III SA/Kr 1704/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o prawo pomocy w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 września 2014 r. znak [...] w przedmiocie przekazania zażalenia organowi I instancji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

W dniu 29 października 2014 r. Z. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W treści wniosku podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema córkami, a na jego majątek składa się mieszkanie o powierzchni 41 m2. Skarżący nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia Referendarza sądowego skarżący wniósł skutecznie sprzeciw. Wezwaniem z dnia 16 stycznia 2015 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 14 stycznia 2015 r. Z. Ś. został zobowiązany pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy do wskazania i udokumentowania w terminie do 7 dni źródła dochodu skarżącego lub jego żony, w szczególności wyjaśnienie czy uzyskują dochód z prac dorywczych, zleconych, z jakiej wysokości, czy posiadają status osoby bezrobotnej i czy pobierają świadczenia z pomocy społecznej oraz o określenie lub udokumentowanie kwoty miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny przez nadesłanie rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy. Z. Ś. odpowiedział pismem z dnia 26 stycznia 2015 r., że nie posiada faktur za ostatni okres rozliczeniowy, znajdują się one w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego wsparcia finansowego ze strony rodziny oraz innego rodzaju wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek Z. Ś. nie podlega uwzględnieniu. Przepis art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią § 2 prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Artykuł art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Istotne jest, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z zawartego w art. 246 § 1 p.p.s.a. określenia, "gdy wykaże" wynika bowiem, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I FZ 378/13, LEX nr 1363532). W ocenie Sądu Z. Ś. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, by spełnił przesłankę braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawił co prawda pisemne wyjaśnienia, ale w całokształcie sprawy wskazują one na niemożliwy do przyjęcia obraz stanu rzeczy, iż pięcioosobowa rodzina skarżącego nie posiada żadnych dochodów, natomiast posiada 41 metrowe mieszkanie. Do wyjaśnień nie zostały dołączone żadne dokumenty związane z ponoszeniem wydatków na media. Sąd wskazał tymczasem w wezwaniu z dnia 16 stycznia 2015 r., że wystarczającym jest "określenie" ponoszonych kwot miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Skarżący nie przedstawił nawet tego rodzaju danych. Należy zauważyć, że z przepisu art. 255 p.p.s.a wynika obowiązek współdziałania wnioskodawcy z sądem w zakresie wyjaśnienia stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Wobec powyższego, Sąd przyjmuje, że Z. Ś. nie wykazał, by nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania i w związku z tym Sąd odmówił mu przyznania na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawa pomocy.