III SA/Kr 1152/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi I. B. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 maja 2023 r., nr ML-09.7140.959.2023.AD w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie programu "Mieszkanie za remont" postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zarządzić zwrot I. B. kwoty 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi.

Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na pismo Prezydenta Miasta Krakowa z 5 maja 2023 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej o do programu "Mieszkanie za remont". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. W piśmie z 3 sierpnia 2023 r. przedstawiono stanowisko skarżącej w sprawie oraz przedłożone kserokopie dokumentów potwierdzających rozdzielność majątkową skarżącej z mężem oraz fakt istnienia postępowania rozwodowego przed sądem cywilnym. Z akt sprawy wynika, że w zaskarżonym piśmie poinformowano skarżącą, że podstawą rozpatrzenia sprawy jest wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia kryteriów wynikających z przepisów. Zgodnie z zapisami Uchwały Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń, wniosek powinien obejmować małżonka. Skarżąca pozostając w związku małżeńskim nie objęła wnioskiem małżonka. Nie przedstawiła też orzeczenia sądowego w sprawie separacji bądź rozwiązania małżeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta Krakowa z 5 maja 2023 r., w którym ze względu na brak ujęcia we wniosku do programu "Mieszkanie za remont" małżonka skarżącej – pozostawiono go bez rozpoznania. W ocenie sądu zaskarżone pismo z 5 maja 2023 r. nie stanowi decyzji administracyjnej ani postanowienia, nie jest też aktem prawa miejscowego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, który objęty byłby kognicją sądu administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego, który przewidywałby właściwość sądów administracyjnych w stosunku do takich form działania organu w zakresie zarządu mieszkaniowym zasobem gminy. Wskazać należy, że zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy (ust. 1). Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków jest uchwała nr XXX/794/10 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków (Dz. Urzęd. Woj. Małop. z 2019 r. poz. 9006 ze zm.), która jako akt prawa miejscowego określa zasady, na jakich wynajmowane są mieszkańcom Krakowa lokale znajdujące się w dyspozycji gminy. Regulacje przytoczonej powyżej uchwały wskazują, że wniosek podlega najpierw wstępnej weryfikacji aby mogły przejść do etapu merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że akty wydawane na podstawie ww. uchwały podlegają kognicji sądów administracyjnych jeżeli wykazują cechy aktu indywidualnego, dotyczą uprawień skarżącego wynikających z przepisów prawa oraz kreują jego sytuację prawną (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1069/21, wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1873/15, wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 251/20). Jak wskazano w wyroku WSA w Krakowie z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 166/17 dla uznania kognicji sądu administracyjnego konieczna jest ocena samego aktu, tj. czy jest to akt dotyczący realizacji zadania publicznego i rozstrzygający o uprawnieniu lub braku tego uprawnienia należącego do mieszkańca i wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w tym przypadku na obszarze danej gminy. W niniejszej sprawie nie został podjęty akt, który dawałyby podstawę do przyjęcia kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone pismo z 5 maja 2023 r. informuje jedynie, że wniosek skarżącej pozostaje bez rozpoznania z uwagi na nie objęcie nim męża skarżącej, co jest wymagane § 2 ust. 1 załącznika Nr 1 do ww. uchwały. W piśmie wskazano podstawę, tj. § 1 ust. 6 załącznika Nr 1 ww. uchwały, w myśl, którego wnioski niespełniające wymogów pozostają bez rozpoznania, po uprzednim pisemnym powiadomieniu wnioskodawcy. W przypadku ponownego ubiegania się przez wnioskodawcę o najem socjalny lokalu, konieczne jest złożenie nowego wniosku. Pismo to w ocenie Sądu nie posiada cech rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej w znaczeniu procesowym ani materialnym. Rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest działanie organu administracji publicznej podejmowane bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki. W związku z tym udzielonej przez organ w dniu 5 maja 2023 r. odpowiedzi na wniosek skarżącej nie można było uznać za wiążące rozstrzygnięcie w sprawie zakwalifikowania do programu "Mieszkanie za remont". Pismo to ma wyłącznie charakter informacyjny i nie prowadzi do zakończenia postepowania i nie rozstrzyga co do jego istoty (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 17 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1246/13). W przypadku tego typu pisma organu można byłoby ewentualnie rozważać kwestionowanie go w trybie skargi na bezczynność (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Kr 53/23, czy postanowienie WSA w Poznaniu z 27 października 2020 r., sygn. akt IV SAB/Po 78/20), niemniej jednak wniesiona w niniejszej sprawie skarga, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, niewątpliwie taką nie jest. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I. sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 p.p.s.a.