Sygnatura
III SA/Kr 1283/25
III SA/Kr 1283/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-01-28
Wynik
stwierdzono nieważność załącznika zaskarżonej uchwały w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 28 stycznia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: WSA Jakub Makuch WSA Bogusław Wolas (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat I. stwierdza nieważność podpunktu 3.2.3 załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały oraz podpunktu 3.2.4.1 załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w podpunkcie 3.2.3"; II. zasądza od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz skarżącego J. W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Uchwałą nr VII/104/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 lipca 2024 roku zmieniającą uchwały: nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat; nr CV/2851/23 zmieniającą uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat oraz nr CIX/2952/23 w sprawie zmiany uchwały nr CV/2851/23 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 lutego 2023 r, zmieniającej uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat. W § 1 pkt 2b tej uchwały zmieniono uchwałę nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat wprowadzając między innymi zmianę w załączniku nr 2 do uchwały dodając pkt 3.2.3. w następującym brzmieniu: "3.2.3. Podstawą do nabycia abonamentu postojowego jest spełnienie warunków przewidzianych dla określonego typu abonamentu oraz posiadanie pojazdu samochodowego z tytułu: 3.2.3.1. własności; 3.2.3.2. współwłasności; 3.2.3.3. umowy leasingu przez leasingobiorcę; 3.2.3.4. umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu; 3.2.3.5. umowy z pracodawcą wnioskodawcy o korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych, z której wynika fakt zatrudnienia na umowę o pracę lub oświadczenie pracodawcy wnioskodawcy o korzystaniu z samochodu służbowego do celów prywatnych i zatrudnienia na umowę o pracę; 3.2.3.6. umowy najmu długoterminowego z firmą prowadzącą działalność gospodarczą z oznaczonym według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem 77.11.Z.; 3.2.3.7. umowy zawartej pomiędzy spółką partnerską, a partnerem tej spółki, z której wynika uprawnienie do korzystania z pojazdu przez tego partnera.". Ponadto w § 1 pkt 2c nadano nowe brzmienie pkt 3.2.4.1. otrzymuje brzmienie: "3.2.4.1. osobie fizycznej, zameldowanej na obszarze określonym w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały, posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.3. - a w przypadku posiadania pojazdu samochodowego z tytułu własności lub współwłasności, okazującej dowód rejestracyjny pojazdu z widniejącym adresem zamieszkania właściciela/współwłaściciela (wnioskodawcy) zgodny z adresem zameldowania w sektorze, na który wnioskodawca ubiega się o abonament - stanowiący dowód wniesienia opłaty za postój wyłącznie w sektorze miejsca zameldowania.". Skargę na powyższą uchwałę złożył Pan J. W. Skargą objęto: 1. §1 punkt 2b Uchwały, na mocy którego zmieniono ppkt 3.2.3. do załącznika nr 2 do uchwały LXXXIX/2177/17 z dni 22 listopada 2017 r. 2. § 1 punkt 1 c Uchwały, na mocy którego zmieniono ppkt 3.2.4.1 do załącznika nr 2 do uchwały LXXXIX/2177/17 z dni 22 listopada 2017r w zakresie słów " posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.3" Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie 1. Art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne ograniczenie możliwości ubiegania się o abonament postojowy typu KR polegające na zawężeniu kręgu osób uprawnionych do jego uzyskania tylko do osób, które posiadają pojazd samochodowy z tytułu: 1) własności; 2) współwłasności; 3) umowy leasingu przez leasingobiorcę; 4) umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu; 5) umowy z pracodawcą wnioskodawcy o korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych, z której wynika fakt zatrudnienia na umowę o pracę lub oświadczenie pracodawcy wnioskodawcy o korzystaniu z samochodu służbowego do celów prywatnych i zatrudnienia na umowę o pracę; 6) umowy najmu długoterminowego z firmą prowadzącą działalność gospodarczą z oznaczonym według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem 77,11.Z.;3.2.3.7, 7) umowy zawartej pomiędzy spółką partnerską, a partnerem tej spółki, z której wynika uprawnienie do korzystania z pojazdu przez tego partnera co prowadzi do niczym nieuzasadnionego różnicowania osób, charakteryzującej się tą samą cechą istotną (zamieszkiwanie na terenie strefy płatnego parkowania i posiadanie samochodu) gdyż uniemożliwia się uzyskanie abonamentu postojowego typu "KR" Skarżącemu, który korzysta z samochodu na podstawie umowy użyczenia w ramach spółki komandytowoakcyjnej, w której jest komplementariuszem, będąc zarazem mieszkańcem krakowskiej strefy płatnego parkowania, a tym samym stanowi naruszenie równości wobec prawa oraz zasady sprawiedliwości społecznej 2. Naruszenia art. 13b ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w zw. z art. 7 Konstytucji w zw. art. 94 Konstytucji polegające na ustanowieniu aktu prawa miejscowego przez Radę Miasta Krakowa z przekroczeniem granicy ustawowego upoważnienia do wprowadzania zasad obowiązujących w strefie płatnego parkowania i umożliwiających ubieganie się o abonament postojowy miesięczny, poprzez wprowadzenie dla uzyskania abonamentu postojowego typu "KR" wymogu posiadania pojazdu na podstawie jednego z wskazanych w punkcie 1 powyżej tytułu, podczas gdy wprowadzenie tak istotnych ograniczeń w ubieganiu się o abonament nie mieści się w granicach ustawowej delegacji do ustanowienia aktu prawa miejscowego, a jednocześnie umożliwienia skarżącemu wykupienie abonamentu w preferencyjnej niższej cenie, w zamierzeniu przeznaczonego dla mieszkańców strefy płatnego parkowania. 3. Naruszenia art. 31 Konstytucji, przez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności polegające na tym, że cel wprowadzenia strefy płatnego parkowania i ograniczeń w możliwości ubiegania się o abonament postojowy typu KR nie stoi w odpowiednie proporcji do interesu mieszkańców tej strefy, co w nieuzasadniony sposób prowadzi do poszkodowania Skarżącego, który jako mieszkaniec SPP i użytkownik samochodu powinien mieć możliwość nabycia abonamentu w niższej kwocie. 4. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 153 ppsa poprzez nieuwzględnienie przez Radę Miasta Krakowa przy wydaniu zaskarżonej uchwały oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonym prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 4 lipca 2022r. sygn. akt. III SA/Kr 1308/21 oraz wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2024r, sygn.. akt, II GSK 1071/23 wydanym w tej samej sprawie, co skutkowało ponownym wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej odrzucenie, względnie w oparciu o art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej całkowitą bezzasadność. Podkreślono, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego, a zatem winna podlegać odrzuceniu z uwagi na brzmienie artykułu 58 § 1 pkt 4) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dałej ppsa). Postępowanie zakończyło się stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie zgodnie z wyrokiem WSA z dnia 4.07.2022 r. sygn. akt. III SA/Kr 1308/21 oraz wyrokiem oddalającym skargę kasacyjną Gminy Miejskiej Kraków wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu sygn. akt II GSK 1071/23. Sąd badał te same okoliczności i fakty, co podniesione w skardze z 2025 r. stąd Organ wnosi o odrzucenie złożonej Skargi. Z uwagi na stwierdzenie nieważności uchwały w brzmieniu z roku 2021 r. podpunktu 3.2.3. Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały oraz podpunktu 3.2.4.1. Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.3.", Rada Miasta Krakowa podjęła uchwałę NR VII/104/24 w dnia 3 lipca 2024 roku zmieniającą uchwały: nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat; nr CV/2851/23 zmieniającą uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat oraz nr CIX/2952/23 w sprawie zmiany uchwały nr CV/2851/23 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 lutego 2023 r, zmieniającej uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat, rozszerzono katalog tytułów prawnych do pojazdów, stanowiących postawę prawną uzyskania abonamentu typu KR. Zlikwidowano też abonament typu K. Wskazać należy, że abonament ten- abonament typu KR- nie jest abonamentem mieszkańca i jego cechą relewantną nie jest lokalizacja miejsca zamieszkania ale miejsca zamieszkania oraz posiadania pojazdu/ tytułu prawnego do pojazdu właśnie w oparciu o jeden ze wskazanych w uchwale tytułów prawnych. Organ zwrócił uwagę, że mechanizm tworzenia strefy płatnego parkowania (lub śródmiejskiej strefy płatnego parkowania) jest więc taki, że tworzy się ją w miejscach, w których już jest problem ze znalezieniem miejsca postojowego - w centrum miasta, na obszarach zgrupowania intensywnej zabudowy funkcjonalnego śródmieścia, które stanowi faktyczne centrum miasta lub dzielnicy. Z drugiej strony, gmina dąży do zapewnienia miejsc postojowych różnym grupom osób, w tym osobom mieszkającym na terenie OPP (obszar płatnego parkowania), celem umożliwienia tym osobom korzystania w pełni z posiadanego pojazdu oraz zapewnienia im codziennego właściwego poziomu funkcjonowania. Większość z osób zamieszkujących OPP korzysta już z abonamentów mieszkańca. Ilość wyznaczonych miejsc postojowych nie jest jednak elastyczna. Im większa ilość wydanych abonamentów typu KR, tym większe wyzwanie stanowi znalezienie miejsca postojowego, a to z kolei prowadzi do zwiększenia ruchu na terenie centrum miasta. A celem zaś uchwały było i w dalszym ciągu jest, eliminowanie ruchu samochodowego z centrum. Nie da się więc w pełni pogodzić celu ustanowienia śródmiejskiej strefy płatnego parkowania przewidzianego w ustawie o drogach publicznych (celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej) z interesami poszczególnych osób mieszkających w Krakowie. Jest to bardzo ważna informacja, wręcz kluczowa, warunkująca wydanie uwzględniającego interes skarżącego wyroku, ale w zgodzie z obowiązującymi przepisami, w tym celem ustanowienia strefy płatnego parkowania (oraz w zgodzie z innymi przepisami pozwalającymi wprowadzać jako cel regulacji zmniejszanie poziomu zanieczyszczenia powietrza) . Nadto Organ podniósł, że według stanu na dzień 8.09.2025r na obszarze OPP wydanych jest 22 398 abonamentów postojowych typu KR, zaś według posiadanych wyliczeń z zatwierdzonych projektów organizacji mchu, w OPP wyznaczone są 20 823 miejsca. Już dzisiaj nie wszyscy mieszkańcy OPP mają gdzie pozostawić pojazd (brakuje ok 1500 miejsc postojowych), zaś otwarcie katalogu tytułów prawnych, czy też właściwie rezygnacja z nich, spowoduje po pierwsze utratę sensu prowadzenia strefy, a poza tym spowoduje, że miejsca postojowe staną się całkowicie niedostępne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała nr VII/104/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 lipca 2024 roku zmieniającą uchwały: nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat; nr CV/2851/23 zmieniającą uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat oraz nr CIX/2952/23 w sprawie zmiany uchwały nr CV/2851/23 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 lutego 2023 r, zmieniającej uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat, Skarga została wniesiona na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powyższymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Interes powinien być osobisty, własny, indywidualny. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Konkretność interesu prawnego oznacza, że skarżącemu przysługiwało konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi naruszone kwestionowaną uchwałą. Przy wykładni tego pojęcia należy zwrócić uwagę na dyrektywę interpretacyjną (prokonstytucyjną) znajdującą zastosowanie do oceny naruszenia interesu prawnego z art. 101 u.s.g., przywołaną przez NSA w wyroku z dnia 24.05.2007 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 233/07 dotyczącej skargi na uchyloną uchwałę rady gminy w sprawie opłat w przedmiocie przyłączenia do wodociągów. Zgodnie z nią każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, i ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Interpretacja przepisów o zaskarżaniu uchwał i zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego musi zatem uwzględniać przywołane przepisy Konstytucji RP. Z tego względu należy uznać, że Skarżący legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia wskazanej wyżej uchwały, na jej podstawie został bowiem pozbawiony konkretnego uprawnienia w zakresie uzyskania korzystniejszej karty postojowej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. W literaturze przyjmuje się, że podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami. Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej jako u.s.g.), według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Zgodnie z art. 94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach zawartych w ustawie. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 art. 13f, art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 645 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 15 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 13 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych zarówno w strefie płatnego parkowania, jak i w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika więc wprost z ustawy, natomiast do kompetencji rady gminy należy ustalenie stref płatnego parkowania lub śródmiejskich stref płatnego parkowania. Rada gminy ustalając strefy płatnego parkowania ma obowiązek wskazać zarówno wysokość opłat, (art. 13b ust. 4 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych) jak i sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt. 3 tejże ustawy). W rozpoznawanej sprawie istotne jest także, że wyrokiem z dnia 4 lipca 2022 r wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1308/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę J. W. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. Nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat i stwierdził nieważność podpunktu 3.2.3. Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały oraz podpunktu 3.2.4.1. Załącznika Nr 2 do zaskarżonej uchwały w zakresie słów "posiadającej pojazd samochodowy na podstawie jednego z tytułów wymienionych w ppkt 3.2.3."; W uzasadnieniu podzielając zarzuty skargi Sąd wskazał, że w zaskarżonych regulacjach Rada Miasta wprowadziła ograniczenie możliwości nabycia abonamentu postojowego mieszkańca tylko przez osoby legitymujące się zameldowaniem w strefie płatnego parkowania, posiadające określone w uchwale tytuły prawne do pojazdu (własność, współwłasność, umowa leasingu przez leasingobiorcę, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu, umowa z pracodawcą wnioskodawcy o korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych, z której wynika fakt zatrudnienia na umowę o pracę lub oświadczenie pracodawcy wnioskodawcy o korzystaniu z samochodu służbowego do celów prywatnych i zatrudnienia na umowę o pracę, umowa najmu długoterminowego z firmą prowadzącą działalność gospodarczą z oznaczonym według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem 77.11.Z.). Zdaniem Sądu umożliwienie uzyskania określonych abonamentów wyłącznie w oparciu o powyższe, enumeratywnie wymienione tytuły prawne do pojazdu pozbawia uprawnień do nabycia tychże abonamentów niektórych posiadaczy pojazdów – np. właścicieli posiadających pojazd na podstawie tytułu cywilnoprawnego – np. umowy najmu czy użyczenia. Wprowadzenie tego typu zróżnicowania uprawnień do korzystania z ulgowych opłat za parkowanie, skutkujące pominięciem użytkowników pojazdów z innych tytułów, stanowi w ocenie Sądu naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która w swojej treści nakazuje równe traktowanie równych i podobne traktowanie podobnych. Według niej ewentualne różnicowanie sytuacji prawnej jest możliwe, ale tylko z uzasadnionych względów. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy próżno szukać powodów, z jakich miejscowy prawodawca zdecydował się na zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów korzystających z pojazdów, uprzywilejowując grupę podmiotów, która legitymuje się stricte określonymi tytułami prawnymi do pojazdu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28 czerwca 2018 r., II SA/Bk 136/18). Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są równi wobec prawa oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP). Zdaniem B. Banaszaka równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (vide: B. Banaszak "Prawo konstytucyjne", s. 456-457; podobnie /w:/ L. Garlicki "Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu", wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.). Należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wypowiadał się o zasadzie równości i jej znaczeniu, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: U 7/87, K 8/91, K 3/94 i K 22/97). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wskazuje, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem – według Trybunału – także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie /w:/ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18). Zgodnie z przepisem 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w tym przepisie, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, a to w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 ustawy). Ustawodawca przewidział odstępstwo od zasady obowiązku ponoszenia jednakowych opłat za parkowanie, bowiem w myśl art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p., rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi. W ustawie o drogach publicznych brak normy prawnej wskazującej wprost, jakie są kryteria wyróżnienia cech jako relewantnych w zakresie przyznawania przez radę przewidzianych przez ustawodawcę preferencji. Rada Miasta Krakowa może zatem działać w tym zakresie na zasadzie uznaniowości, w granicach wyznaczonych przez ustawodawcę co do celu, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie. Wskazać jednak należy, że zgodnie z zasadą legalizmu, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, wykonywanie zadań przez organy gminy następuje wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że podejmując zaskarżoną uchwałę Radę Miasta Krakowa jest zobowiązana do respektowania także norm konstytucyjnych, które stanowią gwarancję przestrzegania praw i wolności człowieka i obywatela. W świetle zakwestionowanej regulacji abonament postojowy mogłaby otrzymać tylko osoba posiadająca pojazd samochodowy z tytułu własności, współwłasności, umowy leasingu przez leasingobiorcę, umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku umowy kredytu na zakup samochodu, umowy z pracodawcą wnioskodawcy o korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych, z której wynika fakt zatrudnienia na umowę o pracę lub oświadczenie pracodawcy wnioskodawcy o korzystaniu z samochodu służbowego do celów prywatnych i zatrudnienia na umowę o pracę, umowy najmu długoterminowego z firmą prowadzącą działalność gospodarczą z oznaczonym według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) kodem 77.11.Z.). Podkreślono, że status prawny w sterze prawa cywilnego, jaki posiada właściciel pojazdu, różni się od statusu najemcy lub użytkownika, jednakże w sferze administracyjnoprawnej, z uwagi na obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg podmioty te mają równą pozycję. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. nakłada bowiem obowiązek ponoszenia opłaty za postój pojazdu na korzystających z dróg, którym jest każda osoba władająca pojazdem, niezależnie od tytułu prawnego. Wszystkie te osoby znajdują się w takiej samej sytuacji. Stąd wyżej wskazana regulacja narusza konstytucyjną zasadę równości, bowiem podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji prawnej (posiadające te same cechy) są w sposób odmienny traktowane (por. wyrok NSA z 19 września 2019 r. sygn. akt I OSK 1226/19). Także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że wykluczenie niektórych posiadaczy pojazdów z możliwości uzyskania abonamentu postojowego z powodu rodzaju zawartej umowy stanowiącej tytuł prawny do pojazdu, należy uznać za naruszające zasadę równości wobec prawa (zob. wyroki: NSA z 18 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1978/167; NSA z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1449/17; NSA z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1418/13; NSA z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt I OSK 978/06 , CBOSA). Podkreślono, że Skarżący trafnie podnosi, że jako osoba wykonująca zawód adwokata nie może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W tej sytuacji będąc partnerem w spółce partnerskiej będącej leasingobiorcą skarżący jest w gorszej sytuacji, niż pracownik tejże spółki, któremu spółka użyczyłaby samochód do celów prywatnych. Powyższe zróżnicowanie jest w oczywisty sposób dyskryminujące. Powyższe orzeczenie jest prawomocne, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 stycznia 2024 r wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1071/23 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Wydanie powyższego wyroku nie może uzasadniać odrzucenia skargi w niniejszej sprawie, gdyż jej przedmiotem jest inna uchwała, niż będąca przedmiotem kontroli w sprawie sygn. akt III SA/Kr 1308/21. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że podejmując objętą skargą w niniejszej sprawie uchwałę organ zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a, był zobowiązany zastosować się do przedstawionych wyżej wskazań zawartych w uzasadnieniu powyższego wyroku. Zgodnie bowiem z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z obowiązku tego Rada Miasta Krakowa nie wywiązała się w sposób prawidłowy. Wyliczenie zawarte w pkt 3.2.3. załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały nie może być w żadnym razie uznane za realizację zasady równego traktowania obywateli w znaczeniu jakie zostało wyżej przedstawiony. Celowym jest w tym miejscu powołanie się na pogląd wyrażonym w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2024 r wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1071/23, którym oddalono skargę kasacyjną od wydanego w niniejszej sprawie wyroku WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 1308/21. Stwierdzono w nim, że zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w tym przepisie, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, a to w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej (art. 13b ust. 2 ustawy). Ustawodawca przewidział odstępstwo od zasady obowiązku ponoszenia jednakowych opłat za parkowanie, bowiem w myśl art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p., rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi. W ustawie o drogach publicznych brak normy prawnej wskazującej wprost, jakie są kryteria wyróżnienia cech jako relewantnych w zakresie przyznawania przez radę przewidzianych przez ustawodawcę preferencji. Zgodzić się wobec tego należy z poglądem, że Rada Miasta Krakowa może działać w tym zakresie na zasadzie uznaniowości, w granicach wyznaczonych przez ustawodawcę co do celu, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie. Wskazać jednak należy, że zgodnie z zasadą legalizmu, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, wykonywanie zadań przez organy gminy następuje wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że podejmując zaskarżoną uchwałę, Rada Miasta Krakowa jest zobowiązana do respektowania także norm konstytucyjnych, które stanowią gwarancję przestrzegania praw i wolności człowieka i obywatela. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są równi wobec prawa oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP). Jak trafnie wskazuje się w nauce prawa, równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (vide: B. Banaszak "Prawo konstytucyjne", s. 456-457; podobnie /w:/ L. Garlicki "Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu.", wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.). Należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wypowiadał się o zasadzie równości i jej znaczeniu, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: U 7/87, K 8/91, K 3/94 i K 22/97). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wskazuje, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem – według Trybunału – także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie /w:/ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18). W świetle zakwestionowanej regulacji, podstawą do nabycia abonamentu postojowego jest spełnienie warunków przewidzianych dla określonego typu abonamentu oraz posiadanie pojazdu samochodowego z tytułu wymienionego enumeratywnie w załączniku do zaskarżonej uchwały. Status prawny w sterze prawa cywilnego, jaki posiada właściciel pojazdu, różni się od statusu najemcy lub użytkownika, to jednak w sferze administracyjnoprawnej, z uwagi na obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg mają równą pozycję. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. nakłada bowiem obowiązek ponoszenia opłaty za postój pojazdu na korzystających z dróg, którym jest każda osoba władająca pojazdem, niezależnie od tytułu prawnego. Wszystkie te osoby znajdują się w takiej samej sytuacji. W związku z powyższym zasadnym jest pogląd, że umożliwienie uzyskania określonych abonamentów wyłącznie w oparciu o powyższe, enumeratywnie wymienione tytuły prawne do pojazdu, pozbawia uprawnień do nabycia tychże abonamentów niektórych posiadaczy pojazdów. Wprowadzenie tego typu zróżnicowania uprawnień do korzystania z ulgowych opłat za parkowanie, skutkujące pominięciem użytkowników pojazdów z innych tytułów, stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, która w swojej treści nakazuje równe traktowanie równych i podobne traktowanie podobnych. Według niej ewentualne różnicowanie sytuacji prawnej jest możliwe, ale tylko z uzasadnionych względów. Co więcej w realiach niniejszej sprawy próżno szukać powodów, z jakich miejscowy prawodawca zdecydował się na zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów korzystających z pojazdów, uprzywilejowując grupę podmiotów, która legitymuje się stricte określonymi tytułami prawnymi do pojazdu. W szczególności w żaden sposób nie wyjaśniono dlaczego objęte skargą wyliczenie zostało w zaskarżonej uchwale uzupełnione jedynie o umowy zawarte pomiędzy spółką partnerską, a partnerem tej spółki, z której wynika uprawnienie do korzystania z pojazdu przez tego partnera. Pominięto natomiast wspólników innych spółek w tym także spółek osobowych. Zasadnym wydaje się zatem twierdzenie, że zamiast wykonać wskazania przedstawione w powyższych wyrokach Rada Miasta Krakowa uzupełniła katalog podmiotów uprawnionych jedynie o partnerów spółek partnerskich, a więc o podmioty będące w takiej sytuacji jak skarżący. W tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 września 2025
- Symbol z opisem
- 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Skarżony organ
- Rada Miasta
- Sędziowie
- Bogusław Wolas /sprawozdawca/ Jakub Makuch Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny