III SA/Kr 1649/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Skarżąca w złożonym dnia 27.01.2017 r. (wpływ) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sadowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że jest wdową. Określając swój majątek zadeklarowała dom po rodzicach, który wymaga remontu, wybudowany w 1977 r. oraz 36 arową nieruchomość rolną. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na 1074,73 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wyjaśniła, że jest osobą starsza, ma 77 lat, schorowaną, nie ma dzieci ani dalszej rodziny. Od kwietnia ubiegłego roku jest wdową. Jednym źródłem jej utrzymania jest wykazana emerytura. Po opłaceniu wszystkich rachunków i lekarstw pozostaje skarżącej niewielka kwota na skromne wyżywienie. Aby zakupić węgiel na zimę musi oszczędzać przez cały rok. Czasami brakuje jej pieniędzy aby wykupić leki lub środki przeciwbólowe. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała że telefon to koszt 45,58 zł, gaz 50 zł, prąd 56,27, śmieci 30 zł, ubezpieczenie 135 zł, podatek rolny 159 zł, zakup węgla 1400 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca domagała się wcześniej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi (k. 34) co jej przyznano (k. 38) a następnie ustanowienia adwokata (k. 207) co także jej przyznano (k. 116) nie uniemożliwiają stronie złożenia kolejnego wniosku albowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ jednak aktualne żądanie skarżącej zachodzi tym razem na zakres wcześniej udzielonego prawo pomocy więc przy rozpatrywaniu tego jej wniosku należy już sięgnąć do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Trzeba również pamiętać, iż obecny wniosek skarżącej należy także rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że skarżący korzysta z przyznanego jej wcześniej adwokata. Przez wyrażenie "zmiana okoliczności sprawy" należy rozumieć stan faktyczny który uzasadniałaby wydanie postanowienia odmiennej treści niż, to które zostało wcześniej wydane (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mede: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005 s. 382; J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006 s. 352). Złożenie przez skarżącą skargi kasacyjnej wpisuje się w przedstawioną charakterystykę. Równocześnie, ze złożonych przez skarżącą w obecnym wniosku oświadczeń wynika, że możliwości płatnicze skarżącej uległy pogorszeniu w stosunku do wykazywanych przy wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Aktualnie skarżąca jest bowiem wdową a co za tym idzie jedynym źródłem jej utrzymania jest już tylko wykazana emerytura. Przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji po opłaceniu wykazanych obciążeń wystarczają skarżącej z trudem na bieżącą egzystencję. Zarazem powtórzyć należy, że okoliczność, iż do skarżącej należy wykazany dom i nieruchomość rolna nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiadają określoną wartość sprzedażną lub podkładową to trudno wymagać od skarżącej rozporządzeń tego rodzaju celem zdobycia środków na pełnomocnika z wyboru. Dom zabezpiecza bowiem jej potrzeby bytowe. Co się natomiast tyczy wykazanej roli to w dalszym ciągu podtrzymać należy zapatrywanie, że osoba starsza, schorowana, bezdzietna, bez dalszej rodziny powinna dysponować jakimś materialnym zabezpieczeniem nawet gdy państwo deklaruje powszechny i bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg płatności nierefundowanych. Wszystko to razem wzięte wskazuje zarazem, że skarżąca spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Okoliczność, że w postanowieniu z dnia 18 listopada 2005 r. (II OZ 877/05) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, zgodnie z którym postanowienia referendarza sądowego mające walor prawomocnych orzeczeń sądu (art. 259 ppsa) mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanymi na podstawie art. 165 ppsa nie sprzeciwia się niniejszemu rozstrzygnięciu. Zauważyć bowiem wypada, że stosownie do treści art. 258 ppsa referendarz sądowy posiada kompetencję ogólną do podejmowania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy (§1) zaś przewidziane w §2 tego przepisu wyliczenie jest tylko przykładowe na co wskazuje użyty przez prawodawcę zwrot normatywny "w szczególności" .Skoro zaś referendarz sądowy został wyposażony w kompetencję ogólną do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej umocowanie do dopasowania swego rozstrzygnięcia w nawiązaniu do zmienionych okoliczności sprawy. Możliwość zmiany postanowienia jest bowiem niczym innym jak tylko narzędziem procesowym służącym dostosowaniu orzeczenia do sytuacji strony. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 ppsa w związku art. 258 §1 ppsa i art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.