III SA/Kr 1195/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2021 r. nr [...] postanawia: 1. skargę odrzucić; 2. zarządzić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz skarżącego A. F. zwrot 100 zł (sto złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.

Skarżący "w odpowiedzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9.07.2021 r. znak [...]" złożył skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie tym podniósł zarzuty dotyczące "kumoterstwa" wymienionego w piśmie, z imienia nazwiska, urzędnika, który miał nakazać rozbiórkę miejsca kultu religijnego, aby umożliwić pracę swojemu kuzynowi w restauracji, która posiadała koncesję na alkohol. Organ przesłał powyższą "skargę" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej oddalenie i argumentując, że wymienione w skardze postanowienie dotyczyło stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 4 czerwca 2021 r. w sprawie bezczynności Burmistrza. Skarżący w piśmie z 23 września 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniósł o nieuwzględnienie odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu podkreślił, że jego pismo było skargą w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a nie była to skarga w rozumieniu przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi. W związku z tym ze zdziwieniem przyjął informację, że skarga została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie skarżący poinformował, że w związku z wezwaniem Sądu uiścił wpis w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została odrzucona ponieważ rację miał skarżący, że skargi składane w trybie art. 221 i następne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalaj "k.p.a." nie należą do kompetencji sądów administracyjnych. Co więcej z treści skargi wynika, że :skarga" nie została w ogóle skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W ocenie Sądu pismo skarżącego zatytułowane "skarga" istotnie zostało wniesione w trybie postępowania skargowego uregulowanego przepisami działu VIII k.p.a. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przepis art. 229 k.p.a. wskazuje organy właściwe do rozpatrywania skarg dotyczących zadań lub działalności wymienionych w nim organów, jednostek organizacyjnych i innych podmiotów, o ile przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzja czy postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że tryb "ogólnoskargowy" (art. 221-240 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2000 r, III SAB 108/99, z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06, 19 lipca 2013 r., I OSK 1472/13, postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., III SA/Wa 948/06, postanowienie WSA w Gliwicach z 24 listopada 2016 r., II SA/Gl 134/16, postanowienie WSA w Opolu z 30 stycznia 2020 r., II SA/Op 5/20; postanowienie WSA w Gorzowie Wlk. z 30 września 2021 r., SAB/Go 147/21). W konsekwencji uznać należało, że skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym, albowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Zwrot uiszczonego wpisu Sąd zarządził na podstawie art. 232 §1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.