III SA/Kr 402/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r. znak SKO.ŚR/4111/1193/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – postanawia – umorzyć postępowanie sądowe.

Pismem z 22 lutego 2024 r. S. L. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 29 grudnia 2023 r. (znak SKO.ŚR/4111/1193/2023). Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy S. z 29 września 2023 r. (znak SR.5211.8.2023) o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Pismem z 28 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedłożyło kopię skróconego odpisu aktu zgonu, z której wynika, że skarżący zmarł w dniu 2 marca 2024 r. (tj. po zainicjowaniu postępowania sądowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 124 § 3 P.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przedmiotowym przypadku zaskarżona została decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Należy dostrzec, że krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określał w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publikator na dzień wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. 2022 r., poz. 615; dalej u.ś.r.). Do kręgu tego – poza osobami wskazanymi w pkt 1-3 tegoż przepisu – należą również inne osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (...), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...). Z analizy przywołanej regulacji wynika, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem ściśle związanym z osobą opiekuna (skarżącego). Celem bowiem tegoż świadczenia jest udzielenie pomocy finansowej takiej osobie, która rezygnuje z zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej) w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad inną (bliską) osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym, uprawnienie do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywołane złożonym przez opiekuna wnioskiem, nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Stanowisko takie było już przedmiotem wypowiedzi orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 2560/23 i powołane tam postanowienie NSA z 24 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2925/14). Także w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że wobec śmierci skarżącej kasacyjnie (zaskarżającej wyrok WSA oddalający skargę na decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego) nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego, gdyż przeszkoda do prowadzenia tego postępowania nie ma charakteru przejściowego. Określony wyżej przedmiot tegoż postępowania odnosi się bowiem wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1014/22), a w razie śmierci skarżącego kasacyjnie w toku postępowania sądowego aktualizuje się więc obowiązek Sądu umorzenia takiego postępowania. W realiach niniejszej zaś sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący zmarł w dniu 2 marca 2024 r. (k. 16v), tj. po wniesieniu skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględniając więc przedstawione uwarunkowania ocenianego przypadku i zaprezentowane rozważania oraz poglądy, Sąd działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – postępowanie sądowe umorzył.