III SA/Kr 107/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokatki K. K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2017 r., III SA/Kr 107/17 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie skargi P. W. i A. S. na decyzję Wojewody z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu otrzymanych środków na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: zmienić postanowienie referendarza w ten sposób, że przyznać z sum budżetowych pozostających do dyspozycji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatce K. K. wykonującej zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla P. W. po wydaniu 22 marca 2017 r. wyroku oddalającego skargę P. W. i A. S., mecenas K. K. sporządziła i przedłożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniosła o przyznanie jej kosztów zastępstwa adwokackiego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone przez skarżącego ani w całości, ani w części. Postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r., III SA/Kr 107/17 Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przyznał tytułem wynagrodzenia kwotę 120 zł powiększoną o należną stawkę podatku VAT. Postanowienie zostało doręczone 18 września 2017 r. Pani mecenas wniosła sprzeciw 25 września 2017 r. uzasadniając, że przyznana kwota powinna zostać obliczona jako 75% stawki minimalnej, a nie 50 %, ponieważ pełnomocnikiem z urzędu została ustanowiona już po wydaniu wyroku. Takie wynagrodzenie (tj. 180 zł) powinno zostać obliczone na podstawie §21 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 z późn. zm.). Niezależnie od powyższej argumentacji, pani mecenas zaznaczyła, że zdaje sobie sprawę z niemożności kwestionowania podstawy obliczenia opłaty z uwagi na treść uchwały NSA z 26 października 2009 r., II FPS 2/09, niemniej jednak kwota 180 zł była nieadekwatna do czasu pracy niezbędnego do sporządzenia opinii (badanie akt sprawy administracyjnej, analiza decyzji obu instancji, analiza wyroku, orzecznictwa, opracowanie opinii, skierowanie korespondencji do strony). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zasadniczo, zgodnie z §21 ust. 2 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jeżeli taka opinię sporządził pełnomocnik z urzędu ustanowiony dopiero po wydaniu wyroku – wysokość wynagrodzenia wynosi 75% stawki minimalnej, ale nie mniej niż 120 zł. Są to kwoty netto i zgodnie z §4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłaty te podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności. W rozpoznawanej sprawie (dotyczącej odmowy umorzenia kwot, które skarżący miał obowiązek zwrócić) podstawowa opłata wynosiła 240 zł zgodnie z §21 ust. 1 pkt. 1 lit. c) powołanego rozporządzenia. Wnosząca sprzeciw została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu po wydaniu wyroku, a więc należne jej wynagrodzenie powinno wynieść 180 zł powiększone o stawkę podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu zasadne więc były w tej części zarzuty podniesione w sprzeciwie. Odnosząc się natomiast do argumentacji o nieadekwatności minimalnej stawki do nakładu pracy, Sąd zauważa, że zgodnie z §4 ust. 2 ww. rozporządzenia jest możliwe ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż minimalna, ale nieprzekraczającej 150%. Podwyższenie opłaty następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W sytuacji pełnomocnika z urzędu ustanowionego po wydaniu wyroku i sporządzającego opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, w której gdzie nie obliczano wartości przedmiotu sprawy (tu: odmowa umorzenia w ramach uznania administracyjnego), w praktyce Sąd mógł badać jedynie na ile sprawa była "zawiła" w rozumieniu §4 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia. Tylko "zawiłość" sprawy uzasadniała powoływanie się czas jaki poświeciła pełnomocniczka faktycznie, na przygotowanie opinii o niezasadności wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu rozpoznawana sprawa nie była szczególnie "zawiła". Akta administracyjne (w tym decyzje wydawane odrębnie dla każdego ze skarżących) liczyły 46 kart. Wprawdzie jako "karty" były liczone odrębne dokumenty, a nie strony – niemniej jednak całość akt administracyjnych i to dotycząca obojga skarżących, zmieściła się w jednym skoroszycie. W sprawie odbyła się jedna rozprawa, a uzasadnienie wyroku liczy 9 stron. Rozpoznawana sprawa dotyczyła odmowy umorzenia niespornej należności – w praktyce więc przedmiotem kontroli była prawidłowość postępowania administracyjnego i uzasadnienia decyzji tzw. uznaniowej. Tego typu sprawy nie należą do szczególnie skomplikowanych merytorycznie. Sąd zawraca uwagę, że zgodnie z §2 ww. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami (tu: 180 zł netto) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Jeżeli sporządzenie opinii wiązałoby się z jakimiś wydatkami – była możliwość wystąpienia o ich zasądzenie. Takiego wniosku pełnomocniczka nie złożyła. Sąd zmienił postanowienie referendarza na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 260 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).