III SA/Kr 548/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawczyni radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córka. Określając swój majątek zadeklarowała brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Podobną treści deklaracją złożyła wobec córki. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 868,02 zł wynagrodzenia za pracę. Uzasadniając swoje starania podniosła iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Jest matką samotnie wychowującą córkę. Nie radzi sobie z korespondencją urzędową. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wpisała czynsz 586,13 zł, prąd 151 zł, gaz 162 zł, wyżywienie 500 zł, leki łącznie 250 zł, kredyt 133 zł. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanym iż urzędu pozostaje, iż wnioskodawczyni jest rozwiedziona, sprawuje opiekę nad córką, ma zasądzone alimenty. Legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jest objęta wsparciem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami zawartymi w aktach administracyjnych jest wystarczające do oceny jej aktualnych możliwości finansowych. Te kształtują się niespecjalnie. Wnioskodawczyni nie ma majątku. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji gospodarstwo domowe wnioskodawczyni z trudem wystarczają na opłacenie wykazanych kosztów bieżącego utrzymania i opędzenie podstawowych potrzeb dwóch osób. Biorąc pod uwagę fakt samotnego wychowywania córki i problemy zdrowotne trudno czynić wnioskodawczyni zarzut iż nie stara się poprawić swojej sytuacji. W tych okolicznościach konieczność wygospodarowania przez wnioskodawczynię środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest ona w stanie ich ponieść, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono wnioskodawczyni pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.