Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 31/26

Wyrok WSA w Krakowie z 9 czerwca 2026 r., III SA/Kr 31/26

Wynik

uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 listopada 2025 r. nr 89/OR06/2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. umarza postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego z 30 listopada 2023 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie do tytoniu; III. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego A. C. 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zwraca skarżącemu A. C. 100 zł (sto złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Dyrektor) postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., nr 89/OR06/2025 po rozpatrzeniu zażalenia A. C. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca) utrzymał w mocy wydane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Proszowicach (dalej: organ I instancji, Kierownik) postanowienie dnia 15 października 2025 r. znak 0112-6400-0112-00002475/23 o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do uzupełnienia deklaracji z wniosku o płatności bezpośredni na 2023 r. odnośnie płatności niezwiązanej do tytoniu – pozostałe oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego (płatność niezwiązana do tytoniu). Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 15 maja 2023 r. Skarżący zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich: podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED), schematów na rzecz klimatu, środowiska, dobrostanu zwierząt - rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi - wymieszanie słomy z glebą. Następnie pismem z dnia 30 listopada 2023 r. Skarżący zwrócił się do Kierownika o przywrócenie weryfikacji wniosku obszarowego, ponieważ po otrzymaniu zaliczki dopłat Skarżący zorientował się, że nie otrzymał płatności niezwiązanej do tytoniu. Skarżący podniósł, że ARiMR zainstalowała nową aplikację i w związku ze zmianą nie została zaznaczona i zapisana w aplikacji płatność niezwiązana do tytoniu. Podkreślił, że brak jej zaznaczenia nie jest winą Skarżącego, który ufał aplikacji. Ponadto Skarżący podniósł, że w 2023 r. obowiązywał COVID i w razie jakichkolwiek wątpliwości beneficjenci mogli porozumiewać się z ARiMR wyłącznie w formie telefonicznej. Skarżący wniósł o przywrócenie wniosku do weryfikacji i o wypłacenie pieniędzy. Do pisma dołączył wniosek o przyznanie m. in. przejściowego wsparcia krajowego – uzupełniającej płatności podstawowej, płatności niezwiązanej do tytoniu. Pismem z dnia 17 stycznia 2024 r. organ I instancji poinformował Skarżącego, że postępowanie o przyznanie płatności jest wszczynane wyłącznie na wniosek strony, która określa zakres żądania. Wskazał przy tym, że termin składania wniosków o przyznanie pomocy otwarty był od 15 marca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r., a ponadto wnioski mogły być składane jeszcze do 25 lipca 2023 r. Zmiany wniosków mogły być dokonywane do 25 lipca 2023 r. Kierownik zwrócił uwagę, że wnioski są rozpatrywane wyłącznie w zakresie w jakim zostały prawidłowo złożone i wypełnione we wskazanych terminach. W rezultacie, zmiana wniosku złożona przez Skarżącego w dniu 30 listopada 2023 r. nie może zostać uwzględniona. Decyzją z dnia 11 maja 2024 r. organ I instancji przyznał Skarżącemu podstawowe wsparcie dochodów – 2023 w wysokości 5345 zł; płatność redystrybucyjną - 2023 w wysokości 1925,41 zł; wymieszanie słomy z glebą – 2023 w wysokości 1774,74 zł; uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 702,51 zł. Jednocześnie odmówił przyznania płatności niezwiązanej do tytoniu oraz uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności za 2023 r. terminie, ale w zakresie tytoniu w dniu 30 listopada 2023 r. Tymczasem, termin na składanie wniosków w kampanii obszarowej w 2023 r. wraz z wymaganymi załącznikami był określony od 15 marca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r., można też było złożyć wniosek do 25 lipca 2023 r. z tym, że za każdy dzień roboczy opóźnienia stosowane było zmniejszenie płatności o 1%. Zmiany do wniosku można było składać do 17 lipca 2023 r., a także do 25 lipca 2023 r. Wnioskowanie o nową deklarację po terminie 25 lipca 2023 r. nie jest możliwe, a zmiana dokonana przez skarżącego 30 listopada 2023 r. nie może być uwzględniona. W konsekwencji, odmówiono Skarżącemu przyznania płatności bezpośredniej uzupełniającej dla producentów tytoniu. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego (płatność niezwiązana do tytoniu) Kierownik wskazał, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich wszczynane jest na wniosek, a strona we wniosku określa zakres żądania. Złożenie przez Skarżącego zmiany wniosku w dniu 30 listopada 2023 r. miało miejsce po terminie. W odwołaniu od decyzji Skarżący podniósł, że odmówiono mu przyznania płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego – mimo, że skarżący spełniał wymogi przyznania podstawowego wsparcia. Kiedy zorientował się, że nie otrzymał dopłat do tytoniu złożył zmianę wniosku. Skarżący zwrócił uwagę, że zamontował aplikację, która podkreśla na czerwono błędy. Tymczasem aplikacja nie podkreśliła błędu we wniosku o przyznanie płatności. Skarżący działał w zaufaniu do aplikacji, co roku uzyskiwał płatności do tytoniu, a dotychczas organ z urzędu zaznaczał wszystkie wnioskowane przez skarżącego płatności. Decyzją z dnia 20 czerwca 2024 r. Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że terminy składania wniosków określa art. 60 ustawy o planie strategicznym, zaś wniosek o przyznanie płatności tytoniowej został złożony z naruszeniem terminów. Termin ten nie polega przywróceniu. Skarżący nie zgłosił zmian do wniosku w terminie do 25 lipca 2023 r. Organ odwoławczy podkreślił, że Wnioskodawca dysponuje podglądem treści wniosku, ma możliwość edytowania danych zawartych we wniosku, jednakże przed złożeniem wniosku musi zaznaczyć, że zapoznał się z wnioskiem i potwierdza poprawność danych. Dyrektor dokonał również analizy sprawy skarżącego pod kątem zaistnienia siły wyższej, jednakże nie dopatrzył się zaistnienia takich okoliczności w sprawie Skarżącego. Decyzję tę Skarżący zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jest beneficjentem płatności bezpośrednich z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a także beneficjentem płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego. Skarżący wskazał, że ARiMR posiada rejestry z KOWR i jest w stanie uzupełniać automatycznie wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich, tak jak to miało miejsce w latach poprzednich. W 2023 r. Agencja po raz pierwszy nie zastosowała automatycznego wypełnienia wniosku i nie poinformowała beneficjentów o zmianie. Skarżący podkreślił, że gdyby wiedział o wadliwości wniosku złożyłby korektę. Skarżący podkreślił, że działał w zaufaniu do działań Agencji. Podkreślił, że spełnia wszystkie wymogi uzyskania dopłat do tytoniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1250/24 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy decyzję Kierownika w części odmawiającej przyznania płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego (punkt I wyroku) oraz uchylił decyzję Kierownika z dnia 11 maja 2024 r. nr 0112-2024-003335 w zakresie odmawiającym przyznania płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że okolicznością niesporną jest, że Skarżący nie złożył w terminie wynikającym z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 do 2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412 ze zm., dalej: "ustawa o planie strategicznym") wniosku o przyznanie płatności niezwiązanej do tytoniu, płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego. Niesporną okolicznością jest również, że 30 listopada 2023 r. Skarżący wniósł o "weryfikację" wniosku, wskazując na okoliczności, które spowodowały brak złożenia wniosku o dopłaty do tytoniu w terminie. W ocenie Sądu organ nie miał podstaw do dokonania merytorycznej (poprzez odmowę przyznania Skarżącemu płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego) oceny wniosku złożonego po terminie wynikającym z art. 60 ustawy o planie strategicznym. Sąd podkreślił, że merytorycznej ocenie można poddać jedynie wniosek, który został skutecznie złożony, a zatem w szczególności złożony w terminie. W sytuacji, gdy Skarżący nie złożył do dnia 25 lipca 2023 r. wniosku o przyznanie dopłat do tytoniu brak było podstaw do dokonania jego merytorycznej oceny, a w szczególności do wydania decyzji w przedmiocie odmowy ich przyznania. Dalej Sąd wskazał, że organ powinien dokonać oceny wniosku Skarżącego z 30 listopada 2023 r. w kategoriach wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie do tytoniu, zaistnienia siły wyższej w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L z 6.12.2021 r.) oraz odnieść się do powołanego przez skarżącego argumentu o wadliwości działania aplikacji zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy. Organ powinien również poddać analizie powołany przez Skarżącego argument złożenia wniosku w czasie trwania epidemii COVID. Końcowo Sąd wskazał, że dopiero po dokonaniu oceny wniosku skarżącego i podniesionych w nim argumentów, organ będzie mógł rozstrzygnąć, czy zachodzą przesłanki dokonania merytorycznej oceny wniosku, czy też zakończenia postępowania w sposób formalny z uwagi na brak złożenia wniosku w terminie wynikającym z art. 60 ustawy o planie strategicznym. * Po zwrocie akt opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 października 2025 r. Kierownik odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia deklaracji z wniosku o płatności bezpośredni na 2023 r. odnośnie płatności niezwiązanej do tytoniu – pozostałe oraz płatności uzupełniającej dla producentów surowca tytoniowego (płatność niezwiązana do tytoniu). W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 59 § 1 w zw. z art.58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm, dalej "k.p.a."), W uzasadnieniu Kierownik wskazał, że Skarżący dopełnił wymogów dotyczących złożenia prośby o przywrócenie terminu na uzupełnienie deklaracji dotyczącej płatności za 2023 r. wraz ze złożeniem zmiany do tego wniosku z takim uzupełnieniem. Nie uprawdopodobnił natomiast braku zawinienia w uchybieniu terminu i terminowego złożenia samej prośby o przywrócenie terminu. Organ I instancji zaznaczył, że regulacje dotyczące sprawy strony w ogóle uniemożliwiały przywrócenie tego terminu. Płatność niezwiązana do tytoniu w 2023 r. jest bowiem przyznawana tylko na wniosek i to ten sam, który dotyczy płatności bezpośrednich – co wynika z art. 39 ustawy o planie strategicznym. Zgodnie zaś z art. 60 ust. 1-5 tej ustawy rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. (standardowy koniec terminu na składanie wniosków o płatności za 2023 r. ustalono na 30 czerwca 2023 r. a z zastosowaniem kary z art. 60 ust. 1 zd. 2 ustawy o planie strategicznym - na 25 lipca 2023 r). Według art. 60 ust. 4 ustawy o planie strategicznym terminy na składanie wniosków ich zmiany i wycofywanie nie podlegają przywróceniu. Skarżący złożył zmianę, która uzupełnił deklarację za 2023 r. płatność dotyczącą do tytoniu dopiero w dniu 30.11.2023 r. Wobec tego w ocenie Kierownika przy takich uregulowaniach przywrócenie terminu wskazanego przez Skarżącego w ogóle nie było możliwe. Organ I instancji wskazał również, że Wnioskodawca nie wykazał, iż przyczyny opóźnienia były od niego faktycznie niezależne i istniały także w terminie na dokonanie opóźnionej czynności. Zdaniem Kierownika brak wiedzy i brak wpisania płatności tytoniowej w formularz spersonalizowany dostępny w aplikacji eWniosekPlus służącej do składania wniosków nie zostają uznane za okoliczności, które mogłyby to usprawiedliwić. Ponadto zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosków w tej aplikacji zamieszczoną na oficjalnej stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa - www.gov.pl/web/arimr - Załącznik nr 3 do instrukcji: 3_Wypełnij wniosek, strona nr 17 napisano: ,,W związku z faktem, że dla kampanii 2023 obowiązuje nowy okres referencyjny w zakresie płatności niezwiązanej do tytoniu, aplikacja nie personalizuje jej we wniosku na 2023 r., dlatego też, rolnik chcąc ubiegać się o tę płatność, w bieżącej kampanii musi manualnie zaznaczyć odpowiedni checkbox". Na stronie 18 instrukcji załączono również zrzut ekranu z aplikacji eWniosekPlus z wytłumaczeniem jak zaznaczyć płatność. W ocenie organu I instancji wskazane przez Skarżącego okoliczności nie mogą być również uznane za siłę wyższą (okoliczności nadzwyczajne). Za siłę wyższą lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane zdarzenia poważne, gwałtowne, niezależne od człowieka, niemożliwe do przewidzenia, zapobieżenia i przeciwdziałania ich wystąpieniu - przykłady takich zdarzeń wymieniono w art. 3 ust. rozporządzenia UE 2021/2116 i żaden z tych przykładów nie jest nawet zbliżony do sytuacji przywołanej przez Skarżącego. Ponadto zgodnie z art. 72 ustawy o planie strategicznym, zgłoszenie takich zdarzeń powinno nastąpić pisemnie (wprost i jednoznacznie oraz z odpowiednim uprawdopodobnieniem), niezwłocznie po wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W tej sprawie brak jest takiego jednoznacznego i terminowego zgłoszenia. Dalej Kierownik wyjaśnił, że brak zawarcia wpisów dot. płatności tytoniowej we wniosku spersonalizowanym za 2023 r. wynikał ze zmian przepisów dot. tej płatności za 2023 r. względem lat poprzednich. Dodał przy tym, że wniosek spersonalizowany jest tylko pewną propozycją deklaracji opartą o dane z roku poprzedniego, ale to nie zwalnia rolnika z odpowiedniej staranności przy składaniu wniosku na rok bieżący. Ta staranność powinna m.in. obejmować sprawdzenie, czy wszystkie faktycznie żądane płatności zostały rzeczywiście ujęte w składanym wniosku. Takie okoliczności sprawy poddają również w wątpliwość samą terminowość wystąpienia z wnioskiem przywrócenie terminu. Odnosząc się do kwestii obowiązywania ustawy COVID-19, organ I instancji wyjaśnił, że w czasie stanu epidemii w Polsce (od 20 marca 2020 г. do 15 maja 2022 r.) przejściowo obsługa klienta odbywała się poprzez wrzucanie dokumentów do skrzynki ustawionej przed wejściem do Biura Powiatowego ARIMR. W dniu 20.04.2020 r. rozpoczęto znoszenie ograniczeń. Punkt