III SA/Gl 95/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w osobie J. P.. W uzasadnieniu powyższego podała, że jest na granicy upadłości z powodu przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. W chwili obecnej nie posiada żadnych składników majątku ani środków pieniężnych (vide: rubryka nr 9.3. dotycząca konta bankowego). W 2015 r. jej działalność w zakresie [...] i [...] nie przyniosła zysku tylko stratę rzędu 3.414.069,71 zł, która wprawdzie na dzień 30 września 2016 r. zmniejszyła się do kwoty 977.956,36 zł, niemniej jednak zobowiązania Spółki na ten dzień wynosiły 696.032,72 zł. Dodatkowo bieżące wydatki, które zmuszona jest ponosić obejmują opłaty za czynsz (560,00 zł), internet i telefon (260,00 zł), usługi księgowe (1.230,00 zł) oraz wynagrodzenia (7.500,00 zł). Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 17 lutego 2017 r. wezwano skarżącą Spółkę do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez nadesłanie: - wyciągów bądź wydruków z posiadanych rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - zeznań podatkowych Spółki za 2015 r. i 2016 r.; - sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej), natomiast za rok 2016 bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych; - deklaracji VAT-7, ewidencji środków trwałych oraz raportów kasowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczono pod wskazany adres 24 lutego 2017 r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, może zostać przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte przez ustawodawcę pojęcie "wykazać" rozumie się jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl). Odnosi się ono do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek, albowiem art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też to od strony oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych w oparciu o które ma zostać poddana analizie jej kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż złożony wniosek rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka uchyliła się od wykonania wezwania z dnia 17 lutego 2017 r. Do dnia dzisiejszego nie nadesłała bowiem sprawozdania finansowego za 2015 r., a także bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych za 2016 r. wraz z zeznaniem podatkowym z tego okresu. Podobnie raporty kasowe Spółki za ostatni kwartał wraz z deklaracjami VAT oraz wyciągami z rachunków bankowych nie zostały przedłożone, choć mają istotne znaczenie w sprawie. Pozwalają bowiem na weryfikację złożonego oświadczenia w sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, podane w treści formularza dane budziły wątpliwości lub nie były pełne, gdyż obrazowały stan majątkowy Spółki na dzień 30 września 2016 r., podczas gdy wniosek złożono 28 grudnia 2016 r., a nadto wskazywały na wysokość ponoszonych stałych wydatków w postaci wynagrodzeń, opłat z tytułu prowadzonej księgowości, czynszu i innych mediów, podczas gdy źródło pochodzenia tych środków nie zostało podane, albowiem poza deklarowaną od 2015 r. stratą informacji o wypracowanym przychodzie nie zamieszczono. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Nie zasługuje przecież na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji obrazującej jej stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Podobnie art. 255 ustawy p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem czy referendarzem sądowym w tym zakresie. Dopóki więc wskazane w wezwaniu z dnia 17 lutego 2017 r. dokumenty źródłowe nie zostaną nadesłane złożony wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Stąd dołączony do akt o sygn. III SA/Gl 753/16 materiał źródłowy nie mógł być brany pod uwagę. Jego wartość dowodowa nie może mieć znaczenia przesądzającego, gdyż sytuacja majątkowa wnioskodawcy podlega każdorazowo ocenie według stanu z daty złożenia wniosku. Ponieważ ta budziła wątpliwości dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.