III SA/Kr 1024/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Inga Gołowska Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 2250 w Krakowie z dnia 8 maja 2026 r., Nr 17/2026 w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby oddala skargę

Przedmiotem skargi jest postanowienie nr 17/2026 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 2250 z 8 maja 2026 r., którym utrzymano w mocy postanowienie nr 1/2026 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z 13 marca 2026 r. w sprawie odmowy sprostowania świadectwa służby W. B. (dalej skarżący). Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] na stanowisku ratownika w plutonie szturmowym kompanii szturmowej. Rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z 13 maja 2025 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 czerwca 2025 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano w szczególności art. 226 pkt 16 ustawy o obronie Ojczyzny, odnoszący się do nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Rozkaz zawierał pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Skarżący nie wniósł odwołania, w następstwie czego rozkaz stał się ostateczny i został wykonany. Dnia 30 czerwca 2025 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wystawił skarżącemu świadectwo służby nr [...]. W dniu 23 września 2025 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie o sygn. akt [...], którym uniewinnił skarżącego od zarzutów popełnienia czynów z art. 338 § 1 k.k. oraz art. 343 § 1 k.k. Wyrok stał się prawomocny w dniu 30 października 2025 r. Nie sporządzono jego pisemnego uzasadnienia. W dniu 20 października 2025 r. do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] wpłynął pierwszy wniosek skarżącego o sprostowanie świadectwa służby, datowany na 17 października 2025 r. W następstwie tego wniosku Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] 22 października 2025 r. wydał nowe świadectwo służby, uwzględniając znaczną część żądań skarżącego. W pozycji 3 świadectwa wskazano jednak jako podstawę zwolnienia rozkaz personalny nr [...]. W dniu 6 listopada 2025 r. do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] wpłynął wniosek skarżącego z dnia 4 listopada 2025 r. o ponowne sprostowanie świadectwa służby. Skarżący domagał się usunięcia wzmianki o rozkazie personalnym nr [...] oraz wskazania innej podstawy zwolnienia, odzwierciedlającej niezawiniony charakter ustania stosunku służbowego. Pismem z dnia 14 listopada 2025 r., nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] poinformował skarżącego, że nie jest właściwy do usunięcia lub zmiany podstawy prawnej wynikającej z rozkazu personalnego wydanego przez Dowódcę [...] Brygady [...]. Następnie skarżący skierował do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 2250 tożsamy treściowo wniosek z 27 listopada 2025 r., który wpłynął 5 grudnia 2025 r. Wniosek ten został przekazany Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] jako organowi właściwemu. Postanowieniem nr 1/2026 z 13 marca 2026 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] odmówił sprostowania świadectwa służby, wskazując na uchybienie siedmiodniowemu terminowi. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, zaskarżonym postanowieniem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie nr 1/2026 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z 13 marca 2026 r. odmawiające sprostowania świadectwa służby. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr 2250 ustalił, że wniosek skarżącego o sprostowanie świadectwa służby został wniesiony w terminie. Organ odwoławczy przyjął, że wniosek skarżącego z 27 listopada 2025 r. skierowany do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr 2250 nie inicjował nowej, odrębnej sprawy, a stanowił ponowienie tego samego żądania w następstwie błędnej informacji przekazanej skarżącemu przez organ pierwszej instancji, w trakcie trwania postępowania wszczętego wnioskiem z 4 listopada 2025 r. Organ odwoławczy nie podzielił zatem wadliwego ustalenia organu pierwszej instancji w tej części. Pomimo tego zażalenie nie zostało uwzględnione, ponieważ zdaniem organu odwoławczego żądana przez skarżącego zmiana świadectwa służby była niedopuszczalna z przyczyn materialnoprawnych i kompetencyjnych. Organ odwoławczy wskazał, że sprostowanie świadectwa służby w zakresie wyeliminowania wzmianki o rozkazie personalnym nr [...], który był podstawą zwolnienia skarżącego ze służby, nie było możliwe, gdyż rozkaz ten nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Jak wskazano, organ wystawiający świadectwo może sprostować dokument wówczas, gdy nie odpowiada on danym wynikającym z dokumentacji lub pozostających w mocy aktów. Nie może natomiast, w drodze sprostowania, usunąć skutków ostatecznego rozkazu personalnego, pozostającego w obrocie prawnym. Zdaniem organu usunięcie z pozycji 3 świadectwa wzmianki o rozkazie personalnym nr [...] mogłoby sugerować, że akt ten nie stanowi już prawnej podstawy ustania stosunku służbowego. Byłoby to sprzeczne z rzeczywistym stanem prawnym. Jak wskazano organ nie jest kompetentny do wyeliminowania rozkazu personalnego nr 40/2025 z obrotu prawnego, a tylko taki stan dawałby podstawę do uwzględnienia żądania skarżącego. Organ odwoławczy nie zakwestionował faktu uniewinnienia. Uznał jednak, że wyrok karny nie uchylił rozkazu personalnego nr 40/2025 i nie uprawniał organu wystawiającego świadectwo do zastąpienia podstawy zwolnienia inną podstawą, niewynikającą z aktu pozostającego w obrocie prawnym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnieniu, czy w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono, że: - przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy o ochronie danych osobowych; - dalsze przetwarzanie tych danych osobowych może spowodować poważne i trudne do usunięcia skutki; b) naruszenie art. 65 § 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji odmówienie świadectwa służby, podczas gdy zgodnie z treścią wskazanej normy prawnej wniesienie podania do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu; c) naruszenie art. 155 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy w sytuacji, gdy za zmianą przemawia fakt błędnej podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia (jak i wcześniejszego rozkazu nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia 13 maja 2025 r.) wobec treści uniewinniającego W. B. wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt [...], a nadto taka zmiana zgodna byłaby zarówno z interesem strony jak i interesem społecznym; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a) naruszenie art. 239 ust. 5 ustawy o obronie ojczyzny, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie dochował ustawowego 7 dniowego terminu do wniesienia żądania sprostowania świadectwa służby, podczas gdy skarżący złożył w zakreślonym 7 dniowym sprostowanie świadectwa służby. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązania organu do wydania postanowienia uwzględniającego wniosek skarżącego w zakresie sprostowania świadectwa służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oceniając zaskarżone postanowienie w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2025 r., poz. 825 ze zm.), dalej także jako "u.o.O.". Kwestia świadectwa służby została unormowana w art. 239 tejże ustawy. Zgodnie z treścią art. 239 ust. 2 pkt 6 u.o.O. w świadectwie służby podaje się dane niezbędne do ustalenia uprawnień wynikających ze stosunku służbowego oraz z ubezpieczenia społecznego, w tym podstawę prawną zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 239 ust. 4 u.o.O. do wydania świadectwa służby oraz do jego prostowania jest uprawniony dowódca jednostki wojskowej. Zgodnie natomiast z art. 239 ust. 5 u.o.O. były żołnierz zawodowy może żądać sprostowania świadectwa służby w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 239 ust. 7 u.o.O. zostało wydane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2023 r. w sprawie świadectwa służby żołnierza zawodowego Dz.U. z 2025 r., poz. 1593). Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia w przypadku żądania sprostowania świadectwa służby, o którym mowa w art. 239 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, (...), żołnierz składa wniosek o sprostowanie świadectwa służby. Wniosek składa się na piśmie do dowódcy jednostki wojskowej, który wydał świadectwo służby. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 3 do 6 ww. rozporządzenia dowódca jednostki wojskowej w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o sprostowanie świadectwa służby wydaje: 1) nowe świadectwo służby w przypadku uwzględnienia wniosku; 2) postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby (ust. 3). Na postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby służy zażalenie do wyższego przełożonego w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (ust. 4). Wyższy przełożony, w terminie miesiąca od dnia wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby, wydaje postanowienie o: 1) uwzględnieniu zażalenia albo 2) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia (ust. 5). W przypadku uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby dowódca jednostki wojskowej wydaje nowe świadectwo służby w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia w tej sprawie (ust. 6). Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy należało stwierdzić, że organ II instancji zasadnie utrzymał w mocy postanowienie nr 1/2026 Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z 13 marca 2026 r. odmawiające sprostowania świadectwa służby skarżącego. Przede wszystkim zasadnie organ II instancji wskazuje, że organ I instancji wadliwie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sprostowanie świadectwa służby. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że 7 dniowy termin do złożenia wniosku o sprostowanie świadectwa służby z 22 października 2025 r., doręczonego skarżącemu 30 października 2025 r., został zachowany przez skarżącego poprzez wniesienie wniosku z 4 listopada 2025 r. o ponowne sprostowanie świadectwa służby, który to wpłynął do organu I instancji 6 listopada 2025 r. Wadliwie bowiem organ pierwszej instancji odpowiedział skarżącemu na ten wniosek pismem informującym, zatem wniosek skarżącego z 27 listopada 2025 r., należało potraktować jako kolejne pismo w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 4 listopada 2025 r. Zatem wbrew zarzutom skargi nie doszło w sprawie do naruszenia art. 239 ust. 5 u.o.O. Za nieuzasadniony należało też uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 65 § 2 k.p.a. Artykuł 65 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie w razie wniesienia podania do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu. Tymczasem wniosek skarżącego z 4 listopada 2025 r. został wniesiony do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...], który był organem właściwym do rozpoznania żądania sprostowania świadectwa służby, na podstawie art. 239 ust. 4 u.o.O. oraz z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie świadectwa służby żołnierza zawodowego. Natomiast stwierdzenie terminowości wniosku o ponowne sprostowanie świadectwa służby, w realiach niniejszej sprawy, nie mogło doprowadzić do uwzględnienia zażalenia, a w konsekwencji wydania nowego świadectwa służby. Należy zgodzić się z organem, że świadectwo służby jest dokumentem urzędowym o charakterze poświadczającym. Nie kształtuje ono samoistnie stosunku służbowego ani nie kreuje nowej podstawy ustania służby. Jego funkcją jest odzwierciedlenie danych wynikających z ewidencji wojskowej, dokumentacji służbowej oraz aktów administracyjnych pozostających w obrocie prawnym. W tym zakresie świadectwo służby wykazuje funkcjonalne podobieństwo do zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 i art. 218 k.p.a. Stanowi przejaw wiedzy organu, a nie jego woli prawotwórczej. Nie ma wątpliwości, że rozkaz personalny z 13 maja 2025 r. nr [...] jest aktem prawnym, który stanowił podstawę zwolnienia skarżącego ze służby. Nie ma też wątpliwości, że rozkaz ten nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Nie ma sporu co do tego, że skarżący, mimo stosownego pouczenia nie wniósł od niego odwołania, ani też wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tymże rozkazem. W tych okolicznościach organ nie miał podstaw prawnych aby sprostować świadectwo służby z 22 października 2025 r. w zakresie podstawy prawnej zwolnienia, w sposób w jaki domagał się tego skarżący. Słuszna jest konkluzja organu wyrażona w odpowiedzi na skargę, że skarżący zmierzał w istocie do tego, aby w postępowaniu dotyczącym świadectwa służby osiągnąć rezultat odpowiadający uprzedniemu wyeliminowaniu lub zmianie rozkazu personalnego nr [...]. Taki skutek nie może jednak zostać osiągnięty w postępowaniu o sprostowanie dokumentu poświadczającego dane wynikające z ewidencji wojskowej oraz pozostających w obrocie prawnym aktów personalnych. Sąd zauważa, że wyrok uniewinniający zapadły w sprawie karnej nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku skarżącego o sprostowanie świadectwa służby w żądanym zakresie, ponieważ nie eliminuje on z mocy prawa rozkazu personalnego z 13 maja 2025 r. nr [...]. Wyrok ten może być podstawą do wzruszenia rozkazu personalnego z 13 maja 2025 r. nr [...] w stosownym trybie, który jednak wymaga skutecznego wdrożenia i doprowadzenia do wyeliminowania tego rozkazu z obrotu prawnego. Nie jest jednak prawnie dopuszczalne aby wzruszać rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w trybie sprostowania świadectwa służby. Słusznie wiec podniósł organ odwoławczy, że nie ma do tego ani kompetencji, ani też tryb sprostowania świadectwa służby nie jest do tego właściwy. W tych okolicznościach sprawy Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu żadnej wadliwości, która mogłaby stanowić podstawę do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.