Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 963/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 963/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
14 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr OR12-2025-141 w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr OR12-2025-141 Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w K. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności P. M. (dalej: skarżący lub wnioskodawca) obejmującej Podstawowe Wsparcie Dochodów (PWD), płatność redystrybucyjną (RED) i płatność z tytułu ekoschematów. Decyzję wydano na podstawie art. 67 ust. 9 i 10 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741, dalej ustawa o Planie Strategicznym). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 10 maja 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2024, następnie zmodyfikowany 28 czerwca 2024 r. w którym ubiegano się o przyznanie płatności na podstawie ustawy o Planie Strategicznym. We wniosku o przyznanie płatności zadeklarowano powierzchnię 368,35 ha do podstawowego wsparcia dochodów. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia zadeklarowana do przyznania płatności do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 367,750 ha co ustalono w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 2021/2116. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2024 i wynosi 365,75 ha. Powierzchnia zadeklarowana na działce rolnej została wyrysowana w aplikacji e WniosekPlus poza obszarem kwalifikującym się do przyznania płatności, wzdłuż granicy działki rolnej AJ, AQ, AR, M oraz gdzie znajduje się obszar nieużytkowany rolniczo, który to element nie powinien zostać zadeklarowany do płatności. Deklarowana powierzchnia działki rolnej AJ 11,39 ha podczas gdy stwierdzona powierzchnia to 11,31 ha (- 0,08 ha). Deklarowana powierzchnia działki rolnej AQ to 0,34 ha podczas, gdy stwierdzona powierzchnia to 0,33 ha (- 0,01 ha). Deklarowana powierzchnia działki rolnej AR to 5,75 ha podczas gdy stwierdzona powierzchnia to 5,47 ha (- 0,28 ha). Deklarowana powierzchnia działki rolnej M 6,24 ha podczas, gdy stwierdzona powierzchnia to 6,03 ha (- 0,21 ha). Deklarowana powierzchnia działki rolnej X to 11,73 ha podczas gdy stwierdzona powierzchnia to 11,71 ha (- 0,02 ha). Organ I instancji po przywołaniu brzmienia art. 25 ust. 1 i 2 art. 27 ust. 1 i 2 Ustawy o Planie Strategicznym, § 45 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023—2027 (Dz. U. poz. 482, z późn. zm.) odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej, umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach określonych ekoschematów w części dotyczącej powierzchni wycofanej 28 czerwca 2024 r. oraz przyznał pozostałe wnioskowane płatności uwzględniając pomniejszenia powierzchni stwierdzonej względem deklarowanej. Dokonano również pomniejszeń ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów po myśli art. 52 ustawy o Planie Strategicznym który stanowi, iż w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy nakłada się kary administracyjne W tym względzie wskazano, iż w dniach od 28 sierpnia 2024 r. do 18 września 2024r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola w zakresie zasadniczej warunkowości, gdzie w wyniku innych kontroli z instytucji zewnętrznych w zakresie norm o oznaczeniu SMR 7 oraz SMR 8 (Raport nr dok. [...]) stwierdzono nieprawidłowości. Stwierdzone nieprawidłowości w gospodarstwie mają wpływ na wysokość płatności i zostały uwzględnione w toku postępowania w przedmiocie rozpoznawania wniosku strony o przyznanie płatności obszarowych. Zaznaczono, iż w raporcie z kontroli stwierdzono kody nieprawidłowości: WW.7. 1 .6 oraz WW.8.2.1. Są to nieprawidłowości w stosowaniu środków ochrony roślin - brak atestu na opryskiwacz. Inspektor podczas kontroli na miejscu dokonał oceny wag wykrytych naruszeń i określił następujące oceny punktowe: zasięg 3; dotkliwość 5; trwałość 3. odnośnie normy WW.7.1, oraz zasięg 1; dotkliwość 5; trwałość 1 odnośnie normy WW.8.2.1 Strona nie skorzystała z możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu z kontroli. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono uchybienia sankcjonujące: a to dot. Normy/Wymogu/Naruszenia w zakresie : "WW. 7.1" - Nie przestrzega się wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin, które obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin oraz spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009, str. z późn. zm.) i podanych na etykietach. "nie jest przestrzegana/y w gospodarstwie rolnym". Stwierdzono także uchybienia sankcjonujące w zakresie Normy/Wymogu/Naruszenia: "WW. 7.1.6 – dot. zastosowania środków ochrony roślin za pomocą sprzętu niesprawnego technicznie. Stwierdzono, iż norma ta nie jest przestrzegana w gospodarstwie rolnym. Podobnie stwierdzono uchybienie sankcjonujące co do Normy/Wymogu/Naruszenia: "WW.8.2 - Nie przestrzega się zakazu wykonywania zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu, który: 1) użyty zgodnie z przeznaczeniem stwarza zagrożenia dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska lub 2) nie jest sprawny technicznie i skalibrowany, aby zapewnić prawidłowe stosowanie środków ochrony roślin, lub 3) nie został poddany wymaganym okresowym badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej, lub 4) został nabyty przez rolnika nieposiadającego dowodów nabycia tego sprzętu do czasu przeprowadzenia pierwszego badania potwierdzającego jego sprawność techniczną. Stwierdzono, iż norma ta nie jest przestrzegana w gospodarstwie rolnym. Także stwierdzono uchybienie co do przestrzegania Normy/Wymogu/Naruszenia: "'WW.8.2.1 - Stwierdzono wykonanie zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu, który: 1) użyty zgodnie z przeznaczeniem stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska lub 2) nie jest sprawny technicznie i skalibrowany, aby zapewnić prawidłowe stosowanie środków ochrony roślin, lub 3) nie został poddany wymaganym okresowym badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej, lub 4) został nabyty przez rolnika nieposiadającego dowodów nabycia tego sprzętu do czasu przeprowadzenia pierwszego badania potwierdzającego jego sprawność techniczną. Stwierdzono, iż norma ta nie jest przestrzegana w gospodarstwie rolnym Wskazano, że na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 1382 z późn. zm. dalej: rozporządzenie taryfikacyjne) i art. 85 ust 2 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty wszystkich przyznanych płatności, każdorazowo wynoszącą 5,00 %. Od wydanej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMIR w którym zakwestionowała legalność wydanej decyzji. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2025r. nr OR12-2025-141 Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMIR w Częstochowie nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy sporną decyzję. Podzielił przy tym w całości ocenę prawną na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Za prawidłowe uznał zastosowanie przez ARiMR sankcji/kary administracyjnej z tytułu nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych, które wykazane zostały w Raporcie z kontroli w zakresie warunkowości Nr [...] sporządzonym przez Biuro Kontroli na Miejscu w Śląskim OR ARiMR w Częstochowie - na podstawie Protokołu kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. [...] z dnia 18 września 2024r. Na podstawie uzyskanych przez WIORiN informacji i dokumentów stwierdzono bowiem, że w roku 2024 stosowano środki ochrony roślin opryskiwaczem przyczepianym [...] [...] o szer. roboczej 25 m, który w okresie od 1 czerwca 2024r. do 28 czerwca 2024r. był bez wymaganego badania technicznego i w tym okresie wykonano zabieg stosowania środka ochrony roślin. Niniejszą nieprawidłowość WIORiN zakwalifikował jako naruszenie przepisów prawa, tj. art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o środkach ochrony roślin (tj. Dz.U. 2024r. poz. 630, dalej ustawa o środkach ochrony roślin) oraz wykroczenie z art. 76 ust. 1 pkt 32 tej ustawy. W następstwie tych nieprawidłowości ARiMR stwierdziła nieprawidłowości w gospodarstwie Skarżącego w zakresie przestrzegania norm i wymogów warunkowości w obszarze zarządzania (SMR). Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR) obejmują 9 obszarów, z czego obszar oznaczony SMR 7 dotyczy Zdrowotności roślin: Wymogi obligujące rolników stosujących środki ochrony roślin do przestrzegania właściwego ich stosowania, zgodnie z etykietą, przy utyciu sprzętu sprawnego technicznie, prowadzenia ewidencji zabiegów oraz posiadania aktualnego zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Za słuszne organ II instancji uznał zastosowanie wysokości kar administracyjnych po myśli art.83, art. 84, art. 85 Rozporządzenia (UE) nr 2021/2116: i z uwzględnieniem regulacji rozporządzenia taryfikacyjnego. Skoro niezgodności stwierdzone w kontroli WIORiN są jednocześnie niezgodnościami w zakresie wymogów warunkowości tym samym za słuszne uznał organ II instancji stwierdzenie nieprawidłowości w gospodarstwie strony względem norm W.W.7.1.6 i WW.8.2.1. i w konsekwencji zastosowanie zmniejszenia płatności na poziomie 5 % W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach datowanej na 17 września 2025 r. wnioskodawca wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Postawił organowi następujące zarzuty dot.: 1) naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej k.p.a.) - poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Organy obu instancji nie rozważyły okoliczności łagodzących, takich jak: incydentalny charakter naruszenia, marginalna powierzchnia uprawy pomidora (6 ha wobec 368 ha gospodarstwa), faktyczna sprawność techniczna opryskiwacza potwierdzona badaniem 28 czerwca 2024r. 2) naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i nieuwzględnienie protokołu z badania technicznego oraz wyjaśnień inspektora, z których wynika, że opryskiwacz był sprawny i naruszenie nie miało istotnego charakteru. 3) naruszenia art. 8 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, przez zastosowanie sankcji w wymiarze 5% wobec całości płatności i ekoschematów, co prowadzi do nieproporcjonalnie dotkliwego skutku ekonomicznego dla skarżącego. 4) naruszenia art. 11 k.p.a. - poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a zwłaszcza brak analizy wpływu skali i incydentalności naruszenia na wysokość kary. 5) naruszenia art. 52 ustawy o Planie Strategicznym) - niewłaściwe zastosowanie przepisów o nakładaniu sankcji za naruszenie norm warunkowości, polegające na przyjęciu automatycznego obniżenia płatności o 5% bez zbadania stopnia, wagi i powtarzalności naruszenia. 6) naruszenia art. 85 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 - poprzez wymierzenie sankcji w sposób nieproporcjonalny do charakteru naruszenia, co jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności prawa unijnego. W uzasadnieniu skargi w sposób szczegółowy skupił się na podkreśleniu niewspółmiernego charakteru orzeczonej sankcji. Zaznaczył, że używany przezeń sprzęt faktycznie cały czas był sprawny, jedynie wskutek przeoczenia skarżący nie przeprowadził w terminie badania technicznego. Było to jednak jedynie uchybienie formalne i dotyczyło 6 ha uprawy pomidorów, natomiast spowodowało obniżenie wszystkich płatności, w tym dotyczących uprawy zbóż i buraków w innym województwie. Podkreślił, że tak naprawdę tylko jeden oprysk pomidora z powodu zagrożenia chorobą całej plantacji został wykonany pomiędzy ukończeniem się okresu gwarancji, a wykonaniem badania technicznego. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpni 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że organ przyznając wnioskowane płatności dokonał dwojakiego rodzaju korekty względem złożonego przez skarżącego wniosku. Z jednej strony obniżył ich kwotę w związku ze stwierdzeniem niższej powierzchni od deklarowanej. Ta kwestia nie została podniesiona w skardze. Należy zatem uznać, że skarżący nie zakwestionował ustaleń organów obu instancji w tym zakresie. W tym zakresie jednak stan faktyczny uznać należy za bezsporny i prawidłowy, a oceniając legalność spornej decyzji stwierdzić trzeba, że organ zastosował właściwy przepis (§ 3 ust. 2 rozporządzenia ONW) i dokonał jego właściwej interpretacji. W tym zakresie uznać należy zatem decyzję za odpowiadającą prawu. Podobnie należy ocenić sporną decyzję w części, gdzie zastosowano wobec strony sankcje administracyjne ze względu na niestosowanie norm i wymogów oraz obniżono płatności o kwotę tych sankcji. Ta kwestia jest osią sporu pomiędzy stronami i jest przedmiotem skargi. Na wstępie zaznaczyć należy, iż bezsporne jest stosowanie przez skarżącego w okresie od 1 do 28 czerwca 2024 r. opryskiwacza bez ważnego atestu co zostało stwierdzone w wyniku kontroli i opisane jako nieprawidłowości w protokole z kontroli. Spór natomiast dotyczy dokonanej oceny prawnej tych nieprawidłowości przez organy ARIMIR. Skarżący jako podstawowy wzorzec prawny podał art. 85 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Tu należy zwrócić uwagę, że przepis ten został podany błędnie, najprawdopodobniej skarżącemu chodziło o drugi akapit art. 85 ust. 1, brzmiący: "W celu obliczenia wysokości tych zmniejszeń i wyłączeń uwzględnia się wagę, skalę, trwały charakter lub powtarzalność stwierdzonej niezgodności oraz czy miała ona charakter umyślny. Nakładane kary administracyjne muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające". Należy zwrócić uwagę, że przepis ten nie stanowi samoistnej przesłanki wymiaru sankcji, a jedynie ogólną dyrektywę ich stosowania. Niewłaściwie skarżący powołuje art. 52 ustawy o Planie Strategicznym stanowiący, że w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4, nakłada się kary administracyjne. Jest to bowiem ogólna podstawa sankcji, nie zaś konkretny wymiar jej stosowania. Skarżący pominął w skardze przepisy rozporządzenia taryfikacyjnego, które są kluczowe dla rozstrzygnięcia. Podstawę wydania tego rozporządzenia stanowi art. 57 ust. 5 ustawy o Planie Strategicznym o następującej treści: " Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia: 1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności z wymogami warunkowości społecznej w ramach oceny wagi według kryterium zasięgu, dotkliwości i trwałości w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, 2) wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanej stwierdzonej niezgodności z wymogami warunkowości społecznej, 3) przypadki poważnej niezgodności z wymogami warunkowości społecznej lub kryteria uznawania niezgodności z wymogami warunkowości społecznej za poważną niezgodność. Mając na względzie przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w przepisach rozporządzenia 2021/2116 i w przepisach wydanych na podstawie tego rozporządzenia stwierdzić należy iż kryteria przyjętej sankcji nie zależą od uznania organu, a są wynikiem obowiązującego taryfikatora. Rola organu polega więc na zastosowaniu właściwej dla danego naruszenia punktacji, a następnie wynikającego z tej punktacji potrącenia płatności. Skarżący – co jak już nadmieniono w sprawie jest bezsporne – przez 28 dni stosował opryskiwacz do pomidorów bez ważnego badania technicznego, a tym samym bez atestu. Tym samym dopuścił się naruszenia norm WW.7.1.6 (stwierdzono zastosowanie środków ochrony roślin za pomocą sprzętu niesprawnego technicznie) oraz WW.8.2.1. (nie przestrzega się zakazu wykonywania zabiegu z zastosowaniem środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu, który (...) nie został poddany okresowym badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej"). Powyższe naruszenia zostały stwierdzone i zakwalifikowane w trakcie kontroli. Kontrolę przeprowadzał upoważniony pracownik WIORiN, a skarżący nie wniósł zastrzeżeń do treści protokołu. Punktacja za konkretne naruszenia określona została w załączniku nr 1 rozporządzenia taryfikacyjnego. W stosunku do dokonanego naruszenia dokonano stosownej oceny. I tak w zakresie naruszenia WW. 7.1.6 skarżącemu przypisano w kryterium "zasięg" 3 punkty ("ograniczony do gospodarstwa"), w kryterium "dotkliwość" 5 punktów ("zastosowano środki ochrony roślin sprzętem niesprawnym technicznie (brak aktualnego badania technicznego") a w kryterium "trwałość" 3 punkty ("odwracalna długotrwała"). Odnośnie natomiast naruszenia WW.8.2.1. przyjęto w kryterium "zasięg" 1 pkt (ograniczony do gospodarstwa") w kryterium "dotkliwość" 5 pkt ("zastosowano środki roślin sprzętem niesprawnym technicznie lub sprzęt nie posiada aktualnego badania") i w zakresie trwałości ("odwracalna krótkotrwała"). Tym samym suma punktów naliczonych skarżącemu wyniosła 18. Wpływ punktacji na wysokość potrąceń określa załącznik nr 2 do rozporządzenia taryfikacyjnego. Gdy ilość punktów przekracza 15 wysokość potrącenia wynosi 5 %, a w przypadku poważnej niezgodności 10 %. Przenosząc powyższe przepisy na stan sprawy stwierdzić trzeba, że organ dokonując potrącenia płatności w wymiarze 5 % dokonał właściwej subsumpcji prawa do ustalonego w niej stanu faktycznego. Należy w tym miejscu podkreślić, że w każdym przypadku organ zastosował korzystniejszą dla skarżącego punktację oraz, że przyjęta punktacja nie mogła być niższa. Zarówno bowiem użycie sprzętu niesprawnego technicznie jak i sprzętu niemającego aktualnych badań technicznych jest zawsze naruszeniem o wysokim stopniu dotkliwości (5 punktów), jest to więc norma bezwzględnie oznaczona. W pozostałych przypadkach organ za każdym razie zastosował niższą lub najniższą możliwą punktację, ponadto przyjął, że naruszenie nie miało charakteru umyślnego (wtedy potrącenie wyniosłoby od 25 do 100 %). Tym samym bezzasadne są także pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów proceduralnych – art. 7,8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że przepisy te są dyrektywami dla organu, ale nie stanowią bezpośredniej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie mogą zastępować norm prawa materialnego zwłaszcza gdy te mają charakter bezwzględny. I tak organy wbrew zarzutom skarżącego wzięły pod uwagę zarówno względnie krótkotrwały okres naruszenie jak i późniejsze badanie techniczne, które stwierdziło sprawność techniczną, a kwestia ta znalazła odzwierciedlenie w przyjętej punktacji. Organy w prawidłowy sposób zgromadziły i należycie oceniły zebrany materiał dowodowy. Należy podkreślić, że ani ustawa o Planie Strategicznym, ani rozporządzenie taryfikacyjne nie dają podstaw do miarkowania wysokości sankcji, a to oznacza, że organy musiały dostosować się do przyjętej punktacji. Tak też przyjęły i zastosowały możliwie najkorzystniejszą dla skarżącego sankcję. Wbrew zarzutom skargi nie mogły zastosować innej sankcji, niż sankcja w wysokości 5 %. Należy zwrócić uwagę, że kryteriami sankcji wynikającymi z Rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 i rozwiniętymi przez przepisy krajowe są kryteria obiektywne – dotkliwość, trwałość i zasięg, w dalszej kolejności ewentualna umyślność naruszenia, a nie jakkolwiek rozumiany subiektywny interes beneficjenta, czy jakieś nadzwyczajne okoliczności. Organy uzasadniły w sposób dostateczny przyjętą w sprawie sankcję. Jakkolwiek rzeczywiście organ drugiej instancji w nie do końca precyzyjny sposób odniósł się do zarzutów odwołania sporządzając uzasadnienie decyzji niejako "obok" argumentacji wnioskodawcy co powoduje, iż można zgodzić się ze skarżącym, że taki sposób uzasadniania decyzji nie do końca sprzyja realizacji zasady pogłębianiu zaufania obywateli do organów administracji publicznej, ale kwestia ta nie miała i nie mogła mieć wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia gdy ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiadał zastosowanym przez organy przepisom prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do szczegółowej analizy uzasadnienia skargi gdzie akcentowano że naruszenie po stronie beneficjenta płatności miało charakter incydentalny stwierdzić należy iż nie może zasługiwać na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podnieść przyjdzie, że skoro termin gwarancji opryskiwacza upływał 31 maja 2024 r., to nic nie stało na przeszkodzie aby badane techniczne przeprowadzić przed tym terminem. W takiej sytuacji sprawność techniczna opryskiwacza nie budziłaby wątpliwości. Natomiast skarżący zaniedbał przeprowadzenia badań technicznych a następnie używał opryskiwacza bez aktualnego atestu. Wprawdzie skarżący podnosi, że było to użycie jednorazowe, wymuszone koniecznością, ale jest to jedynie słowne oświadczenie i nie ma większego znaczenia, gdyż użycie środków ochrony roślin bez ważnego badania technicznego jest zawsze naruszeniem o wysokim stopniu dotkliwości, ocenianym na 5 punktów. Sąd jest świadomy pierwszeństwa prawa wspólnotowego w tym zakresie, ale uznać należy, że takie rozwiązanie pozostaje w zgodzie z wymogami art. 85 Rozporządzenia (UE) nr 2021/2116. Opryskiwacz bez ważnego badania nie może być uznany za sprawny technicznie, późniejsze badanie i potwierdzenie sprawności nie sanuje wcześniejszych naruszeń. Przyjęcie odmiennego rozwiązania można by uznać za stworzenie rolnikom możliwości lekceważenia obowiązku regularnych badań technicznych i świadomego używania środków wątpliwej jakości. Opryskiwacz bez certyfikatu stanowi ryzyko wpuszczenia do obrotu produktów spożywczych (w tym wypadku pomidorów) skażonych różnymi toksycznymi chemikaliami, co może wywołać poważne zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt oraz zagrożenia dla środowiska naturalnego. Zatem brak stopniowalności dotkliwości naruszenia uznać należy za odpowiadający wymogom prawa wspólnotowego, a tym samym wiążący w sprawie. Ostatnią sprawą, do której należy się odnieść jest zarzut zawarty w skardze dotyczący tego, że choć naruszenie dotyczyło marginalnego aspektu całej działalności rolniczej skarżącego, potrącenie obejmuje całą płatność, w tym również za gospodarstwa położone w innych częściach Polski. Należy zwrócić uwagę, że rozwiązanie takie wynika jednoznacznie z treści art. 85 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116, który nakazuje stosować zmniejszenie w stosunku do całkowitej, a nie częściowej kwoty płatności. Zmniejszenie płatności dokonuje się w procentach, a nie w liczbach bezwzględnych, zatem niezależnie od tego, czy po kolei obniży się każde z przyznanych dofinansowań, czy jednorazowo obniży się sumę, rezultat będzie w istocie taki sam. Należy podkreślić, że płatność przyznawana jest określonej, konkretnie opisanej osobie, a nie określonemu gospodarstwu rolnemu, czy działalności rolniczej. Podsumowując Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 października 2025
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Małgorzata Herman Marzanna Sałuda /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny