III SA/Kr 1330/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Przy dochodach wpisał, że nie pracuje. Uzasadniając swoje starania ograniczył się do wzmianki, że w chwili obecnej przebywa w zakładzie karnym gdzie odbywa karę. Powiada że przed osadzeniem pracował dorywczo. Twierdzi, że nie ma oszczędności. Powiada, że zamieszkuje z rodzicami lecz nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa, gdyż z uwagi na jego postępowanie rodzice nie utrzymują go. Przed osadzeniem przekazywał rodzicom po 200 zł na mieszkanie. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnika adw. A. K.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • wyjaśnienie z jakich środków przy deklarowanym braku majątku i deklarowanym braku dochodów skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie czy do skarżącego należą jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak, proszę o sporządzenie wykazu takich rachunków oraz przedstawienie wyciągów obrazujących historię obrotów na tych rachunkach w okresie ostatnich trzech miesięcy. Jeśli skarżący nie ma żadnych rachunków bankowych proszę o przedstawienie na tę okoliczność jednoznacznego w treści pisemnego oświadczenia skarżącego, • przedstawienie zaświadczenia z zakładu karnego w którym skarżący odbywa karę z którego wynikać będzie, że nie podejmuje tam odpłatnie żadnych prac, • przedstawienie pisemnych, własnoręcznie podpisanych oświadczeń rodziców skarżącego (ojca i matki), potwierdzających twierdzenie skarżącego, iż rodzice nie pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym ze wskazaniem przez rodziców skarżącego przyczyn takiego stanu rzeczy i jego uzasadnienie. W przeciwnym razie proszę o wyjaśnienie jakie do rodziców skarżącego należą nieruchomości, zasoby, przedmioty wartościowe? Jakie jest źródło i wysokość ich dochodów? Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Pytanie nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.