III SA/Kr 1581/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej z tytułu opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisała w rubrykę 6 tylko siebie. Określając swój majątek wykazała dom z prawem dożywotniego korzystania. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określiła na kwotę [...] zł renty rodzinnej. Uzasadniając swoje starania podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku mającą 87 lat z wykształceniem słabym zawodowym a w związku z tym ma trudności z wypełnieniem formularza. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała iż obciąża ją kredyty: hipoteczny, na życie i leczenie, opłaty za gaz, światło, ubezpieczenie, leki, jedzenie. Wobec tego, iż nie jest to pierwszy wniosek skarżącej więc w oparciu o przedstawionych do sprawy o sygn. akt III SA/Kr 1369/17 przez organ akt administracyjnych okolicznościami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest, iż wykazany przez skarżącą kredyt hipoteczny rzeczona zaciągnęła na remont domu i spłaca go w ratach po [...] zł. Aktualne na dzień 16.08.2017 r. zadłużenie skarżącej z tego tytułu wynosi ponad [...] tys. zł. Ma córkę z którą jednak nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Wykazany przez skarżącą w oświadczeniu dom należy do córki. Z uwagi na wiek i stan zdrowia przemieszcza się z pomocą osób drugich i sprzętu rehabilitacyjnego. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to wraz z informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca nie jest osobą zamożną. Podstawę jej utrzymania stanowi stosunkowo niskie świadczenie rentowe. Jest obarczona jak na swoje możliwości stosunkowo dużym kredytem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki którymi skarżąca dysponuje po opłaceniu rat kredytu wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczna i uzasadnia twierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.