III SA/Kr 268/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 listopada 2025 r. nr 300/06/2025/Ub w przedmiocie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i sprawę przekazać według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Decyzją z dnia 19 listopada 2025 r. nr 300/06/2025/Ub, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził istnienie obowiązku zdrowotnego W. K. (dalej; skarżąca) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnika spółek jawnych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o przekazanie sprawy zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd przed przystąpieniem do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać swoją właściwość miejscową do jej rozpoznania, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. O właściwości sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Jednocześnie zgodnie z art. 59 § 1 i 2 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazanie sprawy. Nie dotyczy to przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Jak wynika z akt sprawy, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał wobec skarżącej rozstrzygnięcie w przedmiocie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, dalej: u.ś.o.z.) Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Rozpoznawana sprawa nie należy przy tym do spraw, o których mowa w § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2020 r., poz. 1999) tj.: 1) w sprawach zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej; 2) o odmowie zwrotu kosztów, o których mowa w art. 42d ust. 2 u.ś.o.z.; 3) ustalających obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty z tytułu zwrotu kosztów, wysokość tej kwoty oraz termin płatności; 4) w sprawach wydawania zgód na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju, o których mowa w art. 42i ust. 9 u.ś.o.z., 5) ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 u.ś.o.z., które Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15 tej ustawy, wysokość tych kosztów oraz termin płatności, o których mowa w art. 50 ust. 18 ustawy – w których jeżeli strona skarżąca będąca osobą fizyczną zamieszkuje poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprawę przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje. Stosownie natomiast do treści art. 96 ust. 3 u.ś.o.z. siedzibą Narodowego Funduszu Zdrowia jest miasto stołeczne Warszawa. W świetle powyższego, sądem właściwym do rozpoznania wniesionej przez skarżącą skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.