III SA/Kr 308/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. M. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 6 kwietnia 2017 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. D postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, precyzując, że chodzi o zwolnienie z opłaty od skargi. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni [...] m2 i szacunkowej wartości [...] tyś. zł, mieszkanie o powierzchni [...] m2 i szacunkowej wartości [...] tyś. zł, nieruchomość rolna o powierzchni 0,9 ha i szacunkowej wartości [...] tyś. zł. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę [...] zł wyjaśniając, że składa się na to jego wynagrodzenie z umowy o pracę w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie żony w wysokości [...] zł. Uzasadniając swoje starania odniósł się do nurtującej go sprawy kwestionując zasadność ponoszenia kosztów postępowania w sprawie. Nie wymienił zobowiązań i stałych wydatków poprzestając na lakonicznej wzmiance "bieżące wydatki". Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. oddalił wniosek skarżącego z uwagi na złożenie oświadczenia, które jest wystarczające dla wyprowadzenia wniosku, że skarżący jest osobą zamożną. Skarżący wniósł skutecznie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprzeciw od ww. postanowienia, podnosząc, że przesłanki przyznania prawa pomocy należy upatrywać w okolicznościach decydujących o zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2016 r. W ocenie skarżącego wskutek wznowienia postępowania odebrane zostały mu wcześniej nabyte uprawnienia i w związku z tym nie można domagać się od niego ponoszenia przez nią dodatkowych kosztów. Ponadto skarżący w sposób ogólny określił zarzuty wobec zaskarżonej decyzji: iż jest ona obarczona naruszeniami szeregu przepisów postępowania. Sygn. akt III SA/Kr 308/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ppsa (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., póz. 718), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu art. 245 § 3 ppsa, wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. To na składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt: l FZ 429/12, LEX nr 1247073). Sąd podziela wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że skarżący nie przekonał Sądu, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej uwzględnienie wniosku o prawo pomocy. Sygn. akt III SA/Kr 308/17 W rozpatrywanej sprawie opłata od skargi wynosi 200 zł. Skarżący wraz z małżonką dysponuje miesięcznie dochodem rzędu 6 000 zł, co pozwala przyjąć, że może ponieść ten koszt bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykazał znaczących obciążeń finansowych rodziny, posługując się lakonicznym stwierdzeniem, że ponosi "bieżące" wydatki. Przesłanką przyznania prawa pomocy nie jest zasadność czy niezasadność wniesionej przez stronę skargi, do czego dąży skarżący w sprzeciwie. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny określa przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, wiążąc ją z sytuacją majątkową strony na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy. Na marginesie wskazać należy, że wniosek o prawo pomocy może być złożony również przed wszczęciem postępowania (art. 243 p.p.s.a.), co wyklucza proponowaną przez skarżącego ocenę zdolności uzyskania prawa pomocy. Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., póz. 718), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego.