III SA/Kr 1217/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2022 r. wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Krajowej P. S. o wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019 w przedmiocie odmowy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia postanawia: , odmówić wyłączenia sędziego WSA Ewy Michny,

|Uzasadnienie | | | |W dniu 29 lipca 2022 r. prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej P. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny od | |orzekania w przedmiotowej sprawie z uwagi na "istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w | |sprawie". | |W uzasadnieniu wniosku prokurator wskazał, że WSA w Krakowie prowadzi sprawę ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Kierownika| |Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019. W sprawie tej orzeka sędzia WSA Ewa Michna. W toku | |postępowania postanowieniem z dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie | |prejudycjalne: "czy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 7, art. 21 ust.| |1 i art. 24 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy rozumieć w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie tego by organy | |państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada małoletni, odmówiły mu transkrypcji jego aktu urodzenia wydanego przez inne państwo | |członkowskie, niezbędnej do uzyskania dokumentu tożsamości państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada, z tego powodu, że prawo | |krajowe tego państwa nie przewiduje rodzicielstwa par jednopłciowych, a w akcie tym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci". W | |punkcie drugim WSA w Krakowie wniósł o zastosowanie trybu pilnego, a w punkcie trzecim zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania ww. | |pytania prejudycjalnego. Zdaniem prokuratora, w treści pytania prejudycjalnego WSA w Krakowie założył nierozerwalny związek pomiędzy | |odmową transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia małoletniej S. S. – D. (dalej, jako małoletnia), w oparciu o przepisy krajowe, a | |niemożnością uzyskania przez małoletnią dokumentu tożsamości państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada. Odmowa transkrypcji | |zagranicznego aktu urodzenia, a zdaniem Sądu odsyłającego – również odmowa wydania polskiego dokumentu tożsamości są z kolei konsekwencją| |tego, że prawo krajowe tego państwa nie przewiduje rodzicielstwa par jednopłciowych. | |Zdaniem prokuratora, pomimo że w stosunku do sędziego WSA Ewy Michny nie zachodzą przesłanki z art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed | |sądami administracyjnymi, to jednak sędzia ten utracił w przedmiotowej sprawie przymiot bezstronności w orzekaniu. Prokurator wskazał, że| |zdaniem sędziego organy państwa, w tym prokurator, powołując się na polskie przepisy faktycznie odmówiły małoletniej ochrony w postaci | |wydania jej dokumentów zapewniających możliwość swobodnego przemieszczania się pomiędzy państwami. Sędzia WSA Ewa Michna wskazała | |ponadto, że nawet po wydaniu przez NSA uchwały dotyczącej transkrypcji aktu urodzenia (II OPS 1/19) organy władzy publicznej jej nie | |stosują. Tymczasem prokurator złożył sprzeciw od ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 19 czerwca 2020 r., utrzymującej w | |mocy decyzję Prezydenta Miasta st. Warszawy z dnia 28 kwietnia 2020 r. odmawiającej wydania dowodu osobistego małoletniej. W rezultacie | |wniesionego sprzeciwu, Minister Spraw Wewnętrznych decyzja z dnia 31 sierpnia 2021 r. stwierdził nieważności powyższej decyzji Wojewody | |Małopolskiego oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia 22 października 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych | |utrzymał w mocy decyzję z dnia 31 sierpnia 2021 r. | |Prokurator zarzucił, że w zarządzeniu z dnia 28 stycznia 2022 r. sędzia WSA Ewa Michna określiła, że "w styczniu 2022 r. zostało wszczęte| |postępowanie sądowe dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla małoletniej - | |skargę do WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 8/22) złożyła pełnomocniczka rodziców (dwóch kobiet). Jej zdaniem w ewidencji PESEL oraz w | |polskiej transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia powinny zostać wpisane imiona i nazwiska obu matek, a nie tylko jednej (biologicznej) | |matki. Pełnomocniczka skarżących podkreśliła, że z jej doświadczenia wynika, że bez jasnej odpowiedzi TSUE, że standard wyznaczony | |wyrokiem w sprawie C-490/20 ma zastosowanie także w Polsce, praktyka organów administracji nie zmieni się". Pismo o tej treści zostało | |następnie – zdaniem prokuratora - w nieznanym trybie przesłane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sędzia nie zarządziła | |jednak, aby poinformować Trybunał o okoliczności, iż stwierdzona została nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 czerwca 2020| |r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 kwietnia 2020 r. orzekających o odmowie wydania dowodu osobistego | |małoletniej S. S. - D. Niepoinformowanie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w toku postępowania prejudycjalnego o tych | |okolicznościach, mimo świadomości, że mogły one mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, w tym przede wszystkim na treść jego uzasadnienia, | | | |zdaniem prokuratora świadczy co najmniej braku staranności i rzetelności przy prowadzeniu sprawy, a to rodzi to przekonanie, że sposób, w| |jaki sędzia WSA Ewa Michna pełni rolę gospodarza postępowania, formułując nierzetelne oceny stanu faktycznego, odnoszące się między | |innymi do aktywności procesowej prokuratora, eliminuje możliwość przypisania jej waloru bezstronności i obiektywizmu, koniecznego dla | |orzekania w niniejszej sprawie i uzasadnia - w myśl przepisu art. 19 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny od orzekania w | |postępowaniu z uwagi na istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. | |Sędzia WSA Ewa Michna w dniu 8 sierpnia 2022 r. oświadczyła, że nie zachodzą żadne przesłanki przewidziane w art. 18 oraz 19 ustawy Prawo| |o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które uzasadniałyby wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: | |Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. | |239), dalej P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim | |stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych| |w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych | |z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron | |(art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 | |§ 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem | |sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących | |skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w | |prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w | |postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 | |pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał| |udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). | |W myśl art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, | |jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. | |Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego | |sędziego, którego wniosek dotyczy. | |Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony| |zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. Zasadność zatem z wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, | |jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zgodnie z art. 20 P.p.s.a., strona| |składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek | |wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. | |W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca, | |nie wskazał na przesłanki z art. 18 P.p.s.a. | |Odnosząc się natomiast do wskazanej przez prokuratora przesłanki z art. 19 P.p.s.a., zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał aby istniała | |okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego WSA Ewy Michny w przedmiotowej sprawie. O wyłączeniu | |sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony, co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy | |też stronniczo, bez jednoczesnego wykazania istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu | |Administracyjnego oraz z dnia 1 października 2014 r. o sygn. akt II OZ 1008/14 oraz z 15 marca 2016 r. o sygn. l OZ 203/16 - | |http://orzeczenia.nsa.gov.pl). | |Sędzia Ewa Michna w złożonym oświadczeniu również nie wskazała na istnienie przesłanek uzasadniających wyłączenie jej od rozpoznania | |przedmiotowej sprawy. | |Przede wszystkim wskazać należy, że pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesłał do WSA w | |Krakowie odpis wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie C-490/20 Stolichna obshtina, rayon "Pancharevo" wraz z uzasadnieniem. | |Jednocześnie skierował prośbę o poinformowanie Trybunału, czy w świetle powyższego wyroku sąd krajowy podtrzymuje swój wniosek o wydanie | |orzeczenia w trybie prejudycjalnym. | |W reakcji na powyższe, Sąd zwrócił się do stron i uczestników postępowania o przedstawienie stanowiska co do potrzeby podtrzymania | |wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. | |Ostatecznie w dniu 28 stycznia 2022 r. Sąd powiadomił Trybunał o tym, że Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o podtrzymanie zapytania | |prejudycjalnego. Sąd poinformował również, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nadal jest zwieszone, a w styczniu 2022 r. zostało | |wszczęte postępowanie sądowe dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla | |małoletniej – skargę do WSA w Warszawie wniosła pełnomocnik rodziców (dwóch kobiet). | |Sędzia WSA Ewa Michna w tej krótkiej notatce przesłanej do Trybunału wskazała jedynie na toczące się od stycznia 2022 r. postępowanie | |sądowe i jego przedmiot, a nie opisywała szczegółowo, kto i z jakich przyczyn zainicjował postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności| |decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla małoletniej. Zdaniem Sądu, w żaden sposób nie wskazuje to na brak | |staranności i rzetelności przy prowadzeniu przedmiotowej sprawy przez sędziego WSA Ewę Michnę czy też jej stronniczość. Skoro bowiem | |sędzia w przesłanej do TSUE informacji nie przedstawiła w ogóle stanowisk procesowych stron, to trudno podzielić stanowisko prokuratora, | |że sformułowała "nierzetelne oceny stanu faktycznego, odnoszące się między innymi do aktywności procesowej prokuratora". | |Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalone jest, że przesłanką wyłączenia sędziego nie mogą być kwestie merytoryczne, a "usuwaniu | |wadliwości postępowania czy rozstrzygnięcia służą środki zaskarżenia i odwoławcze zagwarantowane w ustawie" (postanowienie NSA z dnia 26 | |lutego 2009 sygn. akt II FZ 68/09 oraz z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 843/11 ). | |W konsekwencji zdaniem Sądu, skoro prokurator nie wskazał przyczyn które uzasadniałyby wyłączenie sędziego, jego wniosek nie mógł zostać| |uwzględniony. | |Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w | |sentencji. | | | | |