III SA/Kr 1527/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr 16/2023 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z 7 czerwca 2023 r., znak: MU-R.2210.1.2022 Komendant Miejskiej Policji w Krakowie, działając na podstawie art. 95 ust. 3a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.), orzekł o opróżnieniu z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. B. [...] w K. przez skarżącego (A. K.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z 11 stycznia 2022 r., nr [...] przydzielił skarżącemu lokal mieszkalny nr [...] przy ul. B. [...] w K. Przy przydziale nie uwzględniono żadnych członków rodziny, którzy byliby uprawnieni do wspólnego zamieszkiwania z policjantem. Wskazany lokal należał przy tym do kategorii mieszkań, o której mowa w art. 90 ustawy o Policji. Lokal znajdował się w budynku stanowiącym własność Gminy Kraków i pozostawał w dyspozycji ww. organu. Organ wskazał, że skarżący 16 stycznia 2023 r. skarżący otrzymał pismo Zarządu Komunalnych z 10 stycznia 2023 r. informujące o wypowiedzeniu skarżącemu umowy najmu ww. lokalu. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący posiadał zadłużenie z tytułu opłat czynszowych i eksploatacyjnych wynoszące na dzień 19 stycznia 2023 r. – 7 216,51 zł. Zaległość ta została przez skarżącego spłacona 23 stycznia 2023 r. Mimo dokonania spłaty zadłużenia wypowiedzenie umowy najmu nie zostało wycofane, co potwierdzono w korespondencji z Zarządem Budynków Komunalnych w K. W związku z powyższym organ wszczął 19 maja 2023 r. postępowanie w sprawie opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego, a następnie decyzją z 7 czerwca 2023 r. orzekł o opróżnieniu lokalu. W odwołaniu skarżący podniósł, że zaległość w spłacie czynszu wynikała z jego ówczesnej sytuacji rodzinnej i finansowej. W tym czasie opiekował się bowiem ojcem, wobec którego wydano orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Miał nadto liczne zadłużenia wynikające z zaciągniętych kredytów oraz wydatków związanych ze stałą opieką i rehabilitacją osoby ciężko chorej. Podał, że do dnia 19 stycznia 2023 r. nie odbierał żadnej korespondencji, z uwagi na to, że miał przepełnioną skrzynkę listową korespondencją kierowaną do poprzedniego lokatora zajmowanego przez niego lokalu. Po otrzymaniu informacji o zadłużeniu, natychmiast zdobył środki i w dniu 23 stycznia 2023 r. spłacił całość zadłużenia. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, decyzją z 1 sierpnia 2023 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 95 ust. 3 ustawy o Policji, tj. nastąpiło wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego przez właściciela tego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy przez: – wydanie przedwczesnej decyzji o wypowiedzeniu umowy najmu przez Zarząd Budynków Komunalnych w K. oraz zaniechanie anulowania wypowiedzenia; – wydanie przedwczesnej decyzji przez Wydział Wspomagający KMP w Krakowie; – nieuwzględnienie w prowadzonych postępowaniach przesłuchań zawnioskowanych w pismach świadków wobec czego nie zebrano materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, ani nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy; – zaniechanie przez Policję podjęcia próby pomocy policjantowi przed utratą dachu nad głową; – nieuwzględnienie kosztów prac wykonanych w lokalu. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona ponieważ ani akta sprawy, ani też uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazują na okoliczności, które zgodnie z przepisami ustawy o Policji dawałyby podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Na wstępie Sąd zaznacza, że podstawą zajmowania lokalu mieszkalnego była decyzja nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 11 stycznia 2022 r. (k. 98 akt administracyjnych). W aktach znajduje się także wypowiedzenie umowy najmu z dnia 17 stycznia 2023 r. dokonane przez Zarząd Budynków Komunalnych w K. (k. 104) powołujące się na pisemne przedsądowe wezwanie z 20 września 2022 r. zawiadamiające o zamiarze wypowiedzenia umowy, ale w aktach brak jest w ogóle tego typu dokumentów. Brak jednak dowodów doręczenia skarżącemu tych dokumentów. Zasadniczo, organ może wydać decyzję o opróżnieniu lokalu albo w trybie art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji w przypadku lokali, o których mowa w art. 90 powołanej ustawy tj. znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (kiedy zajmujący lokal "jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności), albo zgodnie z art. 95 ust. 3a ustawy o Policji jeżeli właściciel lokalu wypowiedział stosunek prawny dotyczący lokalu. Sądowi znana jest treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2013 r., I OSK 1905/12, w którym zaprezentowano tezę, że: "Przepis art. 95 ust. 3a ustawy o Policji statuuje obligatoryjną przesłankę wydania przez właściwy organ Policji decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy właściciel domu, w którym jest położony lokal mieszkalny, wypowiedział stosunek prawny dotyczący tegoż lokalu. Organ Policji, wydając decyzję, nie może badać prawidłowości dokonanego przez właściciela budynku wypowiedzenia stosunku prawnego dotyczącego lokalu, natomiast zawsze, gdy takie wypowiedzenie nastąpi, organ ma obowiązek wydać decyzję o opróżnieniu lokalu". Jednakże w rozstrzyganej sprawie Sąd wziął pod uwagę, że lokal przydzielony skarżącemu praktycznie nie nadawał się do zamieszkania, w momencie przydziału. W aktach nie ma też dowodów: - doręczenia skarżącemu pisemnego wezwania z dnia 20 września 2022 r., o którym mowa w ww. piśmie Zarządu Budynków Komunalnych w K. z 17 stycznia 2023 r., ani też - doręczenia wypowiedzenia umowy najmu. Z akt natomiast wynika, że skarżący dowiedział się o zadłużeniu i o wypowiedzeniu umowy najmu dopiero 19 stycznia 2023 r. i natychmiast uregulował całość zadłużenia (przelew z 23 stycznia 2023 r.). Sąd ponownie podkreśla, że skarżącemu przydzielono lokal należący do Gminy Kraków, ale pozostający w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w stanie nie nadającym się do użytku. W wniesionym odwołaniu skarżący opisał zakres niezbędnych prac związanych chociażby z wymianą instalacji elektrycznej, uzyskaniem przyłączy. Zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 24 sierpnia 2021 r. oraz dokumentacją zdjęciową (k. 58-72 akt administracyjnych) stopień zużycia wyposażenia przydzielanego lokalu był tego rodzaju, że praktycznie lokal ten nie nadawał się do zamieszkania. Pracownica Zarządu Budynków Komunalnych w K. w wewnętrznej korespondencji z właściwym wydziałem Policji przyznawała, że: "Stan techniczny lokalu- do generalnego remontu" (k.74).. Powyższe potwierdzają również notatki służbowe, że remont lokalu wymagał dużych nakładów finansowych (k. 77).. W opisanym stanie faktycznym, Sąd doszedł do wniosku, że skoro organ dopuścił do przydziału lokalu mieszkalnego w stanie praktycznie nie nadającym się do zamieszkania (brak kuchenki gazowej, brak przyłączy; częściowy brak instalacji sanitarnych lub jej znaczne zużycie) to zaakceptowanie decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji gdy organ nie sprawdził, czy skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie o zapłatę z wyznaczeniem dodatkowego terminu oraz wypowiedzenie umowy – naruszałoby zasady równego traktowania policjantów i byłoby sprzeczne z art. 7; 77§1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji wydanie decyzji o opróżnieniu lokali, o którym mowa w art. 90 powołanej ustawy tj. będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów – wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu musi zostać poprzedzone skutecznie doręczonym "uprzedzaniem " (...) na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności". Zaakceptowanie więc oświadczenia Zarządu Budynków Komunalnych w K. o skutecznym doręczeniu wymaganych w sprawie wezwań i wypowiedzenia umowy, w sytuacji gdy co do mieszkań pozostających w dyspozycji organów policyjnych – tego typu skuteczne doręczenie jest warunkiem wydania decyzji o opróżnieniu lokalu – w ocenie Sądu w sposób nieuprawniony przepisami różnicowałoby sytuację prawną funkcjonariuszy. Nie miały natomiast znaczenia argumenty skarżącego wskazujące na przyczyny powstania zadłużenia. Skarżący po podpisaniu umowy najmu, co sam przyznał w odwołaniu i na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. powinien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków. Sąd zdaje sobie sprawę, że wydatki jakie skarżący ponosił w związku z remontem domu rodzinnego – mogły spowodować zaprzestanie opłacania czynszu za przydzielony mu lokal i dlatego zawiadomienie o powstałych zaległościach i uprzedzenie o możliwości wypowiedzenia umowy najmu – jest niezwykle istotne w sprawie. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zbiorą dowody na okoliczność doręczenia skarżącemu wezwania z dnia 20 września 2022 r. do uregulowania zaległości oraz doręczenia wypowiedzenia z 17 stycznia 2023 r. umowy najmu. Wobec zaprzeczenia, że dokumenty te zostały doręczone pocztą – organy sprawdzą czy dowody doręczenia (awiza) zostały prawidłowo opisane przez doręczyciela. W razie gdyby, wezwanie z dnia 20 września 2022 r. nie było prawidłowo doręczone – organy umorzą postępowanie w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego i zawiadomią Zarząd Budynków Komunalnych w K. o konieczności ponownego podpisania umowy najmu ze skarżącym. Natomiast w przypadku uznania, że wezwanie z dnia 20 września 2022 r. było prawidłowo awizowane – organy będą mogły ponownie wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).