Obsługi Klienta Biura Powiatowego ARiMR został otwarty dla beneficjentów z zachowaniem przepisów epidemiologicznych. Od 16 marca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. na terenie Polski został zniesiony stan epidemii i wprowadzono stan zagrożenia epidemicznego, a Punkt obsługiwał beneficjentów, zgodnie wytycznymi sanitarnymi. Od dnia 1 lipca 2023 r. został odwołany stan epidemiczny na terenie całej Polski. W związku z powyższym zarzut Skarżącego, że obsługa beneficjentów w okresie od dnia 15 marca 2023 r. (rozpoczęcie składania wniosków) do dnia 25 lipca 2023 r. (dzień kończący przyjmowanie wniosków) odbywała się wyłącznie telefonicznie - jest niesłuszny. * W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wskazał, że to po stronie organu doszło do uchybienia przy odpowiednim poinformowaniu o tak istotnej zmianie w funkcjonowaniu programu. Podkreślił, że program w niezmienionej postaci w zakresie tego checkboxu funkcjonował od wielu lat i wprowadzenie tak znacznych zmian w samej logice jego funkcjonowania przy jednoczesnym braku ze strony Agencji odpowiednio wyraźnych oznaczeń spowodował problemy. W ocenie Skarżącego nie byłoby takiej sytuacji, gdyby program funkcjonował tak jak we wcześniejszych latach. To była kwestia braku zaznaczonego 1 checkboxu, który wcześniej zaznaczał się sam na podstawie innych danych gromadzonych przez ARIMR w swoich systemach. * Dyrektor opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji powołał art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Uzasadniając postanowienie Dyrektor podzielił ustalenia organu I instancji o nieuprawdopodobnieniu przez Skarżącego braku swojej winy w przekroczeniu terminu. Dyrektor podkreślił, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba czy długotrwała awaria aplikacji do składania wniosków) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było przez stronę dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Dyrektor podkreślił, że o niezadeklarowaniu jednej z oczekiwanych płatności Skarżący (jak sam twierdzi) dowiedział się dopiero kilka miesięcy po upływie terminu na składanie wniosków przez otrzymanie niższej niż spodziewana kwoty zaliczki na poczet płatności. Brak automatycznego zaciągnięcia się deklaracji płatności niezwiązanej z poprzednich lat do formularza wniosku z 2023 r. mógł być nieintuicyjny i możliwe było jego przeoczenie. Trudno jednak zdaniem organu odwoławczego mówić o należytej staranności, jeśli wnioskodawca nie sprawdził lub zbyt pobieżnie sprawdził treść elektronicznego formularza przed jego wysłaniem. Dyrektor podkreślił przy tym, że Skarżący po złożeniu wniosku przez około półtora miesiąca, tj. do dnia 30 czerwca 2023 r. mógł wejść na swoje konto w aplikacji eWniosekPlus, sprawdzić czy wszystko dobrze zadeklarował, a następnie bez konsekwencji uzupełnić swój wniosek i otrzymać płatność niezwiązaną do tytoniu. Z kolei do dnia 25 lipca 2023 r. mógł również dokonać uzupełnienia, z tym, że narażałby się na zmniejszenie płatności związane z opóźnieniem. Dyrektor wskazał również, że Skarżący w latach 2012-2022 wnioskował o niezwiązaną z produkcją płatność tytoniową i ją uzyskiwał. Wyjaśnił przy tym, że Agencja decydując o płatnościach opiera się przede wszystkim na informacjach zawartych w takim wniosku i nie może samowolnie przyznawać wnioskodawcy płatności innych niż te, które we wniosku wskazano. Wnioskodawca bezspornie nie zgłaszał żadnych zmian w swym wniosku w terminie przeznaczonym na takie zmiany. Stało się tak mimo tego, że w aplikacji służącej do składania takich wniosków możliwe było uzyskanie podglądu już złożonej deklaracji. Wnioskodawca nie informował również ARiMR w inny sposób o nieprawidłowej treści swojego wniosku w czasie, w którym możliwa była jego skuteczna korekta. Ponadto Skarżący nie ujawnił jakikolwiek dowodów wskazujących na ew. awarię ww. aplikacji eWniosekPlus. Zdaniem organu odwoławczego nie wystąpiła także konieczność lub możliwość wzywania przez organ I instancji do usunięcia ew. braków w trybie art. 62 ustawy o Planie Strategicznym. Wniosek Skarżącego zawierał bowiem wszystkie informacje niezbędne do jego rozpatrzenia a przy tym nie zawierał jednoznacznych danych wskazujących na to, że przyznanie płatności, których dotyczył było niemożliwe. Brak terminowego zawnioskowania o płatność tytoniową nie czynił wniosku niekompletnym czy sprzecznym wewnętrznie i nie blokował możliwości prowadzenia postępowania dot. tego wniosku. Sytuacja opisana w analizowanej sprawie nie mogła być również uznana za przypadek siły wyższej czy okoliczności nadzwyczajnych wzmiankowanych w art. 3 rozporządzenia UE 2021/2016 - nie dokonano jednoznacznego zgłoszenia takiego przypadku, a opóźnienie było spowodowane okolicznościami, na