie: 1) jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego, chyba że organ egzekucyjny uzyskał zwrot tych wydatków od państwa członkowskiego lub państwa trzeciego w przypadkach, o których mowa w art. 29a, lub w przypadkach, o których mowa w art. 80 i art. 81 ustawy o wzajemnej pomocy; 2) tytułu wykonawczego obejmującego należności pieniężne, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g oraz i. § 11. W przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 2, § 9 i 10, sporządza się adnotację w rozumieniu art. 72 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powołanego przepisu wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie określenia organ może. Istota uznania administracyjnego polega na tym, że samo stwierdzenie przez organ ziszczenia się ustawowych przesłanek umożliwiających przyznanie wnioskowanej ulgi może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu egzekucyjnego. Powinien on bowiem rzetelnie, z poszanowaniem zasad procesowych, wyjaśnić w ustalonym stanie faktycznym, motywy swego rozstrzygnięcia. Tak więc nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek z art. 64e § 2 pkt 1 - 3 u.p.e.a. może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (por. np. wyrok NSA z 23 lutego 2016 r., sygn. II FSK 3740/13,). Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w przypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie kontrola legalności rozstrzygnięć uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organy egzekucyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach (zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Sąd poprzestaje na ocenie, czy wydane postanowienie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i przeanalizował wszystkie okoliczności mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie może natomiast badać wydanych postanowień pod kątem ich słuszności, czy sprawiedliwości. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a tym samym nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom, wyznaczającym zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organy uczyniły zadość stawianym wymogom i wyczerpująco ustaliły zarówno stan majątkowy jak i sytuację faktyczną skarżącego tj. fakt, że skarżący nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, pobiera natomiast emeryturę, nie posiada środków transportu, posiada natomiast dom jednorodzinny, który jest w trakcie licytacji. Sąd stwierdza, że prawidłowo ustalony stan faktyczny stał się zaś podstawą oceny tego, czy w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. Biorąc pod uwagę treść art. 64e § 2 pkt 1a u.p.e.a. wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem wskazał NSA w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12 dostępny w: CBOSA). Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie wskazanych powyżej pojęć, tj. ani "ważny interes zobowiązanego", ani "interes publiczny". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. Przez ważny interes zobowiązanego w przypadku osoby fizycznej należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne, czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważny interes zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy sąd stwierdza, że organy podatkowe prawidłowo przeanalizowały sytuację skarżącego w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64e § 2 pkt 1a u.p.e.a. i przekonująco uzasadniły powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanego umorzenia. W ocenie Sądu prawidłowe jest wyjaśnienie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dlaczego za umorzeniem nie przemawia ważny interes publiczny. Jak bowiem wskazano powyżej pojęcie to ocenia się z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a nadto pożądane jest wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem umorzenia należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami udzielonej jednostce pomocy. W takiej sytuacji należy rozważyć zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie przecież całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle jego sytuacji finansowej. W każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty powyższych wartości. Zdaniem Sądu kłopoty finansowe nie mogą zwalniać skarżącego z obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Umorzenie kosztów egzekucyjnych jest instytucją szczególną i może nastąpić jedynie w przypadkach, gdy występuje rzeczywisty brak możliwości zapłaty przez zobowiązanego tych należności. Organ słusznie - zdaniem Sądu -ocenił, że podane przez stronę okoliczności nie mogą być w tych warunkach uzasadnieniem dla umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na "interes publiczny". Mając na względzie tak zaprezentowane wyjaśnienia Sąd stwierdza, że nie noszą one cechy dowolności. Za prawidłowe i zgodne z zebranym materiałem dowodowym, Sąd uznał również stanowisko organu co do braku wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W sprawach o umorzenie należności dokonuje się oceny aktualnej majątkowej wnioskodawcy. Dlatego przy rozpatrywaniu wniosku w tym przedmiocie organ ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej strona znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ wziął pod uwagę fakt, że skarżący nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, pobiera natomiast emeryturę, nie posiada środków transportu, posiada natomiast dom jednorodzinny, który jest w trakcie licytacji. Wskazał także na sytuację zdrowotną skarżącego. Jednak co najważniejsze ma on stały dochód tj. pobiera emeryturę, wynika z tego, że stały dochód pozwala na uregulowanie kosztów egzekucyjnych. Tym samym analizując zasadność umorzenia przedmiotowych kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie kryteriów określonych w ww. przepisach, zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia tych należności, tj. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. W sytuacji zaś, gdy w sprawie nie stwierdzono istnienia uzasadnionego, ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego, organ słusznie zaniechał badania przesłanek z art. 64e § 4 u.p.e.a. Sąd stwierdził że zebrany przez organ materiał dowodowy przedstawiony w postanowieniu pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie wniosku strony skarżącej o umorzenie kosztów egzekucyjnych, co pozwoliło sądowi na uznanie, że organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, mieszczące się w graniach zakreślonych przez prawo. W rozpoznawanej sprawie organy administracji należycie rozważyły i oceniły wystąpienie przesłanki interesu publicznego w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Interes skarżącej polegający na umorzeniu kosztów egzekucyjnych został oceniony poprzez pryzmat sytuacji finansowej skarżącego oraz został skonfrontowany z ważnym interesem publicznym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 kwietnia 2025
- Symbol z opisem
- 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Bogusław Wolas Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/ Urszula Zięba /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Art. 3, art. 119, art. 120, art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz. 143
- Art. 18, art. 64e Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Dz.U. 2026 poz. 268
- Art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2025 poz. 1691
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Gl 599/25 · 11 grudnia 2025
Wyrok WSA w Gliwicach z 11 grudnia 2025 r., I SA/Gl 599/25 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gl 414/25 · 11 grudnia 2025
Wyrok WSA w Gliwicach z 11 grudnia 2025 r., I SA/Gl 414/25 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: III SA/Kr 1179/25 · 11 grudnia 2025
Wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2025 r., III SA/Kr 1179/25 – egzekucja należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny