III SA/Gl 830/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 101/23 postanawia: odrzucić skargę.

Postanowieniem z 3 lipca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 101/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił skargę W. G. (dalej: skarżący) na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu 28 lipca 2023 r. Pismem z 19 września 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 101/23. Skarżący kolejnymi pismami z dni 7, 8, 11 i 18 grudnia 2023 r. przedstawiał pisma z załącznikami, które jego zdaniem stanowiły dowody na procedowanie organu rentowego niezgodnie z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, jeśli spełnione zostaną przesłanki przewidziane w ustawie. Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o presumpcję wadliwego procesu i zastąpienie zapadłego orzeczenia - orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że wznowienie postępowania sądowego może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Oznacza to konieczność wznowienia na nowo procesu dotkniętego przyczynami nieważności (art. 271 p.p.s.a.), właściwymi przyczynami restytucyjnymi (art. 273 p.p.s.a.) oraz faktem wydania orzeczenia na podstawie aktu normatywnego, uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd skargę odrzuci. Postanowieniem z 1 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 101/23 starszy referendarz sądowy stwierdził prawomocność orzeczenia z 3 lipca 2023 r. z dniem 15 sierpnia 2023 r. Skarżący w niniejszej sprawie powołał się na podstawę z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., czyli strona nie była należycie reprezentowana lub pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Należy zauważyć, iż pozbawienie możności działania oznacza pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa. Dla uznania, iż omawiana przesłanka wystąpiła, wymaga się ponadto wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem stron możliwości działania w podanym wyżej znaczeniu (vide: K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 216-217). Ponadto wskazał podstawę z art. 273 § 2 p.p.s.a. i twierdzi, że jego zdaniem stan faktyczny sprawy został sfałszowany przez organ rentowy. Należy podkreślić, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - otrzymał odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na ograniczenie zawarte w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.: "nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała". W wypadku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, że strona mogła w toku postępowania, przez złożenie zwykłego środka odwoławczego, usunąć zarzucaną wadliwość postępowania. Tym samym powołana przez skarżącego podstawa z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie i nie może być rozpoznana merytorycznie. Wskazać należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a., nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Wskazany pogląd został wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (na gruncie analogicznego brzmienia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – np. postanowienie SN z dnia 28 października 1999 r., sygn. II UKN 174/99 i powołane tam orzecznictwo). Niemniej jednak, wnikliwa analiza pism, które skarżący składał na okoliczność wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, uzasadnia ocenę Sądu, że strona nie wskazała elementów obligatoryjnych skargi o wznowienie postępowania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.