Sygnatura
III SA/Kr 289/26
Wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2026 r., III SA/Kr 289/26 – transport drogowy i przewozy
Wynik
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 13 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Maria Zawadzka Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 stycznia 2026 r., nr 1201-IOC.4823.40.2025 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego W. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W. S. (dalej: "skarżący") była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 27.01.2026 r. (znak 1201-IOC.4823.40.2025) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z 03.11.2025 r. (znak 358000-CZC2.4823.87.2025) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: 1. W dniu 10.07.2025 r., od godz. 14:10 do 15:59 na drodze krajowej nr [...] w D. funkcjonariusze Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie przeprowadzili kontrolę środka transportu należącego do skarżącego o nr rej: [...] wraz z naczepą o nr rej.: [...], który realizował transport olejów ropy naftowej w łącznej ilości 9 427,69 litrów wg kodu CN 2710. Transport ten objęty był zgłoszeniami: [...] (gdzie jako miejsce załadunku towaru wskazano ul. F. [...] w T., zaś jako miejsce dostarczenia towaru ul. P. [...] w S.) oraz [...] (gdzie jako miejsce załadunku towaru wskazano ul. Ł. [...] w C., zaś jako miejsce dostarczenia towaru ul. P. [...] w S.). W toku kontroli (protokół k. 20) funkcjonariusze ustalili, że przypisany do w.w. zgłoszeń lokalizator nie przekazywał do systemu SENT danych lokalizacyjnych od miejscowości T. (dnia 10.07.2025 r., godz. 10:31:24) do miejscowości D. (dnia 10.07.2025 r. godz. 14:40:39). W protokole kontroli zapisano oświadczenie kierującego pojazdem, że w jego aplikacji monitorującej przejazd objęty zgłoszeniami SENT - wszystko działa poprawnie. Wydruk z tej aplikacji znajduje się przy dokumentach z kontroli drogowej (k. 5 a.a.). 2.1. Postanowieniem z 04.09.2025 r. (k. 25) organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy z 9.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1218.; dalej akt powoływany jako "ustawa o SENT"). 2.2. W toku postępowania Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego pismem z 05.09.2025 r. wezwał skarżącego do złożenia pisemnych wyjaśnień oraz przedstawienia dowodów w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli, przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadany przez skarżącego majątek nieruchomy i ruchomy, sytuację finansową przewoźnika za okres ostatnich 3 lat, a ponadto do przedstawienia pisemnych wyjaśnień oraz wszelkich dowodów uzasadniających wystąpienie ważnego interesu podmiotu lub interesu publicznego na podstawie którego organ mógłby odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. 2.3. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 10.09.2025 r. (k. 76) wskazał, że kierowca miał włączoną aplikację do przewozów SENT, która działała poprawie. Podkreślił, że kierowca nie dostał żadnego powiadomienia, że coś jest nie tak, a takie powiadomienia przychodzą na telefon, w razie gdy jest jakaś nieprawidłowość. Wyjaśnił, że w trakcie kontroli inspektor stwierdził, że "jemu nie pokazuje trasy, ale w aplikacji w telefonie wszystko działa poprawnie" i zrobił zdjęcia telefonu kierowcy z włączoną aplikacją SENT. Ponadto, skarżący przesłał dokumenty w postaci wydruków zrzutów ekranu z aplikacji SENT, wydruków z wykazu szczegółów podróży z 10.07.2025 r., upoważnienia spedytora do zgłaszania przewozów towarów objętych SENT oraz dokumenty finansowe, zeznania PIT-36 za lata 2023-2024, rozliczenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres 01.01.2025 r. – 31.07.2025 r. oraz ewidencji środków trwałych za 2025 r. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że obecnie pracuje 3 z 9 zestawów pojazdów które posiada – 4 są czasowo wycofane z ruchu, a dwa są zarejestrowane w razie konieczności podmiany ciągnika czy naczepy. Na dowód powyższego przedłożył 6 decyzji o czasowym wycofaniu pojazdów z ruchu (k. 68-75 a.a.). 2.4. W toku postępowania organ I instancji pozyskał do akt: a) zestaw koordynat dotyczących urządzenia [...] oraz informację od Centrum Informatyki Resortu Finansów, że w dniach 09.07-10.07.2025 r. nie odnotowano awarii systemu SENT GEO; b) raport z analizy sytuacji finansowej skarżącego, z której wynika m.in., że: - w 2024 r. skarżący zatrudniał 11 osób; - według stanu na dzień 25.09.2025 r. skarżący nie posiadał zaległości podatkowych; - skarżący posiada liczne pojazdy oraz ma trzy nieruchomości; - dochód skarżącego za 2022 r. wyniósł 67 244,00 zł, za 2023 r. - 25 525,17 zł (przy przychodzie 2 657 452,00 zł), a za 2024 r. - 9 171,79 zł (przy przychodzie 1 984 707,90 zł). 3. Decyzją z 03.11.2025 r. (k. 137 a.a.) organ I instancji nałożył na skarżącego pieniężną w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się przez przewoźnika z obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W motywach rozstrzygnięcia przywołał ustalenia kontroli oraz pozyskane do akt informacje, w tym dotyczące sytuacji finansowej skarżącego (por. punkty 1, 2.1., 2.2.,2.3,2.4 uzasadnienia). Wskazał, że niesporne było niewykonanie przez skarżącego obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Podał, że przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środków transportu. Początek monitorowania danych geolokalizacyjnych środka transportu z lokalizatora [...] przypisanego do w.w. zgłoszeń SENT nastąpił w dniu 10.07.2025 r. o godz. 09:05:32 w C. Dane geolokalizacyjne były przekazywane do godz. 10:31:24 do miejscowości T. Od tego momentu następuje przerwa w transmisji danych, która trwała do 14:40:39, do miejscowości D. Przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych trwała zatem 4 godz. i 9 min., na odcinku 107,93 km. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego organ I instancji wskazał na brak podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Podkreślił, że do obowiązków organu należy ustalenie (co też uczyniono w toku postępowania), czy brak przekazywania takich danych nie był wynikiem niedostępności (utrudnienia, awaria) systemu SENT czy SENT-GEO. Jednocześnie wyjaśnił, że pomimo stwierdzonego naruszenia należy wziąć pod uwagę możliwość odstąpienia od nałożenia na stronę kary pieniężnej (art. 22 ust. 3 ustawy SENT) – z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Organ podkreślił, że możliwość skorzystania z ulgi w zakresie "ważnego interesu przewoźnika" uzależniona jest zasadniczo od inicjatywny strony postępowania. To przewoźnik ma wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Jak podawał - ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem strony o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W rachubę wchodzą tu jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, np. utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary. Organ wyjaśnił, że dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącego i w jego ocenie nie można stwierdzić, że dalsze funkcjonowanie firmy nie jest zagrożone, a nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia nie spowoduje zagrożenia jej płynności finansowej (postawienia w stan likwidacji). Organ przedstawił tabelaryczne dane dotyczące dokonywanego przez skarżącego sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT (obrót w 2023 r. – 2 646 414 zł, w 2024 r. - 1 963 446 zł, w 2025 r. - 830 271 zł). Nadto wskazał, że skarżący posiada znaczną ilość pojazdów w postaci samochodów osobowych i ciężarowych, ciągników samochodowych, naczep ciężarowych, przyczep, ciągników rolniczych (przy czym 4 ciągniki samochodowe i 4 naczepy ciężarowe zostały czasowo wycofane z ruchu) w 2024 r. zatrudniał 11 pracowników, jest właścicielem 3 nieruchomości, a wartość początkowa środków trwałych w 2025 r. wynosiła 707 407,84 zł. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania skarżący nie wykazał swego ważnego interesu w postaci dotyczących go konkretnych, nadzwyczajnych losowych sytuacji skutkujących brakiem możliwości uregulowania ewentualnie nałożonej kary. Odnosząc się do drugiej przesłanki (interes publiczny) organ wskazał, że jej ocena powinna nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności (czy w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość jest proporcjonalna ze względu na cel jej wprowadzenia) oraz z uwzględnieniem celów ustawy SENT, która ma chronić legalny handel towarami "wrażliwymi", ułatwić walkę z szarą strefą oraz ograniczyć uszczuplenia w podatku Vat i akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w newralgicznych obszarach. Przesłanka "interesu publicznego" to nakaz respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak.: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do władzy. Organ winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia publicznego: dochodzenie należności, czy zastosowanie ulgi. W ocenie organu, niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych – stanowi poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, tj. wykonania kontroli przewozu. Nie jest możliwe monitorowanie całej trasy przejazdu (którędy odbywał się przejazd w trakcie przerwy w nadawaniu danych, czy nie nastąpił przeładunek towaru). Brak danych wyklucza też możliwość prowadzenia przez organy zdalnych analiz, monitorowania i przeprowadzania skutecznych kontroli. W interesie publicznym jest, aby system był szczelny, skuteczny i bezpieczny. Odstąpienie od kary powinno mieć miejsce w wyjątkowych, szczególnych i nadzwyczajnych sytuacjach, a w tej sprawie takie sytuacje – wg organu – nie wystąpiły. W ocenie organu, brak przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie trasy przewozu objętych dwoma zgłoszeniami SENT świadczy o braku należytej staranności skarżącego w zakresie wykonywania obowiązków określonych w ustawie, czego można oczekiwać od podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Naczelnik podkreślił, jednocześnie, że nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, co wyklucza odstąpienie od kary w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy. Podał, że przepisy nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Nieuchronność kar ma oddziaływać prewencyjnie. 4. W odwołaniu od opisanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: a) 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125 art. 187 § 1 oraz art. 191, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności; b) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, skoro nie miały miejsca uszczuplenia należności publicznoprawnej; c) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez uznanie, brak odstąpienia od wymierzenia kary w sytuacji, gdy skarżący nie ma zaległości podatkowych, w ZUS-ie, oraz nie są prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne; c) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT poprzez nieodstąpienie od kary pomimo, że przemawiał za tym interes strony, jak i interes publiczny; d) art. 30 ust. 1 ustawy SENT poprzez brak umorzenia postępowania pomimo ustalenia, że nie doszło do uszczuplenia podatku VAT i akcyzy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że po pobraniu załadunku kierowca uruchomił poprawnie działającą aplikację SENT-GEO dedykowaną systemowi SENT do wysyłania aktualnego położenia pojazdu wraz z ładunkiem. Aplikacja na całej trasie przewozu pokazywała aktualną pozycję także w chwili zatrzymania do kontroli. Potwierdzają to dane ze zrzutów z ekranu tej aplikacji oraz wykaz szczegółowy podróży z 10.07.2025 r. przesłane do organu I instancji. Zdaniem skarżącego z powyższego jednoznacznie wynika, że nie popełnił żadnego zaniedbania i nie doszło do żadnego naruszenia. 5. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie decyzją z 27.01.2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podał, że początek monitorowania danych geolokalizacyjnych środka transportu z lokalizatora [...] przypisanego do ww. zgłoszeń SENT nastąpił w dniu 10.07.2025 r. o godz. 09:05:32 w C. Dane geolokalizacyjne były przekazywane do godz. 10:31:24 do miejscowości T. Od tego momentu nastąpiła przerwa w transmisji danych, która trwała do godziny 14:40:39, do miejscowości D. Przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych zatem trwała 4 godz. 9 min., na odcinku 107,93 km. Dyrektor zauważył, że czas przejazdu pomiędzy wymienionymi miejscowościami był nieproporcjonalnie długi do ilości przejechanych kilometrów. Jednocześnie zaznaczył, że na podstawie danych uzyskanych od Centrum Informatyki Resortu Finansów należy wykluczyć, aby nieprawidłowości były wynikiem wadliwego działania systemu SENT GEO czy też niedostępnością rejestru SENT i SENT-GEO. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego podał, że nie ma podstaw do badania przyczyn z powodu których przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem SENT. Organ ma tylko ustalić, czy brak danych nie był wynikiem niedostępności systemu. Podkreślił, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy został dostatecznie udowodniony. Następnie Dyrektor podkreślił, że ustawa o SENT nakazuje organowi jedynie obowiązek ustalenia czy, w jakim zakresie odpowiedzialny podmiot dopuścił się naruszenia przepisów ustawy i wskazuje wymierzenie odpowiedniej kary za obiektywnie stwierdzone naruszenie ustawy, bez konieczności analizowania przyczyn tego naruszenia. Powołując wyrok WSA w Białymstoku