Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 1501/25

Wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2026 r., III SA/Kr 1501/25 – nadzór sanitarny

Wynik

uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
5 marca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 sierpnia 2025 r. znak NE.906.1.21.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie z 18 kwietnia 2025r. znak EP.90802.II.214.2024; 2. zasądza od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej K. D. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chrzanowie postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r., znak: EP.90802.II.2024.2024, wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez: - K. D. (data wpływu do organu - 27.03.2025 r.) oraz - pełnomocnika K. D. – adw. A. T. (data wpływu do organu - 4.04.2025 r.) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 11 lutego 2025 r. – oddalił zarzuty. Postanowienie to zostało doręczone 6 maja 2025 r. – pełnomocnikowi K. D. adw. A. T., a także K. D. - 9 maja 2025 r. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła K. D. pismem z 15.05.2025 r.(data nadania w UP 16.05.2025 r.) oraz ww. pełnomocnik w piśmie z 13.05.2025 r. (data nadania w UP 13.05.2025 r.). MPWIS pismem z 5.06.2025 r. wezwał adw. T. do przedstawienia pełnomocnictwa do działania w tej sprawie w imieniu K. D. przed organami PIS pod rygorem pozostawienia zażalenia z 13.05.2025 r. Powyższy brak formalny nie został uzupełniony. Po rozpoznaniu zażalenia K. D. na powyższe postanowienie, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., znak: NE.906.1.21.2025, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) w zw. z art. 17 § 1 i § 2 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późń. zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej zostało wszczęte tytułem wykonawczym nr 1/2025 z dnia 11 lutego 2025 r. na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grup osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom został określony ww. art. 17 ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., póz. 2077). MPWIS wskazał, iż obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określony został w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia pn. "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży", wskazuje on szczegółowo terminy wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, wiek w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz liczby poszczególnych dawek tych szczepień. W tym miejscu zasygnalizowano, iż w dacie wydania niniejszego postanowienia obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b ciąży na grupie dzieci do ukończenia 5 roku życia (co wynika z § 3 ust. 1 pkt lit a i b rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 782). Z uwagi na powyższe, wskazano, że w przypadku małoletniego N. D., ur. 29 czerwca 2020 r. dalsze egzekwowanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 11 lutego 2025 r. tj. m.in. obowiązku wykonania szczepień ochronnych przeciwko Streptococcus pneumoniae oraz inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae - nie ma podstawy prawnej (na dzień wydania niniejszego postanowienia). Powyższe ustalono na etapie postępowania zażaleniowego. Organ nie przychylił się do zarzutu zobowiązanej wskazującego na brak wymagalności obowiązku pozostałych wymienionych w tytule wykonawczym szczepień. N. D., ur. 29 czerwca 2020 r., na dzień wystosowania do MPIWS zażalenia na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów, tj. na dzień 15 maja 2025 r., nie został poddany obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, krztuścowi, tężcowi, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis). Wskazano, że z wytycznych zawartych w "Schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" jednoznacznie wynika, iż dla dziecka urodzonego 29 czerwca 2020 r. okresy realizacji schematu szczepienia ochronnego przeciwko ww. chorobom przypadają: - wirusowe zapalenie wątroby typu B - ostatnia III dawka szczepienia podstawowego na 7 m. ż. (przy zastosowaniu schematu 3-dawkowego) lub ostatnia IV dawka szczepienia podstawowego na 7-12 m. ż. (przy zastosowaniu schematu 4-dawkowego); - błonica, tężec, krztusiec - ostatnia IV dawka szczepienia podstawowego na 16-18 m. ż., odrą, nagminne zapalenie przyusznic (świnka), różyczka - I dawka szczepienia podstawowego w 13-15 m. ż., - ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis) - ostatnia III dawka szczepienia podstawowego na 16-18 m. ż. (przy zastosowaniu schematu 3-dawkowego) lub ostatnia IV dawka szczepienia podstawowego na 16-18 m. ż. (przy zastosowaniu schematu 4-dawkowego). Wyjaśniono, że termin wykonalności obowiązku szczepienia ochronnego upływa po ukończeniu miesiąca lub roku życia wskazanego dla konkretnego szczepienia w kolumnie 4 pt. "Termin wykonania szczepienia" w tabeli pn. "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych podlega wymagalności do ukończenia roku życia wskazanego dla konkretnego szczepienia w § 3 ww. rozporządzenia. W sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego schematu szczepień podanego w PSO, pominięte dawki szczepienia przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (świnka), różyczce powinny być uzupełnione do ukończenia 19 r. ż., w oparciu o indywidualny kalendarz szczepień. Zaznaczono, że w sprawie wymagalności obowiązku szczepienia dziecka wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (vide: wyrok z dnia 17 kwietnia 2023 r. IIOSK 3135/20) poprzez tezę, że wyznaczenie maksymalnego terminu wykonania obowiązku szczepienia, nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Z powyższego, zdaniem organu II instancji, jednoznacznie wynika, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony wskazującym, że moment wymagalności dla szczepień ochronnych określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, ponieważ małoletni nie ukończył jeszcze 19 r.ż. Następnie wskazano, iż zobowiązana przedstawiła także argumentację opierającą się na tym, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce. MPWIS wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. Akt SK 81/19, w którym PSO uznany został za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny wydając w dniu 9 maja 2023 r. wyrok, nie zakwestionował istnienia obowiązku szczepień, a wskazał na konieczność dostosowania stanu prawnego PSO zgodnie z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Zdrowia realizując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego określił w drodze rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi terminy wymagalności oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, natomiast PSO na dany rok ogłoszony przez GIS w formie komunikatu w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia ma charakter instrukcji co do sposobu realizacji szczepień ochronnych w określonych schematach. MPWIS podkreśliło, iż informacje zawarte w komunikacie GIS w sprawie PSO z dnia 31 października 2024 r. obowiązującego w dniu przesłania do zobowiązanego Upomnienia znak: [...] tj. na dzień 3 grudnia 2024 r. są zbieżne z wytycznymi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i wyznaczają wspólny obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zarówno w zakresie wymagalności, jak i liczby dawek. Następnie zobowiązana wskazała, iż obowiązek nie może być wymagalny, jeżeli istnieje realna obawa o zagrożenie zdrowia lub życia dziecka, a tym samym rzeczona wymagalność stoi w sprzeczności z podstawowymi prawami obywatela oraz przedstawia zarzut o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, opierając się na fakcie, iż w dniu wydania tytułu wykonawczego małoletni N. D. nie miał wykonanego badania kwalifikacyjnego. MPWIS nie znalazło podstaw do uznania tego zarzutu. Przede wszystkich wskazano bowiem, iż do dnia wydania rzeczonego tytułu wykonawczego, tj. do dnia 11 lutego 2025 r. zobowiązana nie przedstawiła stosownego dokumentu, tj. Zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, a to na pani K. D., jako matce, ciąży obowiązek poddania ww. małoletniego szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wskazano też, że zobowiązana po wniesieniu zażalenia przesłała do tut. Inspektora pismo z dnia 29 maja 2025 r. zawierające informacje o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym oraz załączoną dokumentację, tj.: Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym z dnia 26 maja 2025 r. wystawione przez dr med. K. B., w którym stwierdzono, cyt.: "stwierdzono przeciwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw: WZW-B, DTP, Hib, poliomyelitis, pneumokoki, świnka, odrą, różyczka, dające podstawę do odroczenia wykonania szczepienia do dnia 26.05.2026 r." (...) wskazana konsultacja alergologiczna". Zdaniem organu, zobowiązana błędnie wywodzi niewykonalność obowiązku szczepień ochronnych na podstawie przeprowadzonego w dniu 26 maja 2025 r. badania lekarskiego, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 ww. ustawy szczepienie ochronne poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym, a po przeprowadzonym badaniu lekarz wydaje zaświadczenie o jego przeprowadzeniu. Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Jeżeli lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne stwierdzi brak przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego, badanie to jest ważne 24 godziny od godziny wskazanej w ww. zaświadczeniu. W sytuacji, kiedy lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne stwierdza przeciwskazania do przeprowadzenia szczepienia ochronnego, kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej do poradni. Mając powyższe na uwadze, podkreślono, że podstawą do zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka, a zatem stwierdzenia niewykonalności obowiązku jest przedłożenie lekarzowi przeprowadzającemu szczepienie ochronne zaświadczenia od lekarza specjalisty, określającego potrzebę czasowego odroczenia obowiązkowych szczepień dziecka lub też zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwwskazania do szczepienia dziecka bezterminowo, zgodnie z art. 17 ust. 5 oraz ust. 10 pkt 3 i 5 ww. ustawy. Dopiero na tym etapie, zgodnie z § 11 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, po przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej, w wyniku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz specjalista odnotowuje jej wynik w karcie uodpornienia, będącej załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia, z uwzględnieniem okresu przeciwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ochronnych ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W ocenie organu, znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym wystawione w dniu 26 maja 2025 r. przez dr med. K. B., odraczające wykonanie szczepienia ochronnego do dnia 30 listopada 2026 r., nie spełnia ww. wymagań i nie daje podstawy do uznania obowiązku szczepienia ochronnego za niewykonalny. Nadto w związku z informacją zawartą w piśmie skarżącej z dnia 29 maja 2025 r. o istnieniu przeciwskazań do szczepień i zaleceniu kontroli w dziecięcej poradni alergologicznej wezwano K. D. do złożenia wyjaśnień w związku z informacją zawartą w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. poprzez przekazanie pisemnego poświadczenia otrzymania terminu konsultacji w ww. poradni oraz kopii skierowania, na podstawie którego umówiona została rzeczona wizyta w ww. poradni. W dniu 30 lipca 2025 r. do MPWIS wpłynęło pismo państwa K. i W. D. z dnia 28 lipca 2025 r., do którego załączono wydruk korespondencji elektronicznej potwierdzającej ustalenie terminu wizyty w Poradni Alergologicznej dla pacjenta N. D. na dzień 30 listopada 2026 r. Ponadto załączona została kopia e-skierowania wystawionego w dniu 27 maja 2025 r. przez panią J. W. - pediatrę, gdzie w cz. Rozpoznania określono, cyt: "Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (L.23), oraz w cz. Inne informacje wskazano, cyt. "Proszę o leczenie w Poradni alergologiczna dla dzieci (1011) (...) proszę o badanie i leczenie dziecka - podejrzenie alergii pokarmowej, wysypki skórne". Organ odwoławczy uznał, że przedłożone przez zobowiązaną skierowanie do poradni specjalistycznych, nie jest dokumentem poświadczającym zwolnienie z obowiązku zaszczepienia dziecka, czy też odroczenie szczepień ochronnych w czasie. Jest to skierowanie lekarza do objęcia leczeniem specjalistycznym alergologicznym nie mającym literalnie związku z obowiązkiem szczepień ochronnych czy też diagnostyką w związku z podejrzeniem przeciwskazań do szczepień ochronnych. W tym miejscu ponownie wskazano, iż dokumentem stanowiącym podstawę do zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka jest przedłożenie lekarzowi przeprowadzającemu obowiązkowe szczepienie ochronne, zaświadczenia od lekarza specjalisty, określającego potrzebę czasowego odroczenia obowiązkowych szczepień dziecka lub też zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwskazania do szczepienia dziecka bezterminowo, zgodnie z art. 17 ust. 5 oraz ust. 10 pkt 3 i 5 ww. ustawy. Kolejno, w odniesieniu do zarzutów prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, MPWIS wskazał, iż zarzuty te nie mogą odnieść skutku prawnego, gdyż nie stanowią podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a., bowiem nie mieszą się w określonym tam katalogu. Pismem z dnia 29 września 2025 r. K. D. (dalej "skarżąca"), wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi. Argumentację odnośnie ww. zarzutu rozwinęła w uzasadnieniu skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz postanowienia PPIS w całości, ewentualnie o zawieszanie postępowania egzekucyjnego, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz.1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie MPWIS z dnia 22 sierpnia 2025 r., którym organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie z dnia 18 kwietnia 2025 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Na wstępie wskazać należy, że Sąd uwzględnił skargę z przyczyn wziętych pod uwagę z urzędu. Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 18 kwietnia 2025 r. pomimo, iż PPIS w Chrzanowie rozpatrzył zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym zarówno przez skarżącą jak i te wskazane przez pełnomocnika w piśmie z 24 marca 2025 r., co znalazło wyraz wprost w sentencji postanowienia organu I instancji. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu, a pełnomocnik nie został również wezwany przez organ I instancji o jego dołączenie. Pomimo to zarzuty wniesione przez pełnomocnika, który nie legitymował się skutecznym umocowaniem, zostały rozpoznane przez PPIS, a rozstrzygniecie z 18 kwietnia 2025 r. zostało doręczone zarówno pełnomocnikowi jak i skarżącej. Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu administracyjnym, ma obowiązek przedłożenia do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi bowiem dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa do zarzutów wniesionych w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego, złożonego w imieniu mocodawcy, stanowi brak formalny podania, który podlega usunięciu zgodnie z przepisem art. 64 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji obowiązkiem organu pozostaje skorzystanie z mechanizmu zapisanego w powołanym przepisie, tj. wezwanie pełnomocnika do usunięcia braku formalnego pisma pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Rzeczą organu I instancji było bowiem ustalenie, czy pełnomocnik został prawidłowo umocowany do podejmowania czynności procesowych w imieniu strony. Dopiero po uzupełnieniu powyższego braku organ władny był merytorycznie rozpatrzeć zarzuty. Należy podkreślić, że organ administracji publicznej rozstrzyga administracyjną sprawę w takich granicach przedmiotowych, jakie zostały zakreślone w żądaniu strony. Organ, rozstrzygając sprawę z wniosku strony, nie może zatem uczynić przedmiotem orzeczenia merytorycznego takiego przedmiotu, który nie był ujęty we wniosku strony, czy pochodził od pomiotu nieumocowanego do występowania z takim żądaniem, jak miało to miejsce w tej sprawie. Rozpoznając zarzuty pełnomocnika, który nie przedłożył pełnomocnictwa, a zatem nie wykazał swojego umocowania, organ nieprawidłowo wyznaczył granice rozpoznawanej sprawy w przedmiotowym aspekcie, który wyznacza pole orzekania przez organy w tej sprawie. Zasadniczo bowiem organ II instancji orzeka w granicach sprawy, a nie tylko w granicach zażalenia. Pismo skierowane przez MPWIS w piśmie z 5.06.2025 r. do adw. T., wzywające do przedstawienia pełnomocnictwa do działania w sprawie w imieniu skarżącej pod rygorem pozostawienia zażalenia z 13.05.2025 r. bez rozpoznania, nie konwalidowało powyższych uchybień w zakresie określenia granic sprawy. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania nie została w kontrolowanym postępowaniu zrealizowana. W ocenie Sądu, organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a., 33 § 2 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już zaznaczono, powyższe uchybienia proceduralne nie mogły być konwalidowane przez organ odwoławczy, ze względu na pierwotnie wadliwie wyznaczone granice rozpoznawanej sprawy. Z uwagi na powyższe naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji również naruszenie przez MPWIS art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., W toku ponownego rozpoznania sprawy organ administracyjny wezwie pełnomocnika na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. o przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej. W razie braku odpowiedzi organ zwróci się do skarżącej czy podtrzymuje ww. zarzuty wniesione w piśmie z 24 marca 2025 r. przez pełnomocnika, pod rygorem pozostawienia tego pisma bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe uchybienia proceduralne które obligują do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, odnoszenie się do zarzutów skargi (zastosowanie i wykładnia przypisów prawa materialnego) byłoby przedwczesne i nieuzasadnione. Na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku o zwrocie wpisu wniesionego od skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 listopada 2025
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/ Janusz Kasprzycki /przewodniczący/ Katarzyna Marasek-Zybura

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny