III SA/Kr 224/13

Kraków, dnia 2 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2012 r., znak: [...], zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego J. L. do zwrotu należności w wysokości 2.400,00 zł z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych P. L. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi D. W. w dniu 17 lutego 2014 r., działającemu w sprawie na podstawie postanowienia z dnia 20 listopada 2013 r., przyznającego skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. W dniu 21 lutego 2014 r. skarżący J. L. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. referendarz sądowy WSA w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów oraz ponownie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata. Pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu - adw. A. P. W dniu 30 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego adw. A. P. złożyła jego imieniem skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu podała, że ORA wyznaczyła ją pełnomocnikiem z urzędu, o czym została zawiadomiona w dniu 23 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało oddalić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00), o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący jest reprezentowany w istocie przez dwóch pełnomocników ustanowionych z urzędu, tj. przez adwokata D. W., wyznaczonego pełnomocnikiem w piśmie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 2 grudnia 2013 r. na podstawie postanowienia Sądu z dnia 20 listopada 2013 r. oraz przez adwokat A. P., wyznaczoną pełnomocnikiem w piśmie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 23 kwietnia 2014 r. na podstawie postanowienia Sądu z dnia 14 marca 2014 r. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 325/08, "z przepisów p.p.s.a. nie wynika zakaz ustanawiania na rzecz strony więcej niż jednego pełnomocnika, należy zatem przyjąć dopuszczalność takiego działania, zgodnie z zasadą quae non sunt prohibita, permissa intelleguntur" (co oznacza: "co nie jest zakazane, uważa się za dozwolone"). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, powyższy wniosek o możliwości reprezentowania strony przez więcej niż jednego pełnomocnika w procesie uzasadnia także wykładnia systemowa ustawy procesowej, bowiem z treści art. 76 § 3 P.p.s.a. wynika, że jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. W okolicznościach niniejszej sprawy, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego adw. D. W. w dniu 17 lutego 2014 r., a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał, stosownie do treści art. 177 § 1 P.p.s.a., w dniu 19 marca 2014 r. W świetle przytoczonego wyżej przepisu art. 76 § 3 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie otwiera się z osobna dla każdego z ustanowionych dla skarżącego pełnomocników z urzędu, bo to dla strony – tj. skarżącego - otwiera się jeden termin do wniesienia skargi kasacyjnej, która wnosi i wywodzi reprezentujący go pełnomocnik z urzędu. Momentem zatem w którym zaczął biec ten termin do wniesienia ewentualnej skargi kasacyjnej, była chwila doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem prawidłowo ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – adw. D. W. Tym bardziej, że drugi z pełnomocników - adw. A. P. - nie była jeszcze pełnomocnikiem skarżącego w momencie zarządzenia doręczenia pełnomocnikowi odpisu wyroku z uzasadnieniem. Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem prawidłowo ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącego adw. D. W. nie wywołało żadnej reakcji z jego strony. Nie może to jednak prowadzić do sytuacji, w której aktualnie drugi pełnomocnik skarżącego będzie opierać zasadność wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia na fakcie, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dowiedział się ze znacznym opóźnieniem w stosunku do okresu, w którym skarga mogła być złożona. Prawo pomocy przyznane skarżącemu pierwotnym postanowieniem Sądu uległo bowiem skonsumowaniu przez milczący brak reakcji pełnomocnika z urzędu. Skarżący składając kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w takim samym jak poprzednio zakresie, niezależnie od tego, czy u podstaw jego działania legło przeświadczenie, że skarga kasacyjna powinna być jego zdaniem od wyroku Sądu złożona przez pełnomocnika, wbrew stanowisku samego pełnomocnika, bądź bez uwzględnienia jego oceny co do zasadności takiej skargi kasacyjnej, czy też wyznaczony mu poprzednio pełnomocnik nie spełnił jego oczekiwań, nie może uzasadniać stanowiska skarżącego, że był on uprawniony do żądania wyznaczenia mu kolejnego (drugiego) pełnomocnika, który podjąłby działania zgodnie z jego życzeniem. W tym stanie rzeczy należało uznać, że drugi pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.