z 29.11.2018 r. (II SA/Bk 569/18) wskazał na brak możliwości organu uznaniowej oceny okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których mogą się zdarzyć przypadki niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy przyczyn zewnętrznych. Odpowiedzialność na gruncie ustawy SENT ma charakter administracyjny i obiektywny, niezależny od zawinienia podmiotu. Samo naruszenie obowiązku pociąga za sobą skutek w postaci sankcji. Brak zagrożenia interesów S.P. nie stanowi okoliczności łagodzącej. Organ wskazał, że obligatoryjne nałożenie kary należy rozpatrywać w kontekście zasady proporcjonalności. Jest to zasada adresowana do ustawodawcy, który sam zdecydował o wysokości, współmierności i proporcjonalności kar narzuconych ustawą o SENT, nie przewidując miarkowania tych kar, jak i do organu, który nakłada adekwatne do naruszenia kary (NSA w wyroku z 16.01.2024 r., II GSK 767/20). Dyrektor Izby podkreślił uznaniowy charakter odstąpienia od nałożenia kary. W zakresie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" – wskazał, że możliwość skorzystania z ulgi zależy głównie od inicjatywy strony, który ma wykazać interes w odstąpieniu od wymierzenia kary (np. trudności finansowe, zagrożenie potrzeb bytowych osób zatrudnionych) – a więc względy nadzwyczajne, mogące zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Z kolei "interes publiczny" – to wartości wspólne dla całego społeczeństwa jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania Państwa. Indywidualne zastosowanie w.w. klauzul generalnych wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji w jakiej organ podejmuje decyzję. Organ II instancji wskazał, że sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, a działalność jest rentowna i wykazuje stały poziom realizowanych obrotów. Uregulowanie kary nie będzie skutkować utratą płynności finansowej. Konieczność uregulowania wymierzonej kary nie będzie skutkować konsekwencjami w postaci np. utraty płynności finansowej, ograniczenia działalności czy redukcji zatrudniania, które to przesłanki wskazywałyby na istnienie interesu podmiotu w odstąpieniu od kary. Organ zwrócił uwagę na potrzebę uwzględniania w sprawie zasady proporcjonalności, tj. oceny czy sankcja w konkretnym stanie faktycznym nie jest niewspółmiernie dolegliwa z uwagi na cel jej wprowadzenia. Podkreślił w tym względzie, że nie jest w interesie publicznym karanie przewoźnika, gdy dopuścił się on pewnych uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, a uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa. W tym aspekcie organ II instancji zwracał uwagę, że brak przekazywania danych geolokalizacyjnych nie może być postrzegany jako uchybienie formalne o nieistotnym znaczeniu. Brak przekazywania danych ma istotne znaczenie dla przestrzegania przepisów ustawy SENT. Jest to kluczowy element zapewnienia możliwości monitorowania przewozu towaru wrażliwego na całej trasie. Naruszenie którego dopuścił się przewoźnik ma doniosłe znaczenie dla systemu monitorowania, gdyż brak danych, wprost to monitorowanie uniemożliwia, a to nie jest nieistotne uchybienie. Nie można wykluczyć, że w czasie, gdy pojazd nie jest monitorowany, może dojść do naruszenia prawa (co ma wpływ na kluczowe podatki Vat, akcyza). Jest to naruszenie istotne z perspektywy całego sytemu. Stwierdzone w sprawie naruszenie, jako uniemożliwiające kontrolę w czasie rzeczywistym, nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Wg organu II instancji, w tej sprawie nie można przyjąć, że interes publiczny wymaga odstąpienia od nałożenia kary. Brak jej nałożenia stanowiłby o zachwianiu zasady proporcjonalności do założeń i celów ustawy i stawianiem skarżącego w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów stosujących się do obowiązujących przepisów lub w razie ich naruszenia, obciążanych sankcjami z tego tytułu. Nałożenia kary nie można traktować jako dyskryminacji przedsiębiorcy, gdyż funkcją kary nie jest utrudnienie prowadzenia działalności, tylko skłonienie do wiązywania się z nałożonych na przedsiębiorcę obowiązków ustawowych. 6. W skardze na opisaną decyzję zawarto zarzuty zbieżne z podniesionymi w odwołaniu (por. punkt 4 niniejszego uzasadnienia). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu akcentując, że w aplikacji obsługiwanej przez kierowcę wszystko działało poprawnie, co sami potwierdzili ustnie, zdziwieni taką sytuacją, kontrolujący go funkcjonariusze organu. Skarżący wskazał, że w dniu kontroli rozpoczęto zadanie przewozowe w dwóch miejscach załadunku. Po pobraniu załadunku kierowca uruchomił poprawnie działającą aplikację SENT-GEO, dedykowaną systemowi SENT do wysyłania aktualnego położenia pojazdu wraz z ładunkiem i sprawdził, czy przekazuje ona pozycje GPS i ruszył w drogę. Podkreślał, że aplikacja na całej trasie przewozu pokazywała aktualną pozycję, także w chwili zatrzymania do kontroli, co potwierdzają wydruki przedłożone w toku postępowania. Skarżący wskazał również, że jego ważnym interesem będzie nie tylko jego sytuacja ekonomiczna, którą zbadał organ I instancji, ale przede wszystkim niesłuszne nałożenie na stronę kary w sytuacji, kiedy nie miał żadnego wpływu na zaistnienie naruszenia. Podkreślił ponadto, że weryfikacja okresu 2022 -2024 r. nie przedstawia obecnej kondycji finansowej jego firmy. W ocenie skarżącego nałożona kara wpłynie negatywnie na jego finansową oraz możliwość sprawnego i terminowego regulowania zobowiązań, czy skutecznego wywiązywania się z obowiązków jako pracodawca. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 8. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji. 9.1. Kontrolę objętych skargą rozstrzygnięć rozpocząć należy od przedstawienia mających w sprawie zastosowanie adekwatnych regulacji materialnoprawych. Stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy z 9.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1218, dalej: "ustawa o SENT") przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3). Z kolei art. 22 ust. 2a ustawy o SENT stanowi, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w – cytowanym wyżej – art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru (ust. 2b). 9.2.1. Określona cytowaną wyżej regulacją sankcja ma charakter zobiektywizowany, której miarą jest wyłącznie określony czyn stanowiący naruszenie przepisów dotyczących monitorowania ruchu pojazdów przewożących towary uznane przez ustawodawcę za "wrażliwe". Z uwagi na powyższe, dla zastosowania sankcji (nałożenia kary pieniężnej) wystarczające jest samo popełnienie czynu określonego przepisem ustawy SENT, bez względu na to, czy można podmiotowi odpowiedzialnemu przypisać winę za popełnienie tegoż czynu. 9.2.2. Dla złagodzenia surowości sankcji określonych przepisami ustawy o SENT ustawodawca przewidział - w art. 22 ust. 3 ustawy - przesłanki umożliwiające uwzględnienie indywidualnych uwarunkowań, mogących uzasadniać odstąpienie od ukarania. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z powyższego wynika, że organowi administracji publicznej pozostawiono w tym przypadku "luz decyzyjny", albowiem rozstrzygnięcie w kwestii odstąpienia od nałożenia kary ma charakter uznaniowy. 9.2.3. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z 17.03.2026 r. (sygn. akt II GSK 2239/22), choć kwestia zawinienia strony - na etapie stwierdzenia popełnienia czynu, jego przypisania (por. punkt 9.2.1.) - nie ma znaczenia, to jednak może być to zagadnienie przedmiotem dalszych rozważań w ramach przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary – tj. w ramach przesłanek wskazanych wyżej w punkcie 9.2.2. NSA w wyroku z 5.02.2026 r. (II GSK 1324/22) celnie wskazywał, że etap postępowania prowadzonego na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy (badania przesłanek odstąpienia od kary) – w relacji do etapu poprzedzającego (o którym mowa w ust. 1-2a tego przepisu – stwierdzenia popełnienia czynu i jego przypisania – przyp. Sądu) służy sprawdzeniu (...) czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. 9.3. Z perspektywy zatem możliwości odstąpienia od ukarania za naruszenie przepisów ustawy SENT w oparciu o przesłanki zawarte w cytowanym wyżej art. 22 ust. 3 ustawy o SENT doniosłe znaczenia ma ustalenie rozumienia terminów: "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego", z którymi ustawodawca wiąże możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. 9.4.1. O istnieniu "ważnego interesu przewoźnika" w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu decydują kryteria obiektywne. Waga tegoż interesu musi być bowiem na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla przewoźnika wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, np. nadmierne utrudnienia w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, czy zachwianie płynności finansowej firmy. W zakres ten niewątpliwie zatem wchodzą nadzwyczajne, losowe sytuacje jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które - w konkretnych okolicznościach - wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu przewoźnika, w szczególności zagrożeniu jego płynności finansowej. 9.4.2. Z kolei termin "interes publiczny" postrzegać należy jako dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, czy sprawność działania aparatu państwowego. W określonych bowiem sytuacjach, odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie niewątpliwie zbieżne z tym interesem. Ustalenie natomiast przez organ administracji istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co - z perspektywy interesu publicznego - jest korzystniejsze: dochodzenie należności, czy też zastosowanie ulgi (wyroki NSA: z 27.02.2013 r., II FSK 135/11; z 28.08.2019 r., II GSK 360/19; z 22.01.2020 r., II GSK 629/19; z 7.12.2019 r., II GSK 1696/19). W tym też aspekcie, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że odczytanie klauzuli interesu publicznego powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, co nakazuje rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (zob.m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 2219/22). 9.5. Podsumowując powyższe należy wskazać, że posłużenie się przez ustawodawcę nieostrymi pojęciami ("ważny interes przewoźnika", "interes publiczny") oznacza, że brak jest określonego (konkretnego) katalogu okoliczności realizujących te przesłanki, co z kolei wymaga wypełnienia ich - w danej sprawie - przez odwołanie się do całokształtu okoliczności i faktów wyznaczających specyfikę rozstrzyganego przypadku. 10. Analizując zaskarżone rozstrzygnięcia nie sposób odmówić orzekającym organom administracji racji, co do sposobu rozumienia wyżej wskazanych pojęć, jak też tej argumentacji, która akcentuje to, iż dla funkcjonowania systemu SENT doniosłe znaczenie ma powinność zapewnienia "szczelności" tegoż systemu i przestrzegania jego reguł przez absolutnie każdego przewoźnika zajmującego się transportem towarów "wrażliwych". Niemniej jednak, w ocenie Sądu, treść zaskarżonych rozstrzygnięć oceniana z perspektywy ogółu uwarunkowań kontrolowanej sprawy wynikających z przekazanych Sądowi akt nie dostarczyła jednak postaw aby przyjąć, że orzekające organy należycie zbadały i wszechstronnie rozważyły przesłankę "interesu publicznego" mogącą uzasadniać odstąpienie od ukarania skarżącego za stwierdzone naruszenie prawa. 11.1. W stanie sprawy odnotować należy, iż nie budziło kontrowersji to ustalenie, że w dniu 10.07.2025 r. dane geolokalizacyjne środka transportu skarżącego realizującego przewóz objęty dwoma zgłoszeniami SENT były przesyłane – od momentu rozpoczęcia transportu w C. (godz. 9.05) – do chwili, gdy pojazd skarżącego dotarł do miejsca załadunku w T. (godz. 10:31). Nie było sporu też co do tego, że od ostatnio wskazanej godziny wystąpiła przerwa w transmisji tych danych (trwała do 14:40) mimo, że pojazd skarżącego kontynuował przejazd z T. do miejsca docelowego (do S.). Stwierdzona przez organy administracji przerwa w przesyle danych geolokalizacyjnych trwała zatem 4 godziny i 9 minut, a w tym czasie pojazd skarżącego pokonał 107,93 km, zaś czas ten – jak wskazywał organ odwoławczy (s. 6 decyzji) – był nieproporcjonalnie długi w stosunku do ilości przejechanych kilometrów. 11.2.1. Znamienny w realiach kontrolowanej sprawy był natomiast sposób obrony skarżącego. Koncentrował się on na wykazaniu, że używana przez jego kierowcę aplikacja mobilna (zainstalowana na telefonie znajdującym się w pojeździe i stanowiąca zarazem lokalizator tegoż pojazdu) – była aktywna przez cały czas trwania przejazdu, zaś kierowca – w takcie tego kursu – nie otrzymał żadnych informacji o nieprawidłowościach w działaniu tej aplikacji (pkt 10 protokołu, k. 20 v, k. 5v). Twierdzenia te nie zostały zakwestionowane przez organy obu instancji. Kontrolujący pojazd skarżącego inspektorzy nie odnotowali w protokole kontroli, aby twierdzenie kierowcy skarżącego nie było zgodne z rzeczywistością. 11.2.2. Stanowisko organów administracji odnośnie do prezentowanej przez skarżącego obrony sprowadziło się natomiast do twierdzenia, iż "brak jest podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych" (s. 6 decyzji organu I instancji, tak samo – decyzja organu odwoławczego s. 6). Powyższe wskazuje więc na to, że oba organy administracji w istocie nie kwestionowały faktu, iż aplikacja skarżącego prezentowała (także w dacie kontroli) informację, co do "trwania" kontrolowanego przejazdu, przyjmowały jednakże, iż okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż nie leży w ich gestii badanie przyczyn braku zapewnienia przez przewoźnika danych geolokalizacyjnych do systemu, zaś sam brak tych danych w systemie (w godz. 10:31-14:40), był bezsporny. 11.3. Stanowisko to wymaga jednak krytycznej oceny. 11.4. Dostrzec należy, iż w aktach sprawy (k. 5v, oraz k. 61-62) znajdują się wydruki obrazujące aplikację zainstalowaną w telefonie kierowcy skarżącego, a precyzyjniej mówiąc – widok tej aplikacji dostępny kierowcy. Wydruki te prezentują każdorazowo informację, iż "Trwa przejazd", przy czym czas tego przejazdu wynosił: 5 godzin 59 minut 49 sekund (wg odczytu dla godziny 15:05) oraz 7 godzin 37 minut i 22 sekundy (wg odczytu dla godziny 16:42). Zarazem aplikacja ukazuje, iż bateria w telefonie ją obsługującym jest naładowana, zaś ikony oznaczające sygnał "GPS" oraz "transfer danych" – świecą się na zielono. W tej sytuacji powstaje pytanie o to, jakie znaczenie mają powyższe komunikaty z perspektywy przesyłu informacji o położeniu pojazdu do systemu SENT. W tym względzie wskazać należy, iż z instrukcji korzystania z aplikacji mobilnej E-Tol, obsługującej system SENT, która dostępna jest na stronie internetowej Ministerstwa Finansów/Krajowej Administracji Skarbowej, a którą zainstalowaną miał kierowca skarżącego (por. s. 5v a.a. w zw. z s. 26 instrukcji) wynika (s. 24 instrukcji), że "W celu rozpoczęcia przejazdu/przewozu należy użyć przycisku "Rozpocznij przejazd". Po naciśnięciu tego przycisku uruchamia się licznik czasu trwania przejazdu/przewozu, a dane lokalizacyjne są gromadzone i przesyłane do systemu SENT" (podkreślenie Sądu). Z powyższego wynika zatem, że aktywowanie w dedykowanej do obsługi systemu SENT aplikacji mobilnej opcji - rozpoczęcia przejazdu - skutkuje włączeniem licznika czasu trwania tegoż przejazdu, a to powoduje automatycznie (tj. bez potrzeby podejmowania innych, dalszych czynności w tej aplikacji, tudzież poza nią), że - przy założeniu prawidłowego jej działania - następuje transmisja danych geolokalizacyjnych pojazdu do systemu SENT, a dane te równocześnie gromadzone są w tymże systemie. Inaczej mówiąc, samo uruchomienie przejazdu (przycisk "Rozpocznij przejazd") skutkuje zasadniczo transferem danych geolokalizacyjnych pojazdu do systemu SENT. 14.5. Jak wynika z przedstawionego w części historycznej uzasadnienia stanu faktycznego sprawy, początek transferu danych geolokalizacyjnych przypisanych do zgłoszeń SENT nastąpił w dniu 10.07.2025 r. – o godz. 09:05:32 – w C. Znajdujące się w aktach zapisy (zrzuty) z aplikacji prezentują dane na godzinę 15:05 oraz 16:42 wskazując czas trwania przejazdu odpowiednio: 5 godzin 59 minut 49 sekund oraz 7 godzin 37 minut i 22 sekundy (por. punkt 11.4; k. 5v oraz k. 62 a.a.). Jeżeli więc od godziny 15:05 odejmiemy uwidoczniany na aplikacji czas trwania przejazdu (5 h, 59 minut), to otrzymamy godzinę, w której nastąpiło uruchomienie aplikacji (przycisk "Rozpocznij przejazd"). Wynik wskazanej operacji matematycznej prowadzi do wniosku, że rozpoczęcie przez kierowcę kursu nastąpiło ok. godz. 9:05 – 9:06. Dostrzec zaś należy, iż jest to godzina zbieżna z tą, którą organ przyjął za moment rozpoczęcia sporego transportu przez skarżącego w dniu 10.07.2025 r. (por. punkt 3 części historycznej uzasadnienia). Stosując tę samą operację matematyczną do obliczenia danych prezentowanych na drugim zrzucie z aplikacji – znajdującym się na k. 62 (godzina 16:42 przy czasie przejazdu 7 h i 37 minut) – otrzymujemy tożsamy do wyżej wskazanego wynik naprowadzający na wniosek, iż rozpoczęcie przejazdu nastąpiło ok. godz. 9:05. Powyższe pozwala stwierdzić, iż podczas całej trasy (podkreślenie Sądu) realizowanej przez pojazd skarżącego w dniu 10.07.2025 r., aplikacja służąca monitorowaniu tego transportu była aktywna – co w założeniu oznaczało, iż przesyłała ona dane do systemu SENT-GEO (por. opis instrukcji użytkownika – punkt 11.4). Z nieustalonych przez organy prowadzące postępowanie powodów, dane generowane przez tę aplikację (urządzenie peryferyjne) nie były jednak – przez pewien czas – transmitowane do zewnętrznego (centralnego) systemu SENT (zapisywane w tym systemie). Prowadzący postępowanie organ kwestii tej nawet nie próbował wyjaśnić, poprzestając jedynie na stwierdzeniu prawidłowości działania (centralnego) systemu w dniu kontroli. W ocenie Sądu, zaistniała w sprawie sytuacja winna jednak skutkować wnikliwym ustaleniem przyczyn takiego stanu rzeczy, w tym np. w oparciu o analizę danych zawartych (zapisanych) w aplikacji skarżącego, a co mogłoby pozwolić ustalić poprawność działania tego elementu systemu SENT. W szczególności jednak, opisana wyżej sytuacja, indywidualizująca rozstrzygany przez organy administracji przypadek - winna stanowić asumpt do rozważenia tego, czy realizuje ona przesłankę "interesu publicznego" określoną w art. 22 ust. 3 ustawy, przede wszystkim z perspektywy zaufania kierowcy do informacji prezentowanych mu na aplikacji. Jak już bowiem wyżej wskazano, kwestia zawinienia przewoźnika może stanowić zagadnienie będące przedmiotem rozważań w ramach przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary (por. punkt 9.2.3), a w tym też aspekcie odnotować należy celny pogląd prezentowany przez NSA w wyroku z 16.01.2024 r. (sygn. akt II GSK 659/23), iż przy ocenie interesu publicznego uwzględniać należy to, iż aplikacja, która była aktywna mogła wprowadzać kierowcę w błąd (pkt IX wyroku NSA, ostatnie akapity). W ocenianym przypadku jednak organy administracji przyjęły automatyzm karania. Zaniechały wnikliwej oceny stanu tej sprawy, albowiem pominęły – nie tylko opisane wyżej dokumenty obrazujące zrzuty z ekranu aplikacji ale także zaoferowane przez skarżącego przy piśmie z 10.09.2025 r. (k. 76, a w szczególności k. 56 i wcześniejsze) dane o przebiegu trasy jego pojazdu w dniu kontroli. Sam przy tym organ II instancji odnotowywał, że ocena interesu publicznego wymaga odniesienia się do "konkretnej sprawy i sytuacji w jakiej organ podejmuje decyzję". Organ ten pomijając szereg okoliczności indywidualizujących tę sprawę, zaniechał jednak zastosowania się do tezy, która sam sformułował. 14.6. W kwestii zaś wątpliwości organu odwoławczego, co do tego, że czas przejazdu środka transportu na odcinku 107 km trwał aż 4 h i 9 minut – wskazać należy, iż wątpliwości te są o tyle niezasadne, gdy uwzględni się to, że w sprawie nie ustalono czasu trwania załadunku towaru w bazie w T. i kiedy skarżący opuścił tę bazę. W zależności od wiedzy na ten temat, różnie mogłaby przedstawiać się kwestia tego, ile kilometrów mógł pokonać pojazd skarżący od opuszczania bazy w T. do chwili kontroli. 15. W zakresie drugiej z przesłanek odstąpienia od ukarania ("ważnego interesu przewoźnika") Sąd nie stwierdził uchybień organu. W szczególności, skarżący nie zaoferował żadnych dokumentów, danych, czy informacji, które mogły by wskazywać, że wystąpiły nadzwyczajne, losowe sytuacje, a sama kara wiązałyby się z zagrożeniem dla płynności finansowej jego przedsiębiorstwa (por. punkt 9.4.1). Organy uwzględniły przy tym kondycję finansową firmy skarżącego w roku 2025 r. (s. 8-9 dec. I instancji) i niewadliwie uznały, że kondycja ta jest stabilna i cechuje ją stały poziom realizowanych obrotów w relacji do lat wcześniejszych. 16.1. Całość powyższych rozważań prowadziła jednak do wniosku, że zarówno Dyrektor IAS, jak i Naczelnik MUC-S całkowicie zaniechały oceny i analizy argumentów podanych przez skarżącego, jak też dowodów przedłożonych na poparcie zgłoszonej argumentacji. Zaniechanie takie, niewątpliwie świadczyło o naruszeniu przepisów postępowania (art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, albowiem ocena i analiza tych dokumentów, poprzedzona także stosownym postępowaniem dowodowym - mogłaby zweryfikować stanowisko co do tego, że doszło do nieprzekazywania danych do systemu (por. punkt 14.5), albo też skutkować odmiennym od przyjętego wnioskiem, o braku zrealizowania - w stanie tej sprawy - przesłanki "interesu publicznego". Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił obie kontrolowane decyzje przyjmując za podstawę art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią przedstawioną ocenę tej sprawy. 16.2. O kosztach (pkt 2) orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty złożył się, uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (400 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Ewa Michna Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Zawadzka
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 1842/25 · 13 maja 2026
Wyrok NSA z 13 maja 2026 r., II GSK 1842/25 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1870/25 · 13 maja 2026
Wyrok NSA z 13 maja 2026 r., II GSK 1870/25 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 3640/25 · 13 maja 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 13 maja 2026 r., VI SA/Wa 3640/25 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny