III SA/Kr 1163/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek.

Skarżący w złożonym dnia 25.07.2017 r. (wpływ) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek uwidocznił mieszkanie o powierzchni [...] m2 bez określenia jego wartości. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody z prac dorywczych oszacował na ok. [...] Uzasadniając swoje starania ograniczył się do wzmianki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Powiada, że ma troje dzieci. Na dwoje płaci alimenty, zaś najmłodsze mieszka z partnerką. Twierdzi, że działalność gospodarczą zawiesił z uwagi na panującą sytuacje na rynku. Obecnie korzysta z pomocy finansowej rodziny. Twierdzi, że jest pod kontrolą lekarską. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że obciążające go alimenty wynoszą [...] zł, media i czynsz [...] zł, jedzenie [...] zł, leczenia [...] zł, ubrania i chemia [...] zł. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 28.07.2017 r. poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnik adw. A. D.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016 r. • udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wysokości deklarowanych wydatków na media, czynsz, leczenie. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc • przedstawienie pokwitowań zapłaconych alimentów z ostatnich trzech miesięcy • wyjaśnienie z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika skoro przy deklarowanych dochodach i wydatkach pozostaje mu do dyspozycji kwota ok. 50 zł miesięcznie? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób, • wyjaśnienie czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wyciągów obrazujących historię operacji dokonanych na tych rachunkach w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Jeśli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznych pisemnych oświadczeń, Zarządzenie nie zostało wykonane. Skarżący poprzez swojego pełnomocnika udzielił tylko wybiórczych informacji nadsyłając zdjęcia wybiórczo wybranych dokumentów. Takie zachowanie tłumaczył sezonem urlopowym a także koniecznością sprawowania przez skarżącego pieczy na małoletnimi dziećmi. W piśmie zatytułowanym "Wniosek o przedłużenie terminu" zadeklarował złożenie żądanych dokumentów w terminie do dnia 23.08.2017 r. Pomimo takiej deklaracji skarżący ani do dnia 23.07.2017 r. ani po chwilę obecną nie przestawił jednak kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016. Nie udokumentował rachunkami deklarowanych wydatków na media i leczenie. Nie przedstawił pokwitowań zapłaconych alimentów z ostatnich trzech miesięcy. Nie wyjaśnił z jakich środków opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Na wstępie zauważyć trzeba, że obecny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest pierwszym takim wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie. Poprzedni jego wniosek (k. [...]) został oddalony (k. [...]) albowiem skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych i nie udzielił wyjaśnień o które został wezwana (k. [...]). Wskazując na powyższe nadmienić trzeba, że choć zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Zdaniem orzekającego w realiach rozstrzyganego przypadku okoliczności te nie uległy zmianie. Nadto skarżący po raz wtóry nie udzielił na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. Nie było potrzeby przedłużenia skarżącemu terminu. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa. W konsekwencji przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Podobnie jak i treść dyspozycji zawartej w art. 255 ppsa stanowiącym, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, gdy adwokata wiąże wynikający z §50 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu obowiązek zachowania szczególnej skrupulatności w sprawach finansowych w stosunku do klienta. Pytanie nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Wobec jednak faktu, iż skarżący nie korzysta z pomocy prawnej świadczonej z urzędu okoliczność ta powinna być znana organom właściwego samorządu zawodowego. Dziwi więc unikanie jednoznacznych odpowiedzi o źródła finansowania adwokata z wyboru, skoro przy deklarowanych przez skarżącego dochodach i wydatkach najzwyczajniej nie ma na to wystarczających środków. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.