Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 1585/25

Wyrok WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2026 r., III SA/Kr 1585/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego

Wynik

uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
28 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

|Sygn. akt III SA/Kr 1585/25 | [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Karcz (spr.), Sędzia WSA Janusz Kasprzycki, Protokolant specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r., sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 września 2025 r. nr SKO.SW/4101/199/2025 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 7400 zł (siedem tysięcy czterysta złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia 25 września 2025 r. nr SKO.SW/4101/199/2025 po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej: Skarżąca) utrzymało w mocy wydaną przez Wójta Gminy B. (dalej: organ I instancji) decyzję z dnia 11 lipca 2025 r. nr Or.033.10.1.2025 określającą i nakazującą A. P. - organowi prowadzącemu Publiczną Szkołę Podstawową w R. (dalej: skarżąca) zwrot do budżetu Gminy B. dotacji za rok 2024 w wysokości 195 000 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Jak wynika z akt które organ II instancji przesłał do tutejszego sądu wraz ze skargą, decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. zostało wydane skarżącej zezwolenie na założenie Publicznej Szkoły Podstawowej w R. z siedzibą w R. Szkoła została wpisana do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych pod nr [...]. Organem prowadzącym kontrolowanej jednostki jest skarżąca. Nadzór pedagogiczny w zakresie realizacji zadań dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczych sprawuje Małopolski Kurator Oświaty w Krakowie. Gmina B. udzieliła szkole w 2024 r. dotacji oświatowej na realizację zadań dydaktyczno-wychowawczo-opiekuńczych w kwocie 1 477 817, 30 złotych zgodnie z przepisami Ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz w szczególności zgodnie z Uchwałą nr LXXIV/586/2024 Rady Gminy B. z dnia 27 marca 2024r. w sprawie: trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych na terenie Gminy B. przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W okresie od 26 lutego 2025 roku do 27 marca 2025 roku przeprowadzona została kontrola prawidłowości pobrania dotacji. W toku tej kontroli ustalono, że podmiot wykorzystał niezgodnie z przeznaczeniem dotację w wysokości 195 000 tysięcy złotych przeznaczając tę kwotę na dowóz dzieci do szkoły. W wyniku tej kontroli następnie wszczęto i przeprowadzono postępowanie które zakończono opisaną na wstępie decyzją organu I instancji z dnia 11 lipca 2025 r. określającą i nakazującą skarżącej zwrot do budżetu Gminy B. dotacji za rok 2024 w wysokości 195 000 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji lecz organ II instancji opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 września 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji powołał art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 67 oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2, i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, dalej "u.f.p.“), art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (Dz. U 2025, poz. 1043, 1160) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z 2025 r. poz. 769.) dalej "k.p.a." Uzasadniając decyzję organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że ponieważ skarżąca była organem pobierającym i wydatkującym dotację więc prawidłowo adresatem decyzji nakazującej zwrot dotacji jest skarżącą będąca organem prowadzącym szkołę, która pobrała przedmiotową dotację i rozliczyła jej część niezgodnie z przeznaczeniem. W dalszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że dotacja ma charakter celowy i musi być przeznaczona na finansowanie zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki a tym samym wydatkowanie dotacji na dowóz uczniów spoza gminy, nie spełnia kryterium wydatków na które może zostać wydatkowana dotacja oświatowa przede wszystkim dlatego, że dowóz uczniów jest zadaniem własnym gminy. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżącej o nieprawidłowościach w zakresie przeprowadzonego postępowania podnosząc, że dokonana analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że w wystąpieniu pokontrolnym z 11 kwietnia 2025 r. wyraźnie powołane są faktury na łączną kwotę 195 000 zł w ramach których wydatkowano środki z dotacji na dowóz dzieci do szkoły. W ocenie organu odwoławczego przywołanie przez skarżącą jednego korzystnego rozstrzygnięcia Regionalnej Izby Obrachunkowej (dalej: RIO) nie niweczy faktu, że organ I instancji wielokrotnie informował skarżącą, iż kwestionuje wydatkowanie dotacji na cel związany z dowozem dzieci. Tym bardziej, że organ I instancji zwrócił się w lipcu 2024 r. do RIO z pytaniem czy w związku z otwarciem na jego terenie szkoły przez skarżącą może ona rozliczać dotację na cel związany z dowozem dzieci do szkoły a Prezes RIO przedstawił swoje stanowisko, że nie można otrzymanej dotacji przeznaczać na cele wykraczające poza zadania szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki i że należy odróżnić te zadania od zadań gmin w zakresie zapewnienia uczniom szkół podstawowych bezpłatnego transportu do szkoły. Wskazując na powyższe organ II instancji podniósł, że skarżąca była dwukrotnie informowana o tym stanowisku. Najpierw pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. a następnie pismem z 14 stycznia 2025 r. Tak więc wiedziała, że organ który będzie kontrolował sposób wydatkowania przez nią dotacji zakwestionuje taki sposób wydatkowania dotacji zanim jeszcze transza dotacji została skarżącej przekazana. Pomimo to skarżąca wydatkowała dotację w sposób niezgodny z przeznaczeniem ignorując stanowisko organu dotującego i miejscowo właściwej izby obrachunkowej. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji powinna zostać utrzymana w mocy gdyż organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne i dokonał właściwej wykładni obowiązujących przepisów prawa w tym przede wszystkim art. 35 u.f.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 138§1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był na podstawie art. 138§1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję organu ł instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, 2. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem skarżąca wykazała, iż otrzymana przez nią dotacja została w całości przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących, poniesionych na cele działalności prowadzonej przez nią szkoły podstawowej; 3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia poprzez. a. niepodjęcie przez organ w toku postępowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym brak odniesienia się przez organ do okoliczności uregulowanej w statucie szkoły, iż celem i jednocześnie zadaniem szkoły jest zapewnienie uczniom bezpiecznego i uwzględniającego indywidualne potrzeby ucznia dowozu do szkoły i ze szkoły, w konsekwencji czego organ błędnie określił kwotę 195 000, 00 zł jako dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem; b. niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz wszystkich czynności zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy, w tym zasadności sfinansowania z dotacji oświatowej kosztów dowozu uczniów do szkoły, mimo składania licznych wniosków dowodowych przez Stronę; 4. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez fakt, iż w toku postępowania organ administracji prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, ponieważ w przedmiotowej sprawie stosował w sposób wybiórczy przepisy prawa, nie biorąc pod uwagę, że w przedmiotowych kwestiach są inne, korzystniejsze dla strony rozstrzygnięcia; 5. naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie żądania skarżącej przeprowadzenia dowodów z dokumentów zawierających odmowę Gminy B. co do możliwości objęcia uczniów szkoły dowozem zorganizowanym ze środków gminnych do Publicznej Szkoły Podstawowej w R., pomimo, że przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, urzeczywistniająca realną potrzebę organizowania dowozu uczniów przez Publiczną Szkołę Podstawową w R.; 6. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 236 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, skutkującej przyjęciem, że skarżąca nie mogła z otrzymanej dotacji oświatowej sfinansować dowozu uczniów do szkoły, a wobec tego w sposób nieprawidłowy wykorzystała część otrzymanej dotacji w wysokości 195 000,00 zł, podczas gdy wszystkie wydatki poniesione w roku 2024 były wydatkami kwalifikowanymi do pokrycia dotacją oświatową; 7. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 39 ust. 5 ustawy Prawo Oświatowe i nieuprawnione przyjęcie, że przepisy te wyłączają prawo innych podmiotów do realizacji przewozów uczniów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie przedmiotowego postępowania w całości oraz o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji w całości; a ponadto o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Istota problemu w sprawie niniejszej sprowadza się do jednego zasadniczego zagadnienia a mianowicie: czy wydatek poniesiony przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową na dowóz uczniów do tej szkoły, przewidziany w statucie placówki jako zadanie szkoły, może być finansowany z dotacji oświatowej udzielonej przez gminę, czy też stanowi wydatek niezgodny z przeznaczeniem tej dotacji w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji uczynić należy art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j.:Dz.U.2025.1530 ze zm. dalej "u.f.z.o."), który określa przeznaczenie dotacji oświatowych. Zgodnie z tym przepisem dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej i co do zasady mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły lub placówki. Wskazując na ten przepis Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zwraca uwagę na dwa fundamentalne aspekty przywołanej regulacji, nad którymi organy obu instancji nazbyt łatwo przeszły do porządku. Po pierwsze, przepis wskazuje, że dotacja obejmuje "każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły". Użycie słowa "każdy" jednoznacznie wskazuje na to, że ustawodawca nie zamierzał tworzyć katalogu zamkniętego, lecz odwołał się do ogólnego kryterium funkcjonalnego — związku wydatku z działalnością statutową placówki. Wniosek taki potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Jak trafnie wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 461/22, przepis art. 35 u.f.z.o. w związku z art. 10 u.p.o. zawiera katalog otwarty zadań organu prowadzącego, który nie może być interpretowany w sposób zawężający, wykluczający finansowanie z dotacji wydatków wpisujących się w szeroko rozumianą działalność opiekuńczą i organizacyjną szkoły. Po drugie, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.o. do zadań organu prowadzącego szkołę zalicza się wprost zapewnienie warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. W ocenie Sądu warunki bezpiecznego dotarcia ucznia do szkoły i powrotu z niej są immanentnie związane z realizacją przez szkołę jej zadań opiekuńczych. Nie można bowiem mówić o zapewnieniu opieki nad uczniem w oderwaniu od zapewnienia mu możliwości fizycznego dotarcia do placówki w bezpieczny sposób, zwłaszcza gdy — jak w niniejszej sprawie — gmina jako podmiot ustawowo zobowiązany do organizacji dowozu odmówiła jego zapewnienia. Tymczasem organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na tezie, że skoro art. 39 u.p.o. nakłada na gminę obowiązek zapewnienia uczniom bezpłatnego transportu do szkoły, to dowóz uczniów jest wyłącznie zadaniem własnym gminy i nie może stanowić zadania szkoły finansowanego z dotacji. Ze stanowiskiem tym trudno się zgodzić, albowiem art. 39 u.p.o. reguluje zakres obowiązku gminy wobec uczniów spełniających ustawowe kryteria (odległość od szkoły, wiek ucznia). Przepis ten określa, kiedy gmina ma obowiązek zapewnić dowóz, ale nie wyczerpuje problematyki organizacji dowozu jako takiej. Nie zawiera w szczególności zakazu podejmowania przez inne podmioty — w tym szkoły — działań zmierzających do zapewnienia uczniom możliwości dotarcia do placówki. Treść art. 39 u.p.o. nie kreuje zatem żadnego monopolu gminy na organizację dowozu uczniów do szkoły, a tym bardziej nie wyłącza możliwości kwalifikowania kosztów dowozu organizowanego przez szkołę jako wydatku bieżącego związanego z realizacją jej zadań statutowych z zakresu opieki. Pogląd ten obecnie w podziela Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych, która w stanowisku z dnia 