III SA/Kr 1353/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ś. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 czerwca 2014 r. nr [ ] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić wniosek.

Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 35 m2, działka rolna o powierzchni 0,96 ha i ponad 70.000,00 zł oszczędności. Nie posiada przedmiotów wartościowych. Swoje stałe miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1531,19 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest emerytką tzw. starego portfela. Twierdzi, że bardzo dużo wydaje na lekarstwa i pomoc w czynnościach codziennych. Powiada, że od lat bardzo oszczędza, bierze pożyczki i składa w banku aby zamienić posiadane mieszkanie na inne bliżej siostry. Postrzega siebie jako osobę samotną w starszym wieku. Utrzymuje, że jest osobą niepełnosprawną, która boryka się z wymienionymi przez siebie dolegliwościami zdrowotnymi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżąca złożyła oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących wniosków. Po pierwsze skarżąca nie jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Ma bowiem zapewnione stałe źródło dochodu w wysokości 1531,19 zł, swoje potrzeby bytowe zaspakaja we własnym mieszkaniu, posiada prócz tego opisaną działkę rolną i dysponuje niebagatelnymi oszczędnościami w wysokości ponad 70.000,00 zł. Po drugie, skarżąca nie podjęła nawet próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia jej gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem domu, opłaceniem mediów i innych należności, wykupieniem lekarstw poprzestając na enigmatycznej wzmiance, że bardzo dużo wydaje na lekarstwa i pomoc w czynnościach codziennych. Skoro zaś sytuacja materialna skarżącej przedstawia się w ten sposób a równocześnie skarżąca poniechała dokładniejszych wyjaśnień to przyznanie jej w takich warunkach prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata na koszt Skarbu Państwa nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan. NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.