które wnioskodawca miał wpływ. Dlatego nie wysyłano do Skarżącego żadnych pism, wezwań do uzupełnienia braków, czy też do złożenia wyjaśnień. Dyrektor wyjaśnił również, że aplikacja dot. składania wniosków jest taka sama w 2023 r. jak w latach poprzednich. Zmiany dotyczyły wyglądu formularza za 2023 r., który jest obrazem deklaracji składanej w tej aplikacji. Przed 2023 r. spersonalizowane deklaracje dostępne w aplikacji eWniosek/eWniosekPlus) opierające się o deklaracje z roku wcześniejszego) faktycznie zawierały wnioskowanie o płatność tytoniową. W 2023 r. weszły w życie nowe regulacje dot. płatności tytoniowej wynikające z ustawy o planie strategicznym. Te zmiany wynikają z porównania przepisów art. 17 i 19 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 39 oraz 40 ustawy z 2023 r. o planie strategicznym.). Dane z rejestrów KOWR dot. produkcji surowca tytoniowego, do których dostęp posiadają organy ARIMR nie przesądzają o przysługiwaniu płatności tytoniowej w przypadku braku takiego wnioskowania. Ww. informacje z rejestrów KOWR są bowiem wykorzystywane do sprawdzania przysługiwania tej płatności, o ile o jej przyznanie zostanie złożony wniosek. Wynika to wprost z art. 39 ustawy o Planie Strategicznym i zawartym w tym przepisie jednoznacznym wymogu złożenia wniosku o płatność tytoniową m.in. za 2023 r. według art. 17 ust. 1 ustawy o planie strategicznym wniosek taki powinien zostać złożony za pomocą elektronicznego formularza (dostępnego poprzez aplikację e-wniosek). Formularz taki ma ułatwiać składanie deklaracji za kolejne lata, ale przy zapewnieniu odpowiedniego poziomu samodzielności przy składaniu tych deklaracji i z odpowiednimi ostrzeżeniami w przypadku ew. nieprawidłowości. Ta aplikacja i formularz nie mogą być traktowane jako sztywna sugestia co do zawartości konkretnego wniosku za dany rok. Z tych powodów w 2023 r. rolnicy zainteresowani płatnością tytoniową musieli samodzielnie zaznaczyć, że wnioskują o ta płatność. Podsumowując to wszystko Dyrektor uznał postanowienie Organu I instancji za prawidłowe. * Postanowienie to Skarżący zaskarżył w całości, formułując w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa zarzuty: 1) naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności i nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu przez organ, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi na dokonanie zmiany we wniosku o przyznanie płatności, mimo iż Skarżący posiadając wiedzę z okresu poprzednich 10 lat składania wniosków o przedmiotowe płatności zawsze wypełniał formularz wniosku w tożsamy sposób a aplikacja sama zaciągała dane z poprzednich aplikacji, aplikacja nie wskazała także błędu w związku z brakiem zaznaczenie wyboru w danym polu, co przesądza o braku zawinienia strony; 2) naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak przywrócenia terminu mimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu w szczególności biorąc pod uwagę zarzut z pkt 1; 3) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez braku uwzględnienia faktu, iż organ nie poinformował Skarżącego w sposób należyty i wyczerpujący okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na jego prawa i obowiązki w zakresie zmiany systemu aplikacji i braku zaciągania danych z poprzednich deklaracji jak i braku odznaczenia błędu w aplikacji w przypadku braku zaznaczenia danej opcji, mim posiadania przez organ wiedzy, że Skarżący jest uprawniony do przyznania płatności za tytoń, bowiem nieprzerwanie od roku 2012 o taką płatność wnioskował i zawsze ja otrzymywał; 4) naruszenie art. 62 ustawy o Planie Strategicznym poprzez brak wezwania Skarżącego przez organ do usunięcie braków wniosku w związku z brakiem zaznaczenia opcji dotyczącej płatności tytoniowej mimo wiedzy organu, że Skarżący od 2012 r . o taką płatność wnioskował i zawsze ją otrzymywał jak i spełniał wszelkie warunki jej otrzymaniu co wynikało z informacji posiadanych przez organ. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych w niej zarzutów. Uwypuklono w nim, że organ nie poinformował Skarżącego w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych które miały wpływ na jego prawa i obowiązki w zakresie zmiany systemu aplikacji i braku zaciągania danych z poprzednich deklaracji jak i braku odznaczenia błędu w aplikacji w przypadku braku zaznaczenia danej opcji, mim posiadania przez organ wiedzy, że Skarżący jest uprawniony do przyznania płatności za tytoń. * W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania znaczenie ma także przepis art. 153 p.p.s.a. stosownie do którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając na uwadze powyższe pamiętać więc trzeba, że Sąd rozpoznający obecnie sprawę niniejszą jest na mocy art. 153 p.p.s.a. związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1250/24 a jak przyjęto w wyroku NSA z 5 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 1589/15 (Lex nr 2436541) – "Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Następstwem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę jest powrót sprawy do właściwego organu administracyjnego, który obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do wyrażonej w tym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2617/11 oraz z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 920/10). Sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 274/06)". Wobec tego, że zakres badania sprawy niniejszej ograniczyć należy obecnie w zasadzie do kwestii, czy organy zastosowały się do oceny i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonych w wyroku z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1250/24 przypomnieć zatem należy to co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesądził w tym wyroku, a więc: Po 1) Sąd stwierdził, że skarżący nie złożył skutecznie wniosku o płatności tytoniowe w terminach określonych w art. 60 ustawy o Planie Strategicznym WPR. Po 2) Sąd uznał, że organy popełniły błąd procesowy, bo skoro wniosek o płatności tytoniowe został złożony po terminie to organy nie powinny były przeprowadzać jego merytorycznej oceny i wydawać decyzji odmawiającej przyznania tych płatności. Po 3) Sąd nakazał organowi dokonać oceny wniosku skarżącego z 30 listopada 2023 r. w kategoriach wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie do tytoniu, zaistnienia siły wyższej w rozumieniu art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. oraz odnieść się do powołanego przez skarżącego argumentu o wadliwości działania aplikacji zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym WPR wskazując jednocześnie, że Organ powinien również poddać analizie powołany przez skarżącego argument złożenia wniosku w czasie trwania epidemii COVID. Po 4) Sąd wskazał, że dopiero po dokonaniu oceny wniosku skarżącego i podniesionych w nim argumentów, organ będzie mógł rozstrzygnąć, czy zachodzą przesłanki dokonania merytorycznej oceny wniosku, czy też zakończenia postępowania w sposób formalny z uwagi na brak złożenia wniosku w terminie wynikającym z art. 60 ustawy o planie strategicznym. Problem w tym, że organy w sposób nieprawidłowy odczytały ocenę prawną oraz wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie co do dalszego postępowania w sprawie wniosku Skarżącego z 30 listopada 2023 r. Uwypuklić bowiem należy, że w wyroku z 18 lutego 2025 r. Sąd nie przesądził o konieczności zastosowania do wniosku Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. instytucji przywrócenia terminu regulowanej przepisami art. 58-60 Kodeksu postępowania administracyjnego lecz przesądził o konieczności dokonania oceny tego wniosku w kategoriach wniosku o przywrócenie terminu. A więc przede wszystkim o konieczności dokonania oceny dopuszczalności złożenia takiego wniosku biorąc pod uwagę przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.Dz.U.2024.1741 dalej "ustawa o planie strategicznym), przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L z 6.12.2021 r.) a także przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j:Dz.U.2020.1842 dalej "u.covid"). Tymczasem organy błędnie przyjęły, że muszą rozpoznać wniosek Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. stosując instytucję przywrócenia terminu z art. 58 i art. 59 k.p.a. Takie postępowanie organów było nieprawidłowe, gdyż termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności jest zgodnie z treścią ustawy o planie strategicznym jak i zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, terminem prawa materialnego a jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa (por. wyrok NSA z 23 września 2020 r. sygn. akt I GSK 554/18). Takie terminy tzn. terminy materialnoprawne podlegają przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. wyrok WSA w Kielcach z 29 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 645/17). W świetle przepisów prawa krajowego niedopuszczalne jest jednak przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty. Na przeszkodzie stoi bowiem przepis art. 60 ust. 4 ustawy o planie strategicznym, który jednoznacznie wskazuje, że termin złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach 1) płatności bezpośrednich podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności w ramach ekoschematów, płatności dla małych gospodarstw, 2) przejściowego wsparcia krajowego, 3) płatności w ramach interwencji, 4) płatności ONW z wyjątkiem premii z tytułu zalesień na gruntach objętych zobowiązaniem w ramach zalesiania gruntów rolnych oraz termin dokonania zmiany albo wycofania tego wniosku nie podlegają przywróceniu. Innymi słowy na gruncie przepisów prawa krajowego nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia takich wniosków. Również prawo unijne nie zezwala na przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. Wskazać bowiem należy, że przepisy zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchyleniu rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz.UE.L435/187 z 6 grudnia 2021 r. dalej "rozporządzenie 2021/2116") ani w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.Urz.UE.L z 8 lipca 2022 r. dalej "rozporządzenie 2022/1173") nie przewidują postanowień, które stanowiłyby podstawę prawną dla organów krajowych przywrócenia terminu do złożenia wiosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. W preambule rozporządzenia 2021/2016 wskazano, że w swoich systemach zarządzania i kontroli państwa członkowskie mogą przewidzieć możliwość korekty wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność po ich złożeniu bez wpływu na prawo do otrzymania pomocy, pod warunkiem że właściwy organ uzna, że korygowane elementy lub pominięcia zostały dokonane w dobrej wierze, oraz że korekta została dokonana zanim wnioskodawcę poinformowano o wytypowaniu go do kontroli na miejscu i zanim właściwy organ podjął decyzję w sprawie danego wniosku. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2022/1173 państwa członkowskie ustanawiają elektroniczny system składania wniosków o przyznanie pomocy, które beneficjenci składają corocznie i które zawierają wszystkie niezbędne informacje umożliwiające państwom członkowskim weryfikację warunków kwalifikowalności do wsparcia co najmniej w odniesieniu do interwencji, o których mowa w art. 65 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) 2021/2116, a także, w stosownych przypadkach, warunków i wymogów dotyczących warunkowości i uprawnień do płatności. System umożliwia jasną i jednoznaczną identyfikację beneficjentów, w szczególności w przypadku stosowania systemu wniosków automatycznych, o którym mowa w art. 65 ust. 4 lit. f) tego rozporządzenia. System obejmuje system wniosków geoprzestrzennych oraz – w stosownych przypadkach – system wniosków o przyznanie pomocy z tytułu zwierząt, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia. Wnioski o przyznanie pomocy składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie i odnoszą się one do roku kalendarzowego, w którym zostały złożone (ust. 2). Równocześnie jak stanowi art. 5 ust. 6 rozporządzenia 2022/1173 państwa członkowskie zapewniają beneficjentom możliwość skorygowania wstępnie wypełnionych formularzy w terminie ustalonym przez państwo członkowskie zgodnie z warunkami dotyczącymi terminu składania wniosków o przyznanie pomocy określonymi w art. 3 oraz możliwość zmiany lub wycofania wniosków o przyznanie pomocy określoną w art. 7. Brak jest natomiast w prawie unijnym podstaw do przywrócenia terminu złożenia wniosku, przepisy prawa unijnego przewidują jedynie dopuszczenie możliwości modyfikacji już złożonych wniosków, natomiast nie odnoszą się w żadnym miejscu do stworzenia w prawie krajowych mechanizmów umożliwiających przywrócenie terminu do złożenia wniosku o płatności bezpośrednie, ani nie zawierają normy, która mogłaby stanowić podstawę prawną do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatności bezpośrednie. Równocześnie, kwestie określenia terminów do składania wniosków o ich przyznanie w sposób wyraźny zostały pozostawione prawodawcy krajowemu (por. wyrok WSA w Krakowie z 19 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 2024). W sprawie nie mógł znaleźć także zastosowania przepis art. 15 zzzzzn ust. 1 u.covid który przewidywał, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu wyznaczając jednocześnie w tym zawiadomieniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Podnieść bowiem należy, że stan epidemii został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027) a zatem niemal na rok przed kampanią 2023 r. Podsumowując. Termin określony w art. 60 ustawy o planie strategicznym, to termin materialnoprawny o charakterze zawitym. Przemawia za tym zarówno jego funkcja w systemie przyznawania pomocy finansowej, jak i jednoznaczne brzmienie art. 60 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym termin złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz termin dokonania zmiany albo wycofania tego wniosku nie podlegają przywróceniu. Termin ten nie służy zatem porządkowaniu toku postępowania administracyjnego lecz wyznacza czasową granicę skutecznego ubiegania się o pomoc w ramach danego roku kampanii. Złożenie wniosku w terminie, ewentualnie w ustawowo dopuszczonym okresie spóźnienia z sankcją w postaci zmniejszenia płatności, stanowi warunek skutecznego uruchomienia postępowania o przyznanie pomocy. Po upływie tego okresu strona nie zachowuje już uprawnienia do skutecznego zainicjowania postępowania w sprawie przyznania płatności za dany rok. Nie można zatem utożsamiać przewidzianego w art. 60 ust. 1 ustawy o planie strategicznym dodatkowego okresu, w którym wniosek może być jeszcze złożony z sankcją finansową, z instytucją przywrócenia terminu. Jest to bowiem termin przewidziany wprost przez ustawodawcę jako element materialnoprawnego mechanizmu przyznawania pomocy. Dopiero po jego upływie następuje definitywna utrata możliwości skutecznego złożenia wniosku. Skutek ten wynika bezpośrednio z ustawy i nie może być uchylony przez zastosowanie art. 58 k.p.a. W konsekwencji przy wniosku Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. organy nie były uprawnione do badania i rozważania przesłanek właściwych dla procesowej instytucji przywrócenia terminu. Przepisy art. 58–60 k.p.a. dotyczą bowiem terminów procesowych. Nie znajdują one zastosowania do terminu, którego zachowanie warunkuje samo powstanie możliwości skutecznego żądania przyznania pomocy. Z tego względu okoliczności powoływane przez stronę, takie jak przeoczenie terminu, trudności techniczne, brak dostatecznej wiedzy co do funkcjonowania aplikacji czy przekonanie o automatycznym przeniesieniu danych z lat poprzednich, mogłyby mieć znaczenie jedynie o tyle, o ile prowadziłyby do ustalenia, że wniosek został w rzeczywistości skutecznie złożony przed upływem terminu albo że zachodzi szczególna podstawa prawa unijnego lub krajowego wyłączająca negatywne skutki określonego zdarzenia. Nie mogą one natomiast stanowić podstawy przywrócenia terminu, skoro możliwość taka została wprost przez ustawodawcę wyłączona. Co za tym idzie w sytuacji złożenia wniosku po upływie terminu określonego w art. 60 ustawy o planie strategicznym, organ nie rozpoznaje sprawy co do istoty, to jest nie bada materialnych przesłanek przyznania płatności. W takiej sytuacji zgodnie z art. 5 ustawy o planie strategicznym - stanowiącym, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej - właściwą formą działania organu powinno być wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a §1 k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 17/25 a także wyrok NSA z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 560/13, wyrok WSA w Olsztynie z 12 kwietnia 2016 r. ) względnie umorzenie postępowania wywołanego takim wnioskiem (por. Gapski Maciej P. "Rozstrzyganie wniosków o przywrócenie terminu o charakterze materialnym na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Glosa do wyroku WSA z dnia 29 marca 2018 r. I SA/Ke 645/17 OSP 2019/6/63). Z uwagi jednak na fakt w sprawie niniejszej wniosek Skarżącego z 30 listopada 2023 r. był procedowany - co zresztą tutejszy Sąd wytknął organom w wyroku z 18 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1259/24 wskazując jednocześnie na ewentualność zakończenia postępowania w sposób formalny z uwagi na brak złożenia wniosku w terminie wynikającym z art. 60 ustawy o planie strategicznym - więc w takiej sytuacji należało umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. do czego podstawę normatywną stwarza art. 126 k.p.a. w zw. z art. 105 §1 k.p.a. stosowane odpowiednio przez art. 5 ustawy o planie strategicznym. Tymczasem organ I instancji przy świadomości, że ma do czynienia z terminem materialnoprawnym błędnie przyjął, że musi zastosować do wniosku Skarżącego z dnia 30 listopada 2023 r. instytucję przywrócenia terminu z art. 58 i art. 59 k.p.a. a organ II instancji nie usunął tego naruszenia prawa popełnionego przez organi I instancji to utrzymując w mocy bez zmian naruszające prawo postanowienie tego organu sam też wydał postanowienie naruszające prawo (por. wyrok NSA z 25 lipca 1986 r. sygn. II SA 1829/85, ONSA 1986, Nr 2, poz. 43). Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a uchylił więc zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że przedmiotem postępowania ukształtowanego przepisami art. 58-60 k.p.a. mogą być wyłącznie terminy procesowe a nie terminy prawnomaterialne Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie z wniosku Skarżącego z 30 listopada 2023 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dopłaty bezpośrednie do tytoniu albowiem bezprzedmiotowość tego wniosku ma charakter obiektywny a takie rozstrzygnięcie usuwa z obrotu skutki wadliwie prowadzonego przez organy postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. z 2023 r. , poz. 1964 ze zm.). Natomiast o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 stycznia 2026
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Ewelina Dziuban Grzegorz Karcz /sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny