III SA/Kr 449/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu na czynność Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w przedmiocie pozbawienia dotychczasowej kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczenia z mocy prawa do kategorii drogi powiatowej odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.

W dniu 9 kwietnia 2018 r. strona skarżąca - Zarządu Powiatu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na "czynność z zakresu administracji publicznej dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich, o której mowa w art. 10 ust. 5e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, dokonanej w dniu 9.03.2018 r., polegającej na pozbawieniu dotychczasowej kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczeniu z mocy prawa do kategorii drogi powiatowej odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] (...)". Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 K.p.a. polegające na braku przeprowadzenia czynności dowodowych, potwierdzających faktyczne zastąpienie odcinka drogi wojewódzkiej nr [...], nowo wybudowanym odcinkiem obwodnicy O., a także braku wykazania, że odcinek ten nie spełnia wymagań przewidzianych dla drogi wojewódzkiej. Zarzucono naruszenie art. 10 ust. 5e ustawy o drogach publicznych przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak jest potrzeby przeprowadzania analizy w zakresie dotyczącym zastąpienia odcinka drogi nowo wybudowaną obwodnicą, błędnego przyjęcia, że zastąpienie to nastąpić może pomimo braku zmiany funkcji odcinka drogi oraz, że skutek czynności pozbawienia kategorii odcinak drogi następuje z chwilą oddania drogi do użytkowania, pomimo faktu, że decyzja w przedmiocie użytkowania jest warunkowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku stwierdzenia braku podstaw do odrzucenia skargi – o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Co konkretnie może stanowić przedmiot kontroli określają art. 3 - 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017.1369) – dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła do tut sądu skargę na "czynność z zakresu administracji publicznej dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich, o której mowa w art. 10 ust. 5e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, dokonanej w dniu 9.03.2018 r., polegającej na pozbawieniu dotychczasowej kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczeniu z mocy prawa do kategorii drogi powiatowej odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] (...)". O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt l OSK 18/16). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do podjęcia czynności, która mogłaby by być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Sąd podziela stanowisko organu, że pozbawienie drogi wojewódzkiej nr [...], kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczenie tego odcinka drogi wojewódzkiej, do kategorii drogi powiatowej, zgodnie z treścią art. 10 ust. 5e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2017.2222) nie następuje w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, ale z mocy prawa stosownie do treści art. 10 ust. 5e ustawy o drogach publicznych. W myśl powołanego przepisu odcinek drogi wojewódzkiej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwila oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi powiatowej. Przepisy ust. 5c i 5d stosuje się odpowiednio. W świetle brzmienia powyższego przepisu zarządca drogi wojewódzkiej nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do pozbawienia drogi wojewódzkiej dotychczasowej kategorii, skutek taki następuje automatycznie z mocy przepisów prawa (art. 10 ust. 5e ww. ustawy), po oddaniu do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi wojewódzkiej, który zastępuje dotychczasowy odcinek starodroża drogi wojewódzkiej. Skutek zaliczenia drogi do innej kategorii w trybie art. 10 ust. 5 e ustawy o drogach publicznych następuje automatycznie z mocy prawa. A zatem skoro omawiana zmiana kategorii drogi miała miejsce z mocy prawa, a nie w drodze czynności organu, skarga na czynność dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich, o której mowa w art. 10 ust. 5e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, polegającej na pozbawieniu dotychczasowej kategorii drogi wojewódzkiej i zaliczeniu z mocy prawa do kategorii drogi powiatowej odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] musiała ulec odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.