III SA/Kr 51/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków H. G. i J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. G. i J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. zwolnić skarżących od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

W związku z pisemną prośbą skarżących "o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata o ile trzeba" (k. 8) przesłano obojgu skarżącym urzędowe formularze "PPF" zgodne z obowiązującym wzorem celem ich wypełnienia oraz podpisania (k. 20 i 23). Oboje skarżący odesłali w terminie wypełnione i podpisane wnioski sporządzone na obowiązujących formularzach "PPF" podając w nich, że mieszkają pod tym samym adresem, z synem i trojgiem wnucząt. Określając swój majątek wykazali dom i mieszkanie o powierzchni 110 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 468 ha 66 m2 tj. las o powierzchni 051,50 m2 i rolę o pow. 397,67 ha leżącą odłogiem. Podali, że syn jest właścicielem starego ciągnika Ursus C360 z 1982 r. oraz samochodu Vectra z 1997 r. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowali łącznie na kwotę 4352,97 zł wyjaśniając, że składa się na to 1489,38 zł emerytury skarżącego, 1063,59 zł emerytury skarżącej, 1800 zł wynagrodzenia syna. Uzasadniając swoje starania podnieśli, że oboje podupadli na zdrowiu. Są osobami w podeszłym wieku. Skarżący ma 85 lat, choruje na prostatę, jest po operacji, choruje na niewydolność serca, astmę. Skarżąca ma także 85 lat i podobnie jak maż choruje na niewydolność serca, astmę a prócz tego na kręgosłup, ma złamaną nogę w udzie, jest inwalidką . Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazali na: podatek rolny roczny 350 zł, wywóz śmieci kwartalny 90 zł, zakup gazu butlowego co 2 miesiące 55 zł, światło 154,19 zł miesięcznie, telefon 80 zł/msc, ubezpieczenie zabudowań 689 zł + 138 zł, ubezpieczenie na życie 106,59 zł, opłacenie lekarstw 400 zł co pół roku, zakup węgla 3600 zł rocznie. Do wniosków dołączyli: odcinki swoich świadczeń emerytalnych, kopie decyzji wymiarowych, kopie polis i pokwitowań opłacanych ubezpieczeń, kopie faktur i pokwitowań za wodę, kopie pokwitowań za energię elektryczną, za wywóz śmieci, kopie dowodów rejestracyjnych wykazanych pojazdów syna, kopie faktur zakupowych z aptek. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że choć skarżący nie poczynili ani w rubryce 4.1 ani w rubryce 4.2. wymaganych zakreśleń, to jednak biorąc pod uwagę treść ich pisma z 21.12.2017 r. zatytułowanego "Prośba" a także wzmianek w rubrykach 4.1. we wniosku skarżącego o treści "całkowicie" czy we wniosku skarżącej "zwolnienie w całości" nie ulega wątpliwości, iż jednym z żądań skarżących jest pozyskanie przez skarżących zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa komplikuje się nieco bardziej gdy chodzi o pełnomocnika z urzędu a to za przyczyną poczynionego przez skarżących zastrzeżenia "o ile trzeba", "jak trzeba". Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym w pierwszej instancji nie obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Biorąc jednak pod uwagę podeszły wiek skarżących (oboje mają po 85 lat), opisany we wnioskach stan ich zdrowia oraz oddalone od siedziby sądu miejsce zamieszkania skarżących oczywistym jest, że zachodzi potrzeba ustanowienia na rzecz skarżących pełnomocnika z urzędu. Konkretnie radcy prawnego gdyż o tego proszą oboje i zgodnie w rubryce 5 swoich wniosków. W konsekwencji poczynionych rozważań przyjąć zaś należy iż rzeczywistą treścią wniosków skarżących są żądania zwolnienia ich od kosztów sądowych i ustanowienia na ich rzecz radcy prawnego. Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 §1 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący złożyli wymagane oświadczenia, które wraz z okazanymi dokumentami źródłowymi są wystarczające do oceny ich sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Pewne niewielkie nieścisłości i nadinterpretacje nie mają większego znaczenia gdyż położyć należy je na karb podeszłego wieku skarżących i związanej z tym nieporadności skarżących. Możliwości płatnicze skarżących są mizerne. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki pieniężne jakie pozostają do dyspozycji skarżących wystarczają w zasadzie tylko na opłacenie wykazanych zobowiązań i stałych wydatków oraz opędzenie podstawowych potrzeb tej sześcioosobowej rodziny. Okoliczność, że do skarżących należy wykazany majątek nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie zadeklarowany dom posiada pewną wartość sprzedażną lub podkładową, to jednak trudno byłoby wymagać od skarżących takich rozporządzeń celem pozyskania środków na koszty postępowania albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji tej sześcioosobowej rodziny. Co się zaś tyczy należącego do syna skarżących 36-letniego ciągnika albo 21 letniego samochodu to nie można przeceniać wartości tych starych pojazdów. Okoliczność, że wykazana rola leży odłogiem również pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżących. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że osoby w podeszłym wieku, o skromnych bieżących dochodach, z problemami zdrowotnymi powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem, nawet gdy państwo deklaruje powszechny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem pewna ich część która nie jest refundowana. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącym pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.