III SA/Gl 968/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. G. na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 332/24 1) oddala skargę w części odnoszącej się do przesłanki określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2) odrzuca skargę w części odnoszącej się do przesłanki określonej w art. 272 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem skargi W. G. (dalej "Skarżący") na Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r. , sygn. akt III SA/GL 332/24. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia podstawy wynagrodzenia w związku z odbyciem studiów doktoranckich za granicą. 2. Postanowieniem z 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GI 117/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie skargi Skarżącego na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznawania środków obrony przed bezczynnością organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. 3. Następnie, postanowieniem z 6 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt III SAB/GL 191/23 odrzucił skargę w sprawie ze skargi Skarżącego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GL 117/23 w przedmiocie bezczynności. 4. Pismem z 2 grudnia 2023 r., uzupełnionym pismem z 11 stycznia 2024 r., Skarżący ponownie wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/GL 117/23 w przedmiocie bezczynności. 5. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/GL 1060/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. 6. Kolejnym pismem z 23 kwietnia 2024 r. Skarżący domagał się wznowienia postępowania sądowego zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SAB/GL 1060/23 w przedmiocie bezczynności. 7. Postanowieniem z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III SA/GL 332/24 WSA w Gliwicach odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/GL 1060/23 7. W skardze do WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2024 r. Skarżący wniósł o wznowienie/nieważność postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt III SA/GL 332/24. Skarżący w piśmie z dnia 10 lutego 2025 r. jako podstawy wznowienia postępowania podał art. 271 pkt 2 i art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Skarżący w piśmie z dnia 1 marca 2025 r., jako podstawy wznowienia postępowania podał: art. 271 § 2, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. W piśmie z dnia 26 marca 2025 r. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 i 273 p.p.s.a., przeprowadzenie rzetelnej kontroli działań organu rentowego, w szczególności w kontekście naruszenia k.p.a. i Konstytucji RP i stwierdzenie naruszenia prawa przez WSA oraz wyeliminowanie wadliwego orzeczenia. W piśmie z dnia 28 marca 2025 r. Skarżący, w nawiązaniu do pisma z dnia 19 listopada 2024 r. oraz kolejnych pism złożonych w sprawie, na podstawie: art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (pozbawienie strony możności działania), art. 272 p.p.s.a. (orzeczenie sprzeczne z Konstytucją RP), art. 273 p.p.s.a. (wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem z dnia 19 września 2024 r. w sprawie III SA/GL 968/24 oraz o przeprowadzenie pełnej kontroli działalności organu rentowego na podstawie art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., w szczególności w kontekście: rażącego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, długotrwałej bezczynności organu w związku z niewszczęciem postępowania i braku realnej kontroli sądowoadministracyjnej. 8. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem ZUS Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby w sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanej wznowienia postępowania wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. Skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności pozwalających na ustalenie, że w sprawie zaistniała jakakolwiek podstawa wznowienia postępowania, a przytaczane okoliczności nie stanowią kwalifikowanych wadliwości wydanego przez Sąd orzeczenia w sprawie III SAB/GL 332/24. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania sądowego Skarżący wskazał art. 271 pkt 2, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. W myśl art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zgodnie z art. 272 p.p.s.a.: § 1. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. § 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. § 2a. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. § 3. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. W myśl art. 273 p.p.s.a.: § 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. § 2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. § 3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie do z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Sąd podziela przy tym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie (zob. postanowienie NSA z 26 X 2012 r., II OSK 2577/12, publ. CBOSA). Skarga o wznowienie na podstawie art. 271 § 2 p.p.s.a została złożona z zachowaniem ustawowego terminu. Postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2024 r., wydane w sprawie III SAB/GL 332/24 o odrzuceniu skargi zostało bowiem doręczone Skarżącemu w dniu 10 października, 2024 r., a skarga została złożona do WSA w Gliwicach w dniu 20 listopada 2024 r. Analiza akt sprawy o sygn. akt III SAB/GL 332/24 dowodzi, iż nie wystąpiła przesłanka wznowienia określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący działał w tej sprawie osobiście. Ww. postanowienie z dnia 19 września 2024 r. o odrzuceniu skargi zostało doręczone Skarżącemu w dniu 10 października 2024 r. wraz z pouczeniem o środkach zaskarżenia. Zatem skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. została oddalona. Analiza złożonych przez Skarżącego w sprawie pism procesowych prowadzi do wniosku, że Skarżący, pomimo iż wskazał na przesłanki wznowienia postępowania sądowego określone w art. 272 i 273 p.p.s.a., to jednak argumentacja i zarzuty Skarżącego zawarte w skardze i pismach procesowych nie potwierdzają zaistnienia tych przesłanek. W konsekwencji nie jest możliwe ustalenie, czy został dochowany termin na złożenia skargi o wznowienie postępowania w oparciu o te przesłanki. Z tych właśnie powodów skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 272 i 273 p.p.s.a. została odrzucona.