26 marca 2026 r. stwierdziła, że placówki niepubliczne oraz publiczne prowadzone przez podmioty prywatne mogą pokrywać koszty transportu uczniów z dotacji oświatowej, pod warunkiem że wydatek jest rzeczywiście związany z realizacją zadań danej placówki. Stanowisko KRRIO podobnie jak opinie MEN nie jest wiążące niemniej mają pewien walor w procesie wykładni prawa. Sąd zwraca uwagę na okoliczność, którą organy obu instancji w sposób nieuzasadniony pominęły, mimo że skarżąca podnosiła ją konsekwentnie w toku całego postępowania. Mianowicie, że § 6 ust. 4 statutu Publicznej Szkoły Podstawowej — zawarty w rozdziale dotyczącym celów i zadań placówki — określał zapewnienie uczniom bezpiecznego i uwzględniającego indywidualne potrzeby ucznia dowozu do szkoły i ze szkoły jako cel i zadanie tej placówki. Oczywiście statut szkoły nie może zmieniać zapisów ustawy. Niemniej statut szkoły ma jednak szczególne znaczenie prawne. Jak wynika z art. 98 u.p.o., statut szkoły określa bowiem w szczególności cele i zadania szkoły. Ujęcie zaś dowozu uczniów jako zadania szkoły bezpośrednio w jej statucie oznacza, że realizacja tego zadania stanowi element statutowej działalności placówki, a tym samym wydatki na jego realizację są wydatkami poniesionymi na cele działalności szkoły w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.f.z.o. W tym miejscu zwrócenia uwagi wymaga wyrok WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 86/25. Tamtejszy Sąd wprawdzie oddalił skargę w zbliżonej sprawie, jednak uczynił to między innymi dlatego, że w tamtej sprawie — w odróżnieniu od sprawy niniejszej — "W Statucie Szkoły, który zawiera jej obowiązki, nie zawarto obowiązku polegającego na dowożeniu dzieci do Szkoły." Wyrok ten, odczytany a contrario, wskazuje, że gdyby dowóz był ujęty w statucie szkoły jako jej zadanie, ocena prawna byłaby odmienna. Co istotne, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt I GSK 1193/25, uchylił ten wyrok WSA, jak i zaskarżoną decyzję SKO uznając m.in. że organy i WSA w ogóle nie przeanalizowały znaczenia art. 10 ust. 1 pkt 1 Prawa oświatowego oraz podkreślając, że sama okoliczność braku odpowiednich zapisów w statucie nie wyczerpywała analizy prawnej problemu ze wskazaniem, że organy powinny były zbadać funkcjonalny związek tych wydatków z realizacją zadań szkoły. Sąd dostrzega ponadto okoliczność, która nadaje niniejszej sprawie szczególny kontekst faktyczny, a której organy obu instancji też nie uwzględniły w swoich rozważaniach. Mianowicie skarżąca wskazała, że pomimo licznych próśb rodziców uczniów gmina B. nie zorganizowała dowozu uczniów do prowadzonej przez nią szkoły. Skarżąca złożyła wnioski o przeprowadzenie dowodów z dokumentów potwierdzających odmowę gminy, które organ odwoławczy pominął. Tymczasem okoliczność ta ma znaczenie dla oceny sprawy. Skoro gmina — będąc ustawowo zobowiązana do zapewnienia dowozu uczniom spełniającym kryteria z art. 39 u.p.o. — nie wywiązała się z tego obowiązku w stosunku do uczniów szkoły prowadzonej przez skarżącą, to skarżąca organizując dowóz we własnym zakresie i finansując go z dotacji działała w interesie uczniów i realizowała tym samym zadanie opiekuńcze, które mieści się w szerokim rozumieniu opieki, o której mowa w art. 35 u.f.z.o. Byłoby sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego, gdyby skutkiem bierności gminy miało być nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu blisko 195.000 zł wraz z odsetkami za działania, które obiektywnie służyły realizacji obowiązku szkolnego przez uczniów i wynikały wprost z zadań statutowych placówki. Organ odwoławczy przywiązał szczególną wagę do faktu, że skarżąca była dwukrotnie informowana — pismami z 12 sierpnia 2024 r. i 14 stycznia 2025 r. — o stanowisku organu I instancji kwestionującym finansowanie dowozu z dotacji. W ocenie SKO okoliczność ta świadczyła o świadomym i umyślnym naruszeniu przez skarżącą zasad wydatkowania dotacji. Sąd nie podziela tej oceny z następujących względów. Przede wszystkim, stanowisko organu dotującego w kwestii interpretacji przepisów prawa nie wiąże organu prowadzącego szkołę ani tym bardziej sądu administracyjnego. Obowiązki stron stosunków publicznoprawnych kształtują przepisy powszechnie obowiązującego prawa a nie poglądy prawne organów administracji, choćby wyrażone na piśmie. Zasada ta wynika wprost z art. 7 Konstytucji RP. Po wtóre, skarżąca miała pewne podstawy do przyjęcia, że jej działania nie stoją w oczywistej kontrze do obowiązującego prawa, dysponując odmienną interpretacją przedstawioną przez inne regionalne izby obrachunkowe oraz stanowiskiem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Stan rozbieżności interpretacyjnych w danej kwestii prawnej dowodzi niejednoznaczności prawa — co samo w sobie świadczy o braku możliwości automatycznej kwalifikacji spornego wydatku jako niezgodnego z przeznaczeniem dotacji. W warunkach rzeczywistego sporu interpretacyjnego nie można przypisać podmiotowi stosującemu jedną z możliwych, akceptowalnych w orzecznictwie i praktyce wykładni, działania "niezgodnego z przeznaczeniem" dotacji w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. I wreszcie, stanowisko KRRIO z 26 marca 2026 r. ex post potwierdziło, że stanowisko skarżącej co do dopuszczalności finansowania dowozu z dotacji było zasadne i odpowiadało wykładni art. 35 u.f.z.o. na którą skarżąca się powoływała. Niezależnie od stwierdzonych naruszeń prawa materialnego, Sąd stwierdza, że organy obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, organ odwoławczy zaniechał odniesienia się do kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej, jaką było ujęcie dowozu uczniów jako zadania szkoły wprost w jej statucie. Milczące pominięcie okoliczności podnoszonej przez stronę i mającej bezpośredni związek z oceną legalności zakwestionowanego wydatku narusza art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Po drugie, organ odwoławczy nie przeprowadził wnioskowanych przez skarżącą dowodów z dokumentów potwierdzających odmowę gminy zorganizowania dowozu uczniów jak również nie wyjaśnił powodów dla których tak postąpił. Pominięcie wniosków dowodowych strony bez wskazania przyczyn odmowy ich przeprowadzenia narusza art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. Równocześnie pamiętać trzeba, że wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga rzeczywistego, merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Po trzecie, uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie odnosi się do wszystkich zarzutów i twierdzeń podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia pełną kontrolę sądową zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko zajęte przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. I SA/Ol 461/22, gdzie wskazano, że organ odwoławczy dopuszcza się naruszenia zasady dwuinstancyjności, jeżeli nie przeprowadza własnej, wszechstronnej analizy sprawy, lecz jedynie akceptuje ustalenia organu I instancji bez merytorycznego ustosunkowania się do argumentacji strony. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić następujące wytyczne wynikające z niniejszego wyroku. Po pierwsze, organy dokonają ponownej oceny zakwestionowanego wydatku przez pryzmat art. 35 u.f.z.o. z uwzględnieniem, że katalog wydatków kwalifikowalnych ma charakter otwarty i obejmuje każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, w tym na realizację zadań z zakresu opieki. Po drugie, organy zbadają okoliczność, czy § 6 ust. 4 statutu Publicznej Szkoły Podstawowej na który powołuje się skarżąca expressis verbis ujmował zapewnienie dowozu uczniów jako zadanie placówki i ocenią czy ta okoliczność — w świetle art. 35 u.f.z.o. — przesądza o kwalifikowalności wydatku. Po trzecie, organy przeprowadzą postępowanie dowodowe w zakresie wnioskowanym przez skarżącą, w szczególności dopuszczą dowód z dokumentów potwierdzających odmowę gminy zorganizowania dowozu uczniów do przedmiotowej szkoły, i uwzględnią tę okoliczność w swoich rozważaniach. Po czwarte, organy ocenią czy sposób realizacji i udokumentowania dowozu — w tym jego ujęcie w wewnętrznych dokumentach szkoły, umowach z przewoźnikiem oraz ewidencji kursów — czyni zadość wymogom prawidłowej dokumentacji wydatku bieżącego. Mając to wszystko na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 listopada 2025
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Grzegorz Karcz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny