III SA/Gl 920/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2017 r. skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W uzasadnieniu powyższego podała, że zajmuje się zarówno realizacją projektów budowlanych, jak i robotami budowlanymi. Wprawdzie poza kapitałem zakładowym wynoszącym 6.000,00 zł, zadeklarowała jeszcze kapitał zapasowy rzędu 3.992,30 zł, natomiast wartość środków trwałych oszacowała na kwotę 180.214,04 zł (vide: rubryka nr 7 formularza). Niemniej jednak dalej wskazała, że w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę rzędu 26.178,13 zł. Nie posiada zatem dostępnych środków pieniężnych koniecznych do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, albowiem stan jej rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił (-) 184,96 zł, podczas gdy stan środków w kasie to kwota 1.505,33 zł. Ta nie jest wystarczająca na partycypowanie w kosztach postępowania, albowiem zobowiązania Spółki wynoszą 12.941,60 zł. Do wniosku dołączono bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za 2016 r., stan rozrachunków na dzień 31 maja 2017 r. wraz ze sporządzonym na ten dzień sprawozdaniem finansowym. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Takim orzeczeniem jest niewątpliwie postanowienie z dnia 3 sierpnia 2016 r., jako że odnosi się ono w swej treści do należnych w sprawie kosztów sądowych, co do których strona ponownie ubiega się o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało ocenić, czy sytuacja skarżącej Spółki w odniesieniu do złożonego uprzednio wniosku uległa zmianie w takim stopniu, iż uzasadnione jest zastosowanie przewidzianej w art. 165 ustawy p.p.s.a. regulacji prawnej. Chodzi tu w szczególności o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony (na jej pogorszenie), a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). W ocenie rozpoznającego wniosek te w niniejszej sprawie nie zostały wykazane. Zauważyć bowiem należy, że kapitał (fundusz własny) Spółki na koniec 2015 r. wynosił 9.992,30 zł, podczas gdy w roku 2017 jego wartość wzrosła, albowiem na dzień 31 maja 2017 r. wynosiła 43.230,24 zł. Co więcej wypracowany na ten dzień zysk rzędu 59.416,07 zł (vide: rachunek zysków i strat na dzień 31 maja 2017 r.) wskazuje, że poniesiona w 2016 r. strata była spowodowana nadwyżką ponoszonych kosztów nad uzyskanym przychodem, który w tym okresie kształtował się na poziomie 3.327.402,20 zł (vide: rachunek zysków i strat za 2016 r.). Podobnie analiza posiadanego przez Spółkę majątku pozwala przyjąć, że jej sytuacja uległa poprawie. Aktywa trwałe zwiększyły się bowiem z kwoty 67.626,08 zł do 180.214,04 zł (por. bilans z 2015 i 2016 r.). Natomiast w chwili obecnej ich wartość szacuje się na 166.487,14 zł (vide: bilans na dzień 31 maja 2017 r.), czyli znacznie wyżej aniżeli w poprzednio składanym wniosku. W tej sytuacji twierdzenie jakoby Spółka nie dysponowała środkami na poniesienie należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego, który wynosić będzie połowę wpisu od skargi, czyli kwotę 1.198,00 zł nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że na dzień 31 grudnia 2016 r. środki pieniężne, którymi Spółka dysponowała wynosiły 16.985,39 zł (vide: bilans za 2016 r.). Wprawdzie te w chwili obecnej uległy zmniejszeniu do kwoty 1.320,37 zł (vide: bilans na dzień 31 maja 2017 r.), niemniej jednak należy zauważyć, że zobowiązania Spółki na dzień 31 maja 2017 r. wynoszą 12.941,60 zł, podczas gdy na koniec 2015 r. kształtowały się na poziomie 316.825,07 zł. Ponieważ te jak wskazano w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2016 r. nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia, rozpoznający sprawę nie doszukał się podstaw do zmiany bądź uchylenia wydanego wcześniej postanowienia polegającego na odmowie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych. Te mogą się bowiem znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów prowadzonej działalności przyjmujących dużo wyższe wartości. Tym bardziej, że w 2016 r. Spółka utworzyła kapitał (fundusz) zapasowy, którego wysokość (vide: bilans na dzień 31 maja 2017 r.) w zupełności wystarcza na poniesienie należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.