III SA/Kr 428/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Określając swój majątek wykazał ½ domu o powierzchni 48 m2 oraz działkę o pow. 2,14 ara koło domu. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania napisał iż dostaje zasiłek stały z MOIPS 604 zł z czego płaci 600 zł alimentów i stąd otrzymuje jeszcze zasiłek okresowy 314 zł z których musi opłacić rehabilitację 119 zł, śmieci 26 zł, tv 87 zł. Podał, że ciąży na nim kara w wysokości 180 zł za przejazd bez biletu. W oparciu o przesłane wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący zamieszkuje samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje parter domu jednorodzinnego (pow. 48 m2). Są to dwa pokoje, kuchnia, łazienka. Opłaty reguluje MOPS. Skarżący nigdzie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Utrzymuje się tylko ze świadczeń MOPS. Skarżący pozostaje w stałym leczeniu z uwagi na ogólny stan zdrowia. Został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez własnego źródła dochodów, zmuszoną korzystać z pomocy MOPS. Równocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb bytowych. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany dom nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju w celu zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji jego rodziny. Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.