III SA/Gl 858/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 31 grudnia 2018 r. nr 553/2018 w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 195/19 1) wznawia postępowanie sądowe; 2) uchyla prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 195/19; 3) uchyla zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/GI 982/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. K. (dalej: skarżący) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: organ II instancji) z dnia 31 grudnia 2018 r., nr 553/2018 w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 16 lipca 2019 r. Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny sprawy. Skarżący złożył wniosek o równoważnik za brak lokalu mieszkalnego do Komendanta Miejskiego Policji w Z. w dniu 26 września 2018 r., złożył też oświadczenie, że w dniu [...], zawarł związek małżeński z Z. K. (z domu S.) z którą zamieszkują na podstawie umowy najmu w mieszkaniu znajdującym się w K. przy ul. [...], a stawka czynszu była wyższa niż stawka ustalona przez gminę. Jednocześnie skarżący poinformował, że jego małżonka nabyła na mocy testamentu ( Akt notarialny Rep. A nr [...]) połowę nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], której pow., mieszkalna wynosiła 57 m2. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Miejski Policji w Z. decyzją z dnia 15 października 2018 r., nr [...] odmówił skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, który decyzją z dnia 31 grudnia 2018 r., nr 553/2018 utrzymał ww. zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Z. w mocy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/GI 982/17 oddalił skargę. Skarżący w dniu 24 listopada 2022 r., złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego. Jako podstawę skargi o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/GI 982/17 skarżący wskazał art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "ppsa"), tj. późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie zapadły następujące decyzje: Komendanta Miejskiego Policji w Z. nr [...] odmawiająca skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jak i decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach nr 553/2018 utrzymująca zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Z. w mocy. Jednakże decyzje te zostały oparte o złożone przez skarżącego oświadczenie, jakoby to małżonka Skarżącego Z. K. posiadała na mocy testamentu połowę nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. Oświadczenie to skarżący złożył posiadając wiedzę o testamencie sporządzonym w 1998 r. (został załączony do dokumentacji złożonej podczas ubiegania się o przyznanie równoważnika). Następnie w 2019 r. zostało wszczęte przed Sądem Rejonowym w T. postępowanie spadkowe o sygn. akt [...], w którym to postępowaniu zostały ujawnione inne, a nieznane skarżącemu, pozostawione przez K. W. (wstępna-małżonki skarżącego) testamenty z roku 1999 (zał.1 i 2) Testamenty te znoszą dziedziczenie przez żonę skarżącego jakiegokolwiek majątku po babci, co powoduje, że faktycznie od dnia [...] 1999 r., małżonka skarżącego nie posiadała żadnego tytułu prawnego do jakiejkolwiek nieruchomości. Fakt ten został stwierdzony postanowieniem Sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po K. W. z dnia 30 grudnia 2021 r. o sygn. akt [...], (zał.3) a doręczonym pod koniec sierpnia 2022 r. Skarżący o ww. testamencie dowiedział się od małżonki na początku września 2022 r., jednakże o samej treści dwóch nieznanych wcześniej testamentów skarżący dowiedział się w dniu 17 listopada 2022 r. Została zatem spełniona zdaniem skarżącego przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 273 § 2 ppsa, czyli wykrycie takich faktów, które mają wpływ i to kluczowy na bieg sprawy, które nie były wiadome skarżącemu w momencie trwania postępowania. Skarżący jest przekonany, że gdyby stan faktyczny był mu znany wcześniej, wynik postępowania byłby zgodny z jego interesem. Skarżący zachował również trzymiesięczny termin do wniesienia skargi określony w art. 277 ppsa. Jednocześnie wskazał, że w związku z przytoczonymi przez niego faktami równoważnik za brak lokalu mieszkalnego powinien przysługiwać mu od 9 września 2018 r. do dnia 4 grudnia 2020 r. czyli do dnia zakupu przez niego mieszkania. Na dowód czego przedłożył kopie kolejnej umowy najmu (zał.5), która nie znajduje się w aktach postępowania oraz kopie aktu notarialnego poświadczającego zakup mieszkania (zał.6). Skarżący zaznaczył, że umowę najmu mieszkania mieszczącego się w K. przy ul. [...] wypowiedział we wrześniu 2020 r. W ocenie skarżącego okoliczności powyższe mają kluczowe znaczenie dla przedmiotowego postępowania administracyjnego oraz przemawiają za wznowieniem postępowania sądowego bowiem po wydaniu wyroku ujawniły się nowe okoliczności, których Sąd nie brał pod uwagę, a które rzutują na prawidłowość procedowania w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym wnosi o wznowienie postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji wskazał, iż skarżący w 2018 r. przedstawił testament z 1999 r. dotyczący wyłącznie nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. Natomiast na odwrocie przedłożonego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 grudnia 2021 r. o sygn. akt [...], znajdowała się kserokopia "testamentu" z dnia [...] 1999 r. w której spadkodawca (K. W. wstępna-małżonki skarżącego) zaznaczyła, że testament z 1999r. dotyczy wyłącznie nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], w związku z czym małżonka skarżącego w dalszym ciągu posiada tytuł prawny do nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. Wobec powyższego Organ II instancji uznał, iż w świetle posiadanych dokumentów w przedmiotowej sprawie nie zaistniały nowe okoliczności i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Będąca przedmiotem kontroli sądowej skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadna. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "ppsa")., można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 ppsa, i stanowią katalog zamknięty. W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 ppsa), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 ppsa), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 ppsa), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 ppsa). Skarga o wznowienie postępowania sądowego jako stanowiąca nadzwyczajny środek zmierzający do ponownego rozpoznania sprawy już prawomocnie zakończonej, stosownie do art. 279 ppsa, który określa jej wymogi, winna wskazywać ustawową podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Stosownie do art. 281 ustawy ppsa na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności Sąd zbadał przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu, Skarżący wystąpił o wznowienie postępowania z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 277 ppsa. Termin ten rozpoczął bowiem bieg w dniu, w którym Skarżący dowiedział się o nowych dowodach i okolicznościach w sprawie, co jak wynika z akt sądowych sprawy miało miejsce we wrześniu 2022 r., a w dniu 24 listopada 2022 r. skarżący złożył niniejszą skargę. Sąd uznał również, że skarga o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne wynikające z art. 279 ppsa oraz opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 273 § 2ppsa. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2021 r. II OSK 2596/18 (publ.), że "Zgodnie z art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej: ppsa, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z konstrukcji powyższej normy prawnej wynika, iż chodzi o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które nie zostały ujawnione w zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jest nieznanych w jego trakcie stronom i z których strona nie mogła skorzystać. Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, to znaczy muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w poprzednim postępowaniu. Chodzi więc o sytuację, w której przy wiedzy sądu o tych faktach czy dowodach w momencie orzekania zapadłoby rozstrzygnięcie innej treści. Jak wskazuje się w doktrynie, logiczna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi w nim o takie okoliczności faktyczne lub dowody, które dotyczą podstawy, a w szczególności podstawy faktycznej skontrolowanej przez sąd decyzji administracyjnej". W ocenie Sądu wznowienie postępowania z uwagi na wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy uzasadniają jedynie te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Sąd wskazuje, iż zarzut organu dotyczący wyłączenia nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] na mocy zapisu z kserokopii "testamentu" z dnia [...] 1999 r. w której spadkodawca (K. W. wstępna-małżonki skarżącego) zaznaczyła, że testament z 1999 r. dotyczy wyłącznie nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], jest chybiony, albowiem taki zapis nie może wywołać skutków prawnych do nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], ponieważ o całości spadku po wyżej wymienionej K. W. przesądziło Postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 grudnia 2021 r. o sygn. akt [...]. W związku z czym małżonka skarżącego nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] a skarżący tym samym ma prawo wnioskować o przydział lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej na podstawie przepisów ustawy o Policji. Wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania sądowego tj.: art. 273 § 2 ppsa, czyli wykrycie takich faktów, które mają wpływ na bieg sprawy, które nie były wiadome skarżącemu w momencie trwania postępowania nastąpiła przez uzyskanie wiedzy przez skarżącego o Postanowieniu Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 grudnia 2021 r. o sygn. akt [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia praw do spadku po K. W. wstępnej-małżonki skarżącego, które to postanowienie kategorycznie przesądziło o braku praw do spadku małżonki skarżącego, co też określiło status majątkowy skarżącego starającego się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto doprowadziła do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu powołane przez skarżącego okoliczności mogą być uznane za mające wpływ na wynik sprawy sądowej w rozumieniu art. 273 § 2 ppsa. Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarga opiera się na ustawowych podstawach wznowienia o których mowa w art. 273 § 2 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie wniosku o równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, organ uwzględni postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 grudnia 2021 r. o sygn. akt [...] oceniając sytuację mieszkaniową skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 282 § 2 ppsa. orzekł jak w sentencji wyroku w pkt.1 o wznowieniu postępowania sądowego; w pkt.2 uchylił Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/GI 982/17 ; w pkt.3 uchylił zaskarżoną decyzję.