III SA/Kr 1353/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 17 lipca 2025 r. nr WP-VII.8640.268.2025 w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z 17 lipca 2025 r. Wojewoda Małopolski – po rozpatrzeniu odwołania Ł. M. (skarżący), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 28 maja 2025 r., o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od 28 maja 2025 r. W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że przyczyną odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną było stwierdzenie braku gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy z uwagi na pełnioną funkcją w spółce prawa handlowego. Organ wskazał, że bezspornie skarżący był jedynym likwidatorem spółki w spółce A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., a do jego obowiązków należała całość prowadzenia spraw związanych z likwidacją, tj. administracja i reprezentacja podmiotu, zarządzanie finansami oraz nadzór. Wojewoda powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 kwietnia 2023 r. IV SA/Wr 739/22 podał, że w przypadku likwidatora spółki ma miejsce domniemanie, zgodnie z którym osoba pełniąca tę funkcję nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia. Domniemanie to może być obalone tylko przez złożenie rezygnacji z przedmiotowej funkcji. Organ wskazał też na zakres obowiązków likwidatora spółki z o.o. uregulowany w rozdziale 6 k.s.h. i stwierdził, że w przypadku osób pełniących funkcje w spółkach prawa handlowego istotne znaczenie ma nie to, czy czynności związane z pełnieniem funkcji są wykonywane odpłatnie, lecz to, że na każdej z osób pełniących omawiane funkcje ciążą określone, ustawowo przypisane zadania, które muszą one wykonywać, co do zasady osobiście. W rozpoznawanej sprawie te uprawnienia i obowiązki dotyczą skarżącego - jako pełniącego funkcję likwidatora, czego skarżący nie kwestionuje. W orzecznictwie sądowym ugruntowany został natomiast pogląd, że w przypadku, gdy osoba posiada wpis do KRS wskazujący na pełnienie funkcji w spółce prawa handlowego, należy uwzględnić tę okoliczność przy orzekaniu, bez konieczności badania zakresu zdolności i gotowości tej osoby do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 6 lipca 2021 r., I OSK 1982/19 i z 24 sierpnia 2023 r. I OSK 2287/22). W oparciu o powyższe Wojewoda, podobnie jak organ I instancji, doszedł do przekonania, że skarżący nie spełniał przesłanki gotowości do podjęcia pracy. Tym samym nie spełnił warunków do uznania za osobę bezrobotną od 28 maja 2025 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący podał, że od maja 2025 r. pozostaje bez pracy. W latach 2013 - 2023 był udziałowcem i prezesem zarządu spółki A. sp. z o.o. (KRS: [...]), którą to spółkę ze względu na zbieg niekorzystnych okoliczności (Covid, Brexit, Zielony Ład) zmuszony był postawić w stan upadłości. Po dokonaniu najważniejszych czynności związanych z zakończeniem funkcjonowania Spółki, podjął zatrudnienie na umowę o pracę, najpierw firmie S. sp. z o.o. (przez agencję pracy), a następnie (od maja 2024) w holenderskim oddziale tajwańskiej firmy P., producenta systemów pamięci masowej. Pracę świadczył na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony 12 miesięcy, jednak ze względu na problemy finansowe spółki matki swojego pracodawcy, na 6 tygodni przed upływem umowy, poinformowano go o nieprzedłużeniu umowy na dalszy okres. Skarżący podał też, że w przewidzianym prawie terminem wystąpił o nadanie mu statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, jednak Grodzki Urząd Pracy w dniu 28 maja 2025 odmówił mu przyznania takiego statusu. Zdaniem skarżącego ustawa o Promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązująca w momencie złożenia przez niego wniosku o rejestrację jako bezrobotnego, w żadnym miejscu (w szczególności - w definicji osoby bezrobotnej) nie wymieniała likwidatora ani zarządu spółki kapitałowej jako osoby a priori wykluczonej z możliwości uzyskania takiego statusu (słowa ,"likwidator", "członek zarządu" w tej ustawie w ogóle nie występowały). Na przestrzeni lat, w okresie obowiązywania ustawy, przyjęło się jedynie "domniemywać", że pełnienie funkcji zarządczych w spółkach kapitałowych jest przesłanką do odmowy przyznania statusu bezrobotnego, jednak w opinii skarżącego, w przypadkach szczególnych tak nie musiało być. Instytucje powołane przez społeczeństwo do tego, aby przeciwdziałać pogorszeniu sytuacji osób tracących pracę powinny z całą starannością wnikać w indywidualną sytuację osoby wnioskującej o status bezrobotnego i tak prowadzić swoje działania, aby jak najszybciej daną osobę z tego statusu wyprowadzić (np. przez aktywizację zawodową, stwarzanie możliwości przebranżowienia, doszkolenia, pomoc w znalezieniu pracy itp.) - bo do tego zostały powołane. Zasłanianie się brakiem ustawowej obligacji do takiego badania nie jest żadnym argumentem i jest dowodem biurokratycznego zwyrodnienia tych instytucji. Skarżący podał, że poinformował orzekające sprawie organy, że pełnienie przez niego funkcji likwidatora w żadnym stopniu nie koliduje z gotowością do podjęcia pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy. W szczególności: a. materialna całość procesu likwidacji spółki (fizyczna likwidacja majątku, gros czynności prawnych, m.in. złożenie wniosku o upadłość, dialog z tymczasowym nadzorcą sądowym, walne zgromadzenia - czyli rozdział, który rzeczywiście wymagał ścisłego przestrzegania terminów i wymagał dużego nakładu pracy) odbyła się w latach 2023-2024, b. obecnie (sierpień 2025) odbywają się jedynie czynności prawno-księgowe (wyksięgowywanie zlikwidowanego majątku, składanie dokumentów do KRS) - prowadzone przez zewnętrzną księgowość i wynajętą do celu przeprowadzenia likwidacji kancelarię przekształceń własnościowych. Skarżący podał, że osobiście jedynie podpisuje stworzone przez te podmioty dokumenty i podejmuje decyzje kierunkujące cały proces. Są to czynności nieangażujące go, c. takie czynności jak "administracja", "zarządzanie finansami" czy "nadzór" (na które powołuje się Wojewoda w uzasadnieniu decyzji) praktycznie nie występują lub występują w stopniu minimalnym i zajmują mu poniżej 5 godzin miesięcznie oraz mogą być realizowane o dowolnej porze dnia i noсу. Nie ma czym "administrować": spółka nie prowadzi działalności, nie ma przychodów ze sprzedaży, ma wypowiedzianą umowę rachunku bankowego - nie ma więc zarządzania finansami rozumianego klasycznie. Jedyne zarządzenie finansami będzie miało miejsce w ciągu najbliższych 6-8 tygodni, kiedy (w ciągu około godziny) dokona podziału i odesłania niewielkich środków uzyskanych ze zbycia majątku na rzecz wierzycieli Spółki, d. skarżący podał, że jestem ojcem czwórki dzieci, uczących się i pozostających na utrzymaniu jego i żony. Zajmowanie się sprawami rodzinnymi czasowo przekracza zajmowanie się sprawami likwidowanej spółki. Nikt jednak nie podnosi tego faktu jako przeszkody w uzyskaniu statusu bezrobotnego. Skarżący podkreślił też, że ciągu 18 miesięcy poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o przyznanie statusu bezrobotnego pracował na umowę o pracę na czas określony (12 miesięcy) w wymiarze pełnego wymiaru czasu pracy w firmie P. i w żadnym momencie nie kolidowało to z pełnioną przeze niego funkcją likwidatora, f. nawet we wspomnianym w podpunkcie a. okresie był zatrudniony w wymiarze pełnego etatu w firmie S. i pracował w systemie 3-zmianowym - i również byłem w stanie pogodzić czynności związane z zarządem w Spółce z pracą na etat w pełnym wymiarze godzin. Skarżący podał, że boi się popadnięcia w wykluczenie zawodowe, co łatwo może przytrafić się osobie w wieku 58 lat mimo dobrego wykształcenia. Status osoby bezrobotnej pozwoli mu na skorzystanie ze szkoleń, co pozwoli mu ubiegać o dobrze płatną pracę w sektorze IT. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. skarżący wyjaśnił, że szczyt obowiązków likwidatora miał miejsce po lipcu 2023 r. i trwał do połowy 2025 r. Skarżącym wyjaśnił też, że w najgorętszym okresie likwidacji Spółki był jednocześnie zatrudniony na pełen etat w trybie trzyzmianowym jako kontroler jakości. Zwolniony został w związku z nagłymi grupowymi zwolnieniami u pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została uwzględniona ponieważ skarżący wykazał, że zakres jego obowiązków jako likwidatora spółki prawa handlowego, związanych z końcową fazą tej likwidacji, nie uniemożliwił mu podjęcia pełnoetatowej pracy. Sąd uznał więc, że zasadniczo nie istniały przeszkody w uznaniu skarżącego za osobę "gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.). Powołana ustawa miała zastosowanie w przypadku skarżącego, ponieważ przepisy te obowiązywały w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z 28 maja 2025 r. (doręczonej w tej samej dacie) Prezydenta Miasta Krakowa. Zgodnie natomiast z nowym aktem prawnym, który wszedł w życie 1 czerwca 2025 r. tj. ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620 z późn. zm.) postępowania w sprawach indywidualnych, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, miały być prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów (art. 433 ust. 1). Niewątpliwie rację ma skarżący, że obowiązująca w jego przypadku ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 214 z późn. zm.) w żadnym z przepisów nie zawierała wyraźnej, ustawowej, przesłanki, że z powodu pełnienia funkcji likwidatora spółki prawa handlowego, nie może zostać uznany za osobę bezrobotną. Taki zapis zawiera natomiast nowa ustawa tj. art. 2 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620 z późn. zm.), który stanowi, że za osobę bezrobotną może zostać uznana zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej jeżeli "nie jest członkiem zarządu, prokurentem, członkiem rady nadzorczej lub likwidatorem spółki kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96)". Powyższa okoliczność świadczy o tym, że dopiero z dniem 1 czerwca 2025 r. ustawodawca w sposób wyraźny określił, że bycie likwidatorem spółki kapitałowej, będzie stanowić negatywną przesłankę uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Sądowi znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 18 kwietnia 2023 r. IV SA/Wr 739/22, z którego wynikało, że zakres obowiązków członka zarządu, następnie likwidatora stanowi istotną przeszkodę w podjęciu zatrudnienia, pełnej dyspozycyjności skarżącego, co nie wymaga szczegółowych ustaleń ze strony organu administracji. Sąd jednak zwraca uwagę, że wyrok ten zapadł w zupełnie innych okolicznościach faktycznych. Wyrok dotyczył bowiem skarżącego, który "w dacie złożenia wniosku o ustalenie statusu bezrobotnego (...) był członkiem zarządu Spółki, a następnie, już po złożeniu wniosku stał się jej likwidatorem". W praktyce więc zakres obowiązków członka zarządu, a nawet później likwidatora spółki uniemożliwiał prezentowanie bezwarunkowej, pełnej gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze pracy. Oczywistym jest bowiem, że nawet w przypadku małych spółek – zakres obowiązków członka zarządu, a tym bardziej zakres początkowych obowiązków likwidatora wymusza skupienie się przede wszystkim na sprawach spółki. W rozpatrywanej natomiast sprawie Sąd dał wiarę wyjaśnieniom skarżącego, że złożył wniosek o rejestrację w Urzędzie Pracy jako bezrobotny w momencie praktycznego zamknięcia procesu likwidacji spółki (wypowiedziana umowa rachunku bankowego, praktycznie upłynniony majątek likwidowanej spółki). Powyższe okoliczności potwierdzają również dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Brak obciążenia obowiązkami likwidatora w stopniu uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia w wymiarze pełnego etatu, potwierdza fakt, że w okresie od 6 stycznia 2024 r. do 26 maja 2025 r. (a więc w okresie kiedy był likwidatorem spółki i faktycznie wykonywał swoje obowiązki) skarżący nie tylko posiadał status osoby poszukującej pracy (co w świetle przepisów było dozwolone), ale też wykonywał pracę w wymiarze pełnego etatu, w tym w systemie pracy zmianowej. W ocenie Sądu, wykluczenie skarżącego z możliwości zarejestrowania się jako osoba bezrobotna, nie wynika wprost z żadnego przepisu prawa o czym zresztą świadczy, że w żadnym z formularzy urzędowych nie wskazano "pełnienia funkcji likwidatora w spółce prawa handlowego" jako negatywnej przesłanki możliwości uznania, że jest osobą "zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej". W istocie sytuacja skarżącego jest niemal identyczna jak osoby, która wprawdzie formalnie posiada wpis do Ewidencji Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, ale z uwagi na jej faktyczne nieprowadzenie – zawiesiła działalność spółki kapitałowej. Na tę okoliczność zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 12 czerwca 2024 r. IV SA/Wr 654/23. Z uzasadnienia tegoż wyroku (zaakceptowanego w postepowaniu kasacyjnym przez Naczelny Sąd Administracyjny) wynika, że zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy może wykazywać osoba pełniąca funkcje w organach spółki nieaktywnej, nieprowadzącej działalności od dłuższego czasu, jednak wciąż zarejestrowanej, albo takiej, która jeszcze nie podjęła działalności (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2012 r., I OSK 141/12; z 14 maja 2008 r., I OSK 1184/07 oraz WSA w Rzeszowie z 3 marca 2016 r. II SA/Rz 923/15). Rozpatrywana sprawa jest o tyle specyficzna jeśli chodzi o stan faktyczny, że jak wynika z twierdzeń skargi, likwidacja spółki skarżącego praktycznie w dacie złożenia przez niego wniosku o rejestrację jako osoby bezrobotnej, była zakończona. Systemowo skarżący, jak wynika z jego wyjaśnień, praktycznie zakończył postępowanie likwidacyjne. Sąd dostrzega, że formalnie skarżący nie zawiesił działalności spółki w likwidacji, ale uzależnianie prawa do rejestracji skarżącego jako bezrobotnego, od faktu zawieszenia na koniec procesu likwidacyjnego, działalności spółki kapitałowej w likwidacji, byłoby nadmiernym formalizmem wobec nieokreśloności w tym zakresie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy nie wskazały nawet w uzasadnieniu takiej możliwości, z góry przyjmując, że bycie likwidatorem spółki kapitałowej, niezależnie od etapu tej likwidacji, uniemożliwia likwidatorowi rejestrację jako osoby bezrobotnej. W ponownym postepowaniu organy wezwą skarżącego o wykazanie kiedy został zamknięty rachunek bankowy spółki A. Sp. z o.o. w likwidacji i wykazanie, na podstawie dokumentów spółki – na jakim etapie w dniu złożenia wniosku o rejestrację – znajdowała się działalność likwidowanej spółki. Następnie na tej podstawie organy ustalą, czy skarżący spełniał przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).