III SA/Gl 883/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na Prezydenta Miasta J. w przedmiocie działania Wydziału Kontroli i Audytu Wewnętrznego Urzędu Miasta J. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. G.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na Prezydenta Miasta J. w przedmiocie działania Wydziału Kontroli i Audytu Wewnętrznego Urzędu Miasta J. W skardze skarżący podnosi, że 20.10.2022 r. poinformował Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego o chęci dostarczenia dodatkowych dokumentów dotyczących kontroli, zaś do dnia 28.10.2022 r. nie otrzymał żadnej informacji zwrotnej w tej sprawie. Podkreśla, że w przeszłości wielokrotnie wnosił zastrzeżenia na brak kultury organizacyjnej w UM J. i otrzymał wtedy zapewnienie od Sekretarza Miasta, że każda kierowana korespondencja będzie potwierdzana. Stwierdził, że tak nie było tym razem. W jego ocenie to działania w złej wierze, które uniemożliwiły mu dostarczenie ważnych dla sprawy dokumentów. Odwołał się również do regulacji art 222 k.p.a., który stanowi, że "O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna." Ponadto poinformował, że 20.09.2022 r. wniósł pismo do Wydziału Kontroli i Audytu Wewnętrznego - skargę na "niedopuszczalny arogancki serwilizm czyli inkwizycyjne prowadzenie kontroli w sposób przemocowy instytucjonalnie, a nie na zasadach partnerskich przez Naczelniczkę i osoby jej podległe". Wniósł o rozpatrzenie kwestii, dlaczego Wydział Kontroli i Audytu Wewnętrznego w przesłanych do niego pytaniach kontrolnych żąda określonych dokumentów i wyjaśnień bez podania podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej w skrócie, jako: p.p.s.a.). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg (katalog zawarty w § 2) na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, zatem zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu. W rozpatrywanej sprawie G.K. złożył skargę na Prezydenta Miasta J. w przedmiocie działania Wydziału Kontroli i Audytu Wewnętrznego Urzędu Miasta J. Skarżący wyraził niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania ww. Wydziału. Ponadto analiza skargi wskazuje, że G.K. domaga się kontroli sposobu załatwienia skargi złożonej w ramach postępowania skargowego regulowanego przepisami zawartymi w Dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. O tym zaś, czy pismo jest skargą albo wnioskiem decyduje treść pisma a nie jego forma zewnętrzna (art. 222 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy, w jakiej może nastąpić załatwienie skargi złożonej w opisywanym trybie, stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 k.p.a.). W ramach postępowania skargowego - regulowanego działem VIII k.p.a. "Skargi i wnioski" - realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków. Tryb skargowy z działu VIII k.p.a. ma na celu sprawdzenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Postępowanie w sprawie skarg wniesionych w trybie art. 227 k.p.a. w związku z art. 221 k.p.a. ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowe, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, nie kończy się wydaniem władczego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia). Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi, zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Działania podejmowane przez organ w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji w trybie art. 227 k.p.a. w związku z art. 221 k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na wynik tego postępowania, ani też na bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi. Żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a. w związku z art. 221 k.p.a., brak jest też przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Mając powyższe na uwadze należało uznać skargę za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia,