III SA/Kr 299/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego P. P. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. oddającego wniosek o przyznanie prawa pomoc w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy postanawia: I. zmienić postanowienie Referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. w ten sposób, że ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie; II. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy postanowienie.

Skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2017 r. nr [...]. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema małoletnimi córkami. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości i mieszka u teściowej, nie posiada nadto żadnych oszczędności, natomiast jego zadłużenie w bankach, jak i u osób prywatnych wynosi około [...] tys. złotych. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżącego składa się kwota [...] zł - z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł oraz świadczenie wychowawcze w kwocie [...] zł. Na zakup opału skarżący wydaje miesięcznie około [...] zł, na energię elektryczną [...] zł, a na żywność, odzież, leki i inne wydatki przeznacza około [...] zł. Skarżący przedłożył: harmonogram spłat pożyczki w [...] Bank S.A. – wysokość kapitału do spłaty na 25 czerwca 2017 r. w kwocie [...] zł, rata miesięczna [...] zł; umowę pożyczki z 28 kwietnia 2016 r. na zakup samochodu marki [...]S.A. – na kwotę [...] zł, z miesięczna ratą [...] zł oraz umowę kredytu konsumpcyjnego z 8 listopada 2013 r., na kwotę [...] zł. Postanowieniem z 28 kwietnia 2017 r., III SA/Kr 299/17 Referendarz oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że brak jest wystarczających podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyż jego oświadczenie dołączone do wniosku wzbudza wątpliwości, a na wezwanie skarżący nie udzielił dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji majątkowej. W prawidłowo wniesionym sprzeciwie skarżący podniósł, że nie ma żadnego majątku, rachunki za media wystawiane są na nazwisko teściów, a on dokłada się do nich w miarę możliwości. Przedłożył nadto zeznanie PIT - 36L za 2016 r., gdzie wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, dochód [...] zł; rozliczenie za energię elektryczną za okres od 11 października 2016 r. do dnia 12 kwietnia 2017 r. - na nazwisko teścia, na kwotę [...] zł, informacje o opłacie kwartalnej – [...] zł za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2017 r.; historię prowadzonego dla niego rachunku bankowego w [...] S.A. – z saldem na 29 maja 2017 r. – [...] zł, a na 31 maja 2017 r. – [...] zł; wyciągu z konta jego żony w Banku z saldem końcowym na 29 maja 2017 r. – [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast stosowanie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest traktowana jako wyjątek od generalnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy nie przysługuje zatem innym osobom, aniżeli tym, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, niejednokrotnie uniemożliwiającej im zaspokojenie niezbędnych nawet potrzeb bytowych, stąd dawniej opisywaną instytucję nazywano "prawem ubogich" (por. postanowienie NSA z 30 kwietnia 2013 r., I GZ 97/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu. Oceniając sytuację materialną skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł tytułem wpisu od skargi. Zdaniem Sądu skarżący od chwili wniesienia skargi – 14 marca 2017 r. był w stanie poczynić oszczędności w swych wydatkach tak by za oszczędzić ww. kwotę. Jednocześnie porównując wysokość uzyskiwanych przez rodzinę skarżącego dochodów do ponoszonych wydatków, w tym również z tytułu zaciągniętych pożyczek, jak również mając na uwadze nieporadność skarżącego w formułowaniu pism procesowych, w ocenie Sądu należało przyznać skarżącemu pomoc prawną poprzez ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I i II postanowienia.