III SA/Kr 1051/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 czerwca 2025 r., nr 1201-IEE.7113.2.79.2025.2.LJM w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez G. J. (dalej: skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 3 czerwca 2025 r. nr 1201-IEE.7113.1.2.79.2025.2.LJM utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające skargę na czynność egzekucyjną (zajęcie innej wierzytelności pieniężnej – nadpłaty w urzędzie skarbowym). Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie - jako organ egzekucyjny, prowadził postępowania egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego 11 lutego 2025 r., a obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS w kwocie 30 939,29 zł. Zawiadomieniami z 11 lutego 2025 r., nr [...], [...], [...] organ zajął inną wierzytelność pieniężną (nadpłatę) w Urzędzie Skarbowym Kraków-Krowodrza. Zawiadomienia doręczono skarżącemu 17 lutego 2025 r. W dniu 20 lutego 2025 r. skarżący wniósł skargę, w której zaskarżył zarówno powyższą czynność egzekucją, jak również czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunków bakowych. W skardze zarzucił: zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; podjęcie czynności, mimo że znaczna część kwot została uregulowana; naruszenie art. 49 ustawy o finansach publicznych oraz art. 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu podniósł, że dotacje oświatowe nie podlegają egzekucji, tymczasem na zajętych rachunkach bankowych znajdują się środki pochodzące z dotacji oświatowych. Postanowieniem z 8 kwietnia 2025 r. nr 180400.71.10111.2025.RED.MStr Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nadpłaty. Wskazał również, że z uwagi na dwie dokonane czynności (zajęcie nadpłaty z podatku w urzędzie skarbowym i zajęcie rachunków bankowych) odrębnym postanowieniem oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. W uzasadnieniu organ podał, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym prawidłowo zastosowano najmniej uciążliwy środek egzekucyjny. Z uwagi na to, że wcześniej, na podstawie innych tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne z rachunków bankowych prowadzonych dla skarżącego okazało się bezskuteczne, organ I instancji zastosował inny środek egzekucyjny, dokonując zajęcia wierzytelności pieniężnych w US Kraków-Krowodrza zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.) - dalej "u.p.e.a." Zdaniem organu odwoławczego, nawet jeśli zastosowany środek stanowił niedogodność dla skarżącego, to nie sposób było przyjąć, że została naruszona zasada zastosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ dodawał przy tym, że na dzień wydania rozstrzygnięcia zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnych pozostawało bez realizacji. W odwołaniu skarżący podniósł, że na zajętym rachunku bankowym znajdują się środki pochodzące z dotacji, a nadto zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy, gdyż uniemożliwia bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 3 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona czynność egzekucyjna została przez organ I instancji przeprowadzoną prawidłowo. Przepisy dotyczące zajęcia innej wierzytelności pieniężne (nadpłaty), uregulowane w art. 89 do art. 89a u.p.e.a. nie zostały w toku prowadzonego postępowania naruszone. Zajęcie innej wierzytelności pieniężnej stanowiło zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjną. Zaległość dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym podlegała zaś, zgodnie z art. 2 § 1 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej. Organ dodawał, że art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. wymienia środki egzekucyjne, które mogą zostać zastosowane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wśród nich znajduje się zajęcie innej wierzytelności pieniężnej. Z akt sprawy wynikało, że wskazane powyżej zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone na prawidłowym formularzu. W zawiadomieniach oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numery tytułów wykonawczych, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności. Zatem wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaty), uregulowane w art. 89 do art. 89a u.p.e.a. zostały spełnione. Skarżący ani w skardze, ani w zażaleniu, nie wskazał sposobu naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów regulujących zajęcie innej wierzytelności pieniężnej oraz jakichkolwiek innych nieprawidłowości przy dokonywaniu czynności zajęcia. Organ odwoławczy znaczył też, że problem wyboru środka egzekucyjnego nie występuje, gdy organ egzekucyjny nie ma możliwości zastosowania innego środka. Zasadnie w ocenie organu odwoławczego w okolicznościach sprawy organ I instancji spośród przewidzianych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. wybrał ten środek, który najlepiej i najprościej realizował zakładany ceł, tj. egzekucję z innej wierzytelności pieniężnej (nadpłaty). Na obecną chwilę nie znaleziono innych środków egzekucyjnych, mniej uciążliwych, a prowadzących do wyegzekwowania nieuregulowanych należności. Zarówno w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak również w skardze i zażaleniu zobowiązany nie wskazał innych składników majątkowych z których możliwa byłaby egzekucja i która byłaby dla niego mniej uciążliwa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji podnosząc zarzut naruszenia art. 49 ustawy o finansach publicznych. Tak jak w odwołaniu skarżący podniósł, że znajdujące się na prowadzonym deka niego rachunku bankowym środki z dotacji nie podlegają egzekucji. W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie została uwzględniona ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącego zajęcie nadpłaty w urzędzie skarbowym nie miało związku z ewentualnymi rozliczeniami związanymi z wpływającymi na konto bankowe dotacjami czy też rodzinnym kapitałem opiekuńczym. Zaskarżone postanowienie nr 1201-IEE.7113.1.2.79.2025.2.LJM Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczyło wyłącznie czynności zajęcia nadpłaty w urzędzie skarbowym. Organ I instancji sygnalizował, że odrębnie rozstrzygnął skargę na zajęcie kont bankowych (nota bene wskazując, że zajęcie to było bezskuteczne). Sąd uznał więc, że rację miał organ egzekucyjny wskazując, że skoro zajęcie rachunków bankowych (niezależnie od tego, jakie środki miały się na nich znajdować) nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela – to uprawnionym również było zajęcie nadpłaty w urzędzie skarbowym. Nadpłata z tytułu podatku jest "inną wierzytelnością", o której mowa w art.1a pkt 12 u.p.e.a. Zajęcie jej (jak zresztą innych wierzytelności podatkowych przypadających do zwrotu podatnikowi) może być ocenione nie za nadmiernie dolegliwe, ale wręcz za najmniej dolegliwy środek egzekucyjny (por. wyrok NSA z 28 lipca 2022 r., III FSK 827/21). Zgodnie z art. 89a § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku obejmuje wszelkie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku istniejące w chwili zajęcia oraz powstałe po zajęciu Sąd nie dostrzegł przy tym innych nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu. Odnosząc się natomiast to twierdzeń skarżącego o zajęciu środków dotacyjnych na rachunku bankowym, to po pierwsze kwestia ta może być rozpatrywana na etapie zaskarżenia postanowienia w przedmiocie tej czynności, a po drugie – z akt nie wynika, aby w ogóle takie środki zostały zajęte w sytuacji gdy organy twierdzą, że zajęcie rachunków bankowych było całkowicie bezskuteczne. Skarżący poza powtórzeniem argumentów o zajęciu otrzymanej na konto bankowe dotacji na działalność żłobka – w ogóle tej okoliczności nie uprawdopodobnił. Z tych to powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).