III SA/Gl 876/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Dorota Fleszer po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...], ldz. [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. działając na podstawie art. 134 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego S. P. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r., znak: [...], Idz. [...], odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego podziemnego zakładu górniczego Kopalnia "[...]" na lata 2021-2025, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniósł, że wnioskiem z [...] r., uzupełnionym pismem z [...] r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego podziemnego zakładu górniczego Kopalnia "[...]" na lata 2021-2025 i przyznanie mu w tym postępowaniu statusu strony. Postanowieniem z [...] r., znak: [...], Idz. [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - zwanej dalej "Kpa", organ odmówił wznowienia ww. postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że organ, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania na wstępie przeprowadza badanie dopuszczalności wznowienia pod kątem podmiotowym i przedmiotowym. Analiza podmiotowa obejmuje ustalenie, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Stroną jest zaś taki podmiot, który ma w tym postępowaniu interes prawny. To zaś oznacza, że istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu albo zaniechania jego działania. Natomiast zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, materialnoprawny interes w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego posiada jedynie podmiot, który wystąpił z takim wnioskiem. Organ powołał się na wyrok NSA z 11 grudnia 2018r. sygn. akt II GSK 4645/16. Z wydruku śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika, że przesyłka zawierająca to postanowienie została doręczona stronie [...] r. W dniu [...] r. do Okręgowego Urzędu Górniczego w K. wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r., które – jak wynika ze stempla na kopercie - zostało nadane w placówce pocztowej [...] r. Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (zażalenia) obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie (zażalenie) nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności może przystąpić do merytorycznego rozpoznania środka odwoławczego. Z art. 141 § 2 K.p.a. wynika, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone postanowienie zostało doręczone [...] r., zatem zażalenie na nie należało wnieść najpóźniej [...] r. Jednakże zażalenie skarżącego, pomimo zawartego w postanowieniu organu I instancji prawidłowego pouczenia, zostało nadane w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. dopiero [...] r. Nastąpiło to więc po upływie terminu. Przy czym, żalący się nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego - złożenia zażalenia z przekroczeniem ustawowego 7-dniowego terminu oraz braku wniosku o jego przywrócenie - organ drugiej instancji stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego. W skardze na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o zwolnienie z kosztów sądowych i wstrzymanie wykonania decyzji z [...]r., sygn. [...], wydanej przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., zatwierdzającej plan ruchu - likwidacji Zakładu Górniczego w części dotyczącej pompowania wód podziemnych i całkowitej likwidacji infrastruktury naziemnej tego Zakładu. W uzasadnieniu stwierdził, że twierdzenie, iż odebrał przesyłkę [...] r. jest nieprawdziwe, gdyż od [...] do [...] r. przebywał w Szpitalu [...] w O. i nie mógł odebrać tego listu. List ten jakiś pracownik Poczty Polskiej wrzucił mu do skrzynki pocztowej [...] r., zatem zażalenie wniesione przez niego [...] r. jako złożone 6. dnia nadane zostało z zachowaniem terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zażalenie – wobec jego doręczenia [...] r. - należało wnieść najpóźniej [...] r., podczas gdy strona nadała je w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. dopiero [...] r. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego o jego domniemanym pobycie w szpitalu w dniach od [...] r. do [...] r. organ oświadczył, iż skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na prawdziwość tego twierdzenia. Wskazany zaś przez niego dzień [...] r. jako dzień doręczenia mu przesyłki zawierającej postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przypadał w 2021r. w sobotę, czyli w dniu w którym Poczta Polska S.A. nie dokonuje doręczeń, gdyż listonosze nie pracują w soboty. Nawet jeżeli uznać, iż z powodu pobytu w szpitalu nie biegł dla skarżącego w tym okresie termin na złożenie zażalenia, to biorąc pod uwagę dzień doręczenia przesyłki - [...] r., oraz dzień wyjścia skarżącego ze szpitala, termin do wniesienia zażalenia upłynął skarżącemu najpóźniej [...] r. Nadto korespondencję adresowaną do skarżącego mógł w jego imieniu podjąć pełnoletni domownik, jak to miało miejsce w przypadku innej korespondencji kierowanej do skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W następstwie owej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Takich zaś wad zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić także trzeba, że stosownie do art.144 Kpa w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z art. 134 Kpa wynikają zatem dwie przesłanki skutecznego złożenia zażalenia. Jedna z nich dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Organ orzekając w oparciu o art. 134 Kpa w zakresie terminowości odwołania obowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia przez nią odwołania (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1700/19). Analogiczne wymogi ciążą na organie w związku z wniesieniem zażalenia. Z akt sprawy wynika, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego z [...] r. zostało stronie doręczone [...] r., co wynika z wydruku śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. Brak jest podstaw do podważenia prawdziwości tej informacji. W szczególności nie może takiej podstawy stanowić oświadczenie skarżącego, że przesyłka została wrzucona do jego skrzynki [...] r., gdyż z jednej stoi w sprzeczności z treścią informacji pochodzącej od operatora publicznego, z drugiej jest niewiarygodna, gdyż w soboty Poczta Polska S.A. nie dokonuje doręczeń przez listonoszy, którzy w tym dniu nie pracują. Oznacza to, że zażalenie na takie postanowienie winno być wniesione do [...] r. włącznie z tym dniem. Zgodnie bowiem z art. 141 § 2 Kpa, zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jest terminem procesowym obliczanym według przepisów Kpa. Natomiast skarżący złożył zażalenie dopiero [...] r. Wraz z zażaleniem nie wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast dopiero po złożeniu takiego wniosku, jego uzasadnieniu i uprawdopodobnieniu niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu (art. 58 § 1 Kpa) organ miałby podstawy do orzekania o przywróceniu terminu, gdyż nie działa on w takim przypadku z urzędu. Z kontrolnej funkcji sądu administracyjnego wynika, że – jak już wyżej wskazano – bada on zgodność z prawem działania organu. Skoro skarżący w zażaleniu nie wniósł o przywrócenie terminu ani nie podnosił okoliczności pobytu w szpitalu, nie można organowi stawiać zarzutu naruszenia prawa z tego powodu, że nie zbadał przyczyn uchybienia terminu, gdyż żaden przepis nie nakłada na niego takiego obowiązku. Powyższe prowadzi do wniosku, że działanie organu było w pełni prawidłowe. Nawet jednak uwzględniając - niepopartą dowodami i niepodnoszoną przed organem - okoliczność pobytu w szpitalu zauważyć przyjdzie, że skarżący mógł się zapoznać z postanowieniem o odmowie wznowienia [...] r. (następny dzień po zakończeniu hospitalizacji). W takim przypadku siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpocząłby bieg [...] i upłynął [...]r., co prowadzi do wniosku, że nawet przyjęcie takich niepotwierdzonych założeń wskazuje, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.