III SA/Gl 98/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w C. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od nakazu oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) stwierdził, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od nakazu Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy z [...]r. nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Nakazem z [...]r. nr [...] Inspektor Pracy zobowiązał A sp. z o.o. w C. (dalej: strona skarżąca, skarżąca Spółka) do wypłaty pracownikom zaległych wynagrodzeń za pracę. Nakaz zawierający szczegółowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania został wysłany za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres strony skarżącej za potwierdzeniem odbioru. Przesyłkę doręczono adresatowi dnia 16 listopada 2020 r., do rąk pełnomocnika pocztowego, co odbiorca potwierdził pieczęcią oraz parafą. Skarżącą Spółka, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 26 listopada 2020 r. wniosła odwołanie. Mając powyższe na względzie Okręgowy Inspektor Pracy w K. postanowieniem z [...]r. nr [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu tego postanowienia, powołując się na treść art. 129 § 3 k.p.a. oraz art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1251, dalej: u.p.i.p.) wyjaśniono, że stronie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od daty otrzymania nakazu. Dodatkowo wskazano na utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i nie zależy od uznania organu odwoławczego, w konsekwencji w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Skoro zatem nakaz wydany przez organ I instancji został doręczony 16 listopada 2020 r. to siedmiodniowy termin na wniesienie odwołania upływał [...] r. W tej sytuacji odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego) organ odwoławczy uznał za wniesione z uchybieniem terminu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej Spółka zarzucił organowi II instancji naruszenie: - prawa procesowego, które miało znaczący wpływ na wynik sprawy, w szczegółowości art. 112 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, w ten sposób, że organ nie dokonał stosownego pouczenia o środku odwołania, - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, art. 7, art. 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego rozpoznania sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o merytoryczne rozpoznanie sprawy i uwzględnienie odwołania, a także o zasądzenie kosztów postepowania. Argumentując zasadność skargi podniósł, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie znający przepisów postępowania, w wyniku czego skarżąca nie wiedziała, że w niniejszej sprawie obowiązuje krótszy termin do wniesienia odwołania. Również nakaz nie zawierał stosownego pouczenia o 7 dniowym terminie do złożenia odwołania. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej zaakcentował, że na skutek pandemii COVID-19 skarżąca, której działalność jest ściśle związana z branżą gastronomiczną, poniosła bardzo duże straty. Lokale Spółki były zamknięte przez bardzo długi czas, co skutkowało rażącym zmniejszeniem obrotów oraz problemami finansowymi, zaś wszelkie dochody przeznaczane są na pokrycie bieżących kosztów i zabezpieczenie rezerwy finansowej. Podkreślił, że Spółka w pierwszej kolejności chce uregulować należności pracownicze. Uzyskała już zwolnienie zajęć rachunków bankowych oraz złożyła wniosek o wstrzymanie realizacji gwarancji bankowej aby wypłacić wynagrodzenia. Z uwagi jednak na zajęcia komornicze oraz gwarancje bankowe w ostatnim czasie jej konta zostały "wyczyszczone" wobec czego nie ma ona faktycznej możliwości zapłaty. Ponadto, z uwagi na trudną sytuację finansową, w dniu [...] r. strona skarżąca złożyła wniosek o otwarcie postępowania układowego do Sądu Rejonowego K. [...], sprawę zarejestrowano pod sygn. [...], a wierzytelności pracowników zostały uwzględnione w wykazie wierzycieli. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia także wymaga, że sądy administracyjne co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogło być i było jedynie postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. wydane w kwestii proceduralnej, którym to stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W konsekwencji w sprawie nie miały znaczenia eksponowane przez pełnomocnika strony skarżącej okoliczności wskazujące na zasadność złożonego w sprawie odwołania. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przywołany wyżej przepis odnosi się do wstępnego etapu postępowania odwoławczego, w którym organ odwoławczy bada wniesiony środek pod względem formalnym. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny odwołania pod względem jego dopuszczalności oraz bada czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy obowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem wydania takiego postanowienia jest natomiast - w pierwszej kolejności - bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, bowiem bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe. Jeżeli chodzi o termin do wniesienia odwołania to zasadniczo wynosi on 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.), jednakże przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania (art. 129 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wynosił 7 dni od dnia jej doręczenia. Taki bowiem termin został ustanowiony na mocy art. 34 ust. 5 u.p.i.p., zgodnie, z którym od decyzji inspektora pracy wydanej w formie pisemnej lub stanowiącej wpis do dziennika budowy, podmiotowi kontrolowanemu przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od daty otrzymania nakazu. Z akt administracyjnych, a one stanowią podstawę wyrokowania dla Sądu jednoznacznie wynika, że nakaz organu pierwszej instancji został doręczony pełnomocnikowi pocztowemu skarżącej Spółki w dniu 16 listopada 2020 r. (karta 20 akt administracyjnych). Faktu doręczenia nakazu w tym dniu skarżąca Spółka nie kwestionowała, ani w toku postępowania przed organem administracji, ani też w skardze, wniesionej przez pełnomocnika. Zatem przyjąć należy, że nie jest to okoliczność sporna w sprawie. Natomiast wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej nakaz ten zawierał wszystkie elementy formalne decyzji wymienione w art. 34 ust. 2 u.p.i.p., w tym również pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym oraz informację o terminie w jakim należy złożyć odwołanie (karta nr 11 akt administracyjnych). W tej sytuacji siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]r. Znajdująca się natomiast na kopercie data stempla pocztowego wskazuje, że odwołanie zostało nadane 26 listopada 2020 r. W tej sytuacji także ustalenia organu dotyczące daty wpływu odwołania do organu pierwszej instancji ma odzwierciedlenie w aktach administracyjnych (karta nr 5). Powyższe okoliczności faktyczne oraz brak w postępowaniu administracyjnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sprawiają, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania skutkować musiało wydaniem postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. W przypadku bowiem zawarcia w decyzji prawidłowego pouczenia co do prawa złożenia odwołania do organu wyższego stopnia każde przekroczenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, niezależnie od liczby dni tego przekroczenia, czy też okoliczności, które stały się podstawą jego przekroczenia, wymaga stwierdzenia uchybienia terminowi, a tym samym powoduje niemożność merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 luty 2018 r., sygn. akt I GSK 1125/18). Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Podkreślić jednocześnie należy, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby podstawę stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Z tych względów Sąd uznał, że organowi odwoławczemu nie można zarzucić naruszenia art. 6, art. 7 i art. 80, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w sprawie oparte było na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym. Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, którego prawidłowości strona nie zdołała podważyć. Stąd też wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.