III SA/Gl 923/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2023 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w K. na czynność Wójta Gminy P. z dnia 21 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wójt Gminy P. pismem z 21 października 2022 r. nr [...] J.K. (dalej: organ) odmówił F. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) zwrotu opłaty za korzystanie z zezwoleń nr [...], [...], [...] na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w punkcie sprzedaży P., P. ul. [...]. W podstawie prawnej czynności organ przywołał art 111 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2021 r. poz. 1119 ze zm., dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.). Z akt administracyjnych wynika, że 18 lipca 2022 r. Spółka zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie nowych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Posiadane zezwolenia traciły ważność 31 sierpnia 2022 r. Decyzją z 26 sierpnia 2022 r. organ wydał trzy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o nr: [...], [...], [...] z terminem sprzedaży od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2027 r. Spółka wpłaciła należną opłatę zgodnie z ustawą przed wydaniem zezwoleń. Następnie 22 września 2022 r. Spółka wystąpiła do organu z dwoma wnioskami: jednym o wygaszenie tych zezwoleń od 18 września 2022 r., jako przyczynę podając likwidację punktu sprzedaży, a drugim o dokonanie zwrotu opłaty koncesyjnej w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Decyzjami z 3 października 2022 r. organ orzekł o wygaśnięciu z dniem 18 września 2022 r., trzech zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych o nr. [...], [...], [...]. Zaskarżonym aktem organ odmówił wnioskowanego zwrotu. W uzasadnieniu przywołał wyrok NSA z 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05 i wyjaśnił, że na podstawie tego wyroku nie przewiduje się możliwości zwrotu opłaty w związku z zaprzestaniem działalności gospodarczej i nie przewiduje się instytucji "niewykorzystania zezwolenia". Organ pouczył stronę, że od decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu. W skardze do sądu administracyjnego strona działając przez pełnomocnika wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu z 21 października 2022 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 111 ust. 1 i 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, przez odmowę zwrotu części opłaty, 2 art. 6 K.p.a. w zw. z art. 153 i art. 171 p.p.s.a. oraz art. 81 ust. 1 Konstytucji przez odmowę zwrotu części opłaty i zastosowanie jako źródła prawa wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi strona w pierwszym rzędzie wskazała, że nie zastosowała się do pouczenia organu zawartego w piśmie z 21 października 2022 r. i zamiast wnosić odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosła bezpośrednio skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. Strona zaakcentowała, że organ w uzasadnieniu nie powołał się na przepisy ustawy ani na jakiekolwiek inne przepisy prawa, uzasadniające odmowę zwrotu opłaty, lecz na wyrok NSA z 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 149/05, czym naruszył art. 6 K.p.a. w zw. z art. 153 i art. 171 p.p.s.a. oraz art. 81 ust. 1 Konstytucji, albowiem źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Polsce nie są wyroki sądów administracyjnych, które wiążą jedynie w zakresie wskazanym w art. 153 i 171 p.p.s.a., tj. wiążą organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a nie co do powszechnej interpretacji przepisów prawa. Następnie strona wskazała, że w art. 111 ustawy opłatę określono jako opłatę "za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych", a nie opłatę za samo udzielenie zezwolenia. Potwierdza to także ust. 8 ww. artykułu, zgodnie z którym w roku utraty ważności zezwolenia, opłaty dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Opłata nie jest więc powiązana wyłącznie z udzieleniem zezwolenia, ale także z okresem, przez który się z niego korzysta. Wysokość opłaty wynika wprost z przepisu art. 111 ust. 2 i 5 ustawy, a posiadający zezwolenie dokonuje jej samoobliczenia, w oparciu o znajdującą w stosownych przypadkach zasadę proporcjonalności, określoną w ust. 8 przepisu. Takim przypadkiem, poza nabyciem zezwolenia w trakcie roku i utratą jego ważności, jest także wygaśnięcie zezwolenia, z powodu likwidacji punktu sprzedaży, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta – z określonymi wyjątkami - obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Może przy tym także w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 53 ust. 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie sporny akt został doręczony Spółce 26 października 2022 r. Skarga do organu wpłynęła 17 listopada 2022 r. Zatem mimo braku prawidłowego pouczenia strony skarżącej o sposobie i terminie zaskarżenia, strona prawidłowo zastosowała obowiązujące przepisy prawa i w terminie wniosła skargę. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy uzasadniony jest wniosek Spółki o zwrot opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, w sytuacji skutecznego złożenia rezygnacji z wydanych zezwoleń z dniem 18 września 2022 r. z uwagi na likwidację punktu sprzedaży i w konsekwencji wygaśnięcie tych zezwoleń, orzeczonych decyzją organu z 23 października 2022 r. Czy też rację ma organ, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że Spółce zwrot nie przysługuje. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, że podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie są przepisy ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. obowiązujący w dacie orzekania: Dz.U. z 2021 r. poz. 1119 ze zm.), a w szczególności jej art. 111 ust. 1 dotyczący opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Przepis ten upoważnia gminy do pobierania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1, tj. prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracją społeczną osób uzależnionych od alkoholu. Opłatę taką wnosi się na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia. Zgodnie z art. 111 ust. 7 ustawy opłata wnoszona jest do kasy gminy w każdym kolejnym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Należy podkreślić, że przepis wyraźnie mówi o opłacie za korzystanie z zezwolenia a nie o opłacie za zezwolenie. Ta uwaga ma w ocenie Sądu fundamentalne znaczenie bowiem łączy opłatę z korzystaniem z zezwolenia, a nie z jego wydaniem. Wysokość opłat za poszczególne rodzaje zezwoleń określono w art. 111 ust. 2 ustawy. Jednak najistotniejsze znaczenie dla określenia prawidłowej wysokości opłaty w danym roku kalendarzowym, a tym samym opłaty należnej, ma art. 111 ust. 8. W myśl tego przepisu, w roku nabycia zezwolenia lub utraty jego ważności, opłaty, o których mowa w ust. 1-5, dokonuje się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Ta regulacja dodatkowo wzmacnia twierdzenie, że opłata ma związek z korzystaniem z zezwolenia, a nie tylko z jego udzieleniem. Powołane przepisy regulują zatem wszystkie zagadnienia dotyczące opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a w szczególności ustawowo określają wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym. Należy podkreślić, że mechanizm uiszczenia opłaty został uregulowany w ten sposób, że z jednej strony gmina pobiera opłatę, a z drugiej - przedsiębiorca wnosi opłatę na rachunek gminy, opłata (...) wnoszona jest, dokonuje się (art. 111 ust. 1, 2, 7 i 8). Posługując się tymi zwrotami ustawodawca zobowiązał zatem odpowiednio oba podmioty tj. przedsiębiorcę i gminę do pobrania i terminowego wniesienia opłaty, której wysokość w danym roku kalendarzowym wynika ze wskazanych już przepisów prawa. Na gruncie omawianej ustawy, jedynie w dwóch wypadkach organ (wójt, burmistrz prezydent miasta) może działać władczo: na podstawie jej art. 18 ust. 1 wydając zezwolenie (odmowę) na sprzedaż napojów alkoholowych lub na podstawie art. 18 ust. 10 cofając zezwolenie, również decyzją. Wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym wynika wprost z zasady wyrażonej w art. 111 ust. 8 ustawy, a decydujące znaczenie mają tutaj dwa ustalenia: data nabycia zezwolenia oraz data utraty ważności zezwolenia. Opłatą należną jest opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia w danym roku kalendarzowym. Problem proporcjonalności pojawia się zatem w dwóch sytuacjach: kiedy przedsiębiorca rozpoczyna działalność – wówczas to opłatę oblicza się w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia z zastosowaniem kwot wynikających z art. 111 ust. 2 ustawy i wpłaca się ją jeszcze przed uzyskaniem zezwolenia. Natomiast druga sytuacja dotyczy utraty ważności zezwolenia, które to pojęcie obejmuje z kolei, dwie sytuacje: cofnięcie zezwolenia z mocy ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 10 ustawy, oraz wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa na podstawie art. 18 ust. 12. W obu tych sytuacjach, tj. z dniem kiedy decyzja o cofnięciu zezwolenia staje się ostateczna, jak również z dniem zaistnienia zdarzenia skutkującego wygaśnięciem zezwolenia, uiszczona wcześniej opłata staje się nienależna za okres przypadający po utracie ważności zezwolenia. W takiej zaś sytuacji, zwrotowi podlega kwota stanowiąca różnicę pomiędzy uiszczoną wcześniej kwotą, a opłatą należną, którą zawsze jest opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. W ocenie Sądu, skoro ustawa kompleksowo reguluje tryb, zasady i sposób obliczania opłaty, to czyni to w pełnym zakresie, tak pobrania opłaty należnej, jak i zwrotu opłaty nienależnej. Obowiązek uiszczenia opłaty w prawidłowej wysokości wynika bowiem z mocy prawa, a nie z mocy decyzji administracyjnej ustalającej bądź też określającej wysokość zobowiązania z tego tytułu. Wyliczenie opłaty ma jedynie charakter materialno – techniczny. Skoro omawiana zasada proporcjonalności nie wymagała zdefiniowania, to ustawodawca uznał tym samym, że zastosowanie mają tutaj zasady ogólne, praktyka jej stosowania w życiu codziennym oraz reguły matematyczne. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż w praktyce nie pojawiają się żadne problemy z pobraniem opłaty należnej od przedsiębiorcy, który nabył w danym roku zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych (art. 111 ust. 8), tym samym problematyka w zakresie pobrania pierwszej opłaty nie występuje również w orzecznictwie sądowym. Prezentując powyższe stanowisko Sąd orzekający w tej sprawie podziela argumentację przedstawioną w wyrokach tut. z: 21 listopada 2008 r. sygn. III SA/Gl 1044/08, 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 886/19, 7 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 657/20 oraz w wyroku NSA z 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt II GSK 518/20 (wszystkie wyroku publ.: CBOSA). Sąd nie podziela odmiennych poglądów, które pojawiły się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym, skoro w ustawie o wychowaniu w trzeźwości brak jest przepisów dotyczących zwrotu opłaty nienależnej, to tym samym brak jest podstaw do żądania zwrotu części opłaty za okres przypadający po wygaśnięciu zezwolenia. Takie stanowisko pozostaje w jaskrawej sprzeczności z brzmieniem powołanych przepisów ustawy. Bez względu na to, czy zezwolenie dotyczy całego roku kalendarzowego, czy też okresu obejmującego tylko cześć roku (od pewnej daty do końca roku lub od początku roku do pewnej daty), jest tylko jedna opłata należna - w wysokości proporcjonalnej do ważności zezwolenia. W tym miejscu wskazać przyjdzie, uzasadnienie przywołanego wyżej wyroku NSA z 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt II GSK 518/20, gdzie NSA wyraził pogląd, że skoro opłata, o której mowa w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości uiszczana jest na rzecz gminy, to nie może egzystować poza budżetem tej jednostki samorządu terytorialnego, nie może też pozostawać w budżecie gminy kwota z tytułu opłaty nienależnej, a więc opłaty uiszczonej za okres, w którym zezwolenie utraciło byt prawny. Niezbędne jest zatem odwołanie się do przepisów ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530 t.j.), gdzie w art. 3 ust. 1 pkt 1 wskazano, iż dochodami jednostek samorządu terytorialnego są dochody własne gminy, zaś w art. 4 ust. 1 – 3 wyszczególniono źródła tych dochodów w tym m.in. wpływy z opłat innych [niż wymienione w pkt 2 lit. a) – e)] stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów (art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. f) oraz dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych (art. 4 ust. 1 pkt 3). W świetle treści przywołanego przepisu nie można wyłączyć z grupy dochodów gminy ustanowione art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowej (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2651) przepisy tej ustawy stosuje się do opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawodawca, wymieniając jako należności, do których znajduje zastosowanie Ordynacja podatkowa, opłatę skarbową oraz opłaty, nie odniósł tych opłat do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lecz wskazał na przepisy o podatkach i opłatach lokalnych. Wśród tych przepisów mieści się art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i określonej nim opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto w art. 5 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, zidentyfikowane zostały dochody publiczne, do których zaliczono m.in. opłaty i inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz m.in. jednostek samorządu terytorialnego wynika z odrębnych ustaw. Przepis art. 60 ustawy z 28 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 1634, dalej: u.f.p.) określa – niewyczerpująco – jakiego rodzaju dochody m.in. budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowią środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, zaś art. 67 ust. 1 nakazuje do spraw wymienionych w art. 60 u.f.p. należności stosować przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Trzeba też wskazać, że opłata, o której mowa w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest opłatą za korzystanie z zezwolenia, nie zaś opłatą za jego udzielenie, co wprost wynika z treści ust. 1 wskazanego artykułu. Konsekwencją opłaty ukształtowanej w powiązaniu z korzystaniem z zezwolenia jest przepis art. 111 ust. 8 ustawy. Z uwagi na wynikającą z tego przepisu zasadę uiszczenia opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, w przypadku wygaśnięcia zezwolenia, opłata uiszczona za okres po wygaśnięciu zezwolenia staje się opłatą nienależną i podlega zwrotowi. Bowiem w sytuacji wygaśnięcia zezwolenia, a zatem niekorzystania z niego, gmina traci z mocy w art. 11 ust. 8 ustawy tytuł prawny do opłaty uiszczonej za czas po wygaśnięciu uprawnienia. W tym kontekście zarządzenie zwrotu opłaty nienależnej jest konieczne. Zwrot opłaty uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w związku z przepisem art. 111 ust. 8 ustawy, obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiającą organ o rezygnacji z zezwolenia. Obowiązek zwrotu nadpłaconej opłaty czyli tzw. opłaty nienależnej powstał zatem następnego dnia po wygaśnięciu decyzji, a nie było również przeszkód, aby zwrot taki zarządzić w dacie wydania decyzji wygaszającej zezwolenia. W tym stanie rzeczy zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 111 ust. 1 i 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi, co do naruszenia art. art. 6 K.p.a. w zw. z art. 153 i art. 171 p.p.s.a., przez odmowę zwrotu części opłaty i zastosowanie jako źródła prawa wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć należy, że organ wskazał podstawę prawną wydania aktu, przywołał art 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 104 K.p.a., zatem działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Organ w uzasadnieniu decyzji, dla wyjaśnienia swego stanowiska w sprawie, przytoczył wyrok WSA z 22 września 2005 r. sygn. II GSK 149/05, nie podając miejsca publikacji. Uzasadnienie to nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a., gdyż w uzasadnieniu prawnym nie wyjaśniono podstawy prawnej i nie przywołano zastosowanych przepisów prawa. Wada ta jednak nie stanowi o naruszeniu art. 153 i art. 171 p.p.s.a., w kontekście wskazanym przez skarżącego. W ocenie Sądu nie zasługuje także na aprobatę zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 Konstytucji, albowiem nie ma takiego przepisu. Konstytucja zawiera jedynie art. 81, który określa podstawę do dochodzenia praw i stanowi, że: "Praw określonych w art. 65 ust. 4 i 5, art. 66, art. 69, art. 71 i art. 74-76 można dochodzić w granicach określonych w ustawie." Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wyrażony niniejszym wyrokiem pogląd prawny co do braku podstaw prawnych pozostawania "nadpłaconej" opłaty za zezwolenie w budżecie gminy. Mając na uwadze, że zaskarżona czynność narusza zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, tj.: art. 111 ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz art. 107 § 3 K.p.a. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego tytułem kosztów postępowania uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).