III SA/Kr 290/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi A. Ż. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K kwotę 420,00 zł (słownie: czterysta dwadzieścia złotych 00/100) tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 290/12 referendarz sądowy oddalił wnioski adwokata A. Ż. o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną skarżącej pomoc prawną z urzędu. Referendarz sądowy wskazał, iż adwokat A. Ż. sporządził skargę kasacyjną, zawierając w jej treści także wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie to zostało przez pełnomocnika strony zaskarżone zażaleniem, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 880/13. Konsekwencją w/w orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego było zaś to, że postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną sporządzoną przez adwokata A. Ż. Z kolei postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 307/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Referendarz sądowy wskazał, że przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przewiduje możliwość przyznania adwokatowi wynagrodzenia za "sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej". Zdaniem referendarza sądowego, przez "wniesienie" skargi kasacyjnej należy rozumieć skuteczne nadanie jej biegu, a nie złożenie pisma procesowego w sądzie. Referendarz sądowy stwierdził, że w niniejszej sprawie wyznaczony adwokat sporządził wprawdzie skargę kasacyjną, ale została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Referendarz sądowy uznał zatem, że skarga kasacyjna nie została wniesiona. Referendarz sądowy wyjaśnił, że wniesienie skargi kasacyjnej wiąże się z wywołaniem skutku procesowego polegającego na zainicjowaniu kontroli instancyjnej wyroku wydanego przez sąd I instancji. Odnosząc się natomiast do kwestii przyznania wynagrodzenia dla adwokata za postępowanie zażaleniowe, referendarz sądowy podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana. Natomiast podejmowane przez adwokata A. Ż. działania dawały, zdaniem referendarza sądowego, stronie jedynie złudzenie skuteczności postępowania zażaleniowego, a zatem trudno wywodzić, że faktycznie udzielił on stronie pomocy prawnej. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że adwokatowi A. Ż. wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną z urzędu nie przysługuje. Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. adwokat A. Ż. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego, domagając się jego uchylenia. Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się ze stanowiskiem referendarza sądowego, że podejmowane przez niego czynności dawały stronie jedynie złudzenie skuteczności postępowania. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że starał się jak najlepiej pomóc skarżącej w jej trudnej sytuacji życiowej, a przecież mógł pójść po najmniejszej linii oporu i tak jak poprzedni pełnomocnik, sporządzić opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że nie wiedział jakie będą rozstrzygnięcia sądów pierwszej i drugiej instancji, jednak gdyby nie podjął się obrony praw skarżącej to na pewno pozbawiłby ją wszelkich szans. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.): "Art. 250. Wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków." Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b i lit. d tego rozporządzenia: "§ 18. 1. Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł; 2) w drugiej instancji: b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, (...) d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł." Adwokat A. Ż. został wyznaczony na pełnomocnika skarżącej już po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. Sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a także zażalenia na postanowienia tut. Sądu z dnia 24 lipca 2013 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i z dnia 28 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Mając zatem na uwadze treść § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. przysługuje mu wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną z urzędu w wysokości 420 zł. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej (180 zł) oraz wynagrodzenie za sporządzenie dwóch zażaleń (240 zł). Zgodnie z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia kwota ta zostanie podwyższona o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Sąd zwraca uwagę, że wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu przysługuje pełnomocnikowi za czynności dokonane na rzecz strony. Przyznania wynagrodzenia nie można jednak uzależniać jedynie od pozytywnych dla strony rezultatów działań pełnomocnika. Świadcząc pomoc prawną pełnomocnik jest bowiem zobowiązany do zachowania należytej staranności, a nie do osiągnięcia określonego rezultatu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.