III SA/Gl 744/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2025 r. nr SKO.K/41.3/563/2025/7570/AW w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 5 czerwca 2025r., nr SKO.K/41.3/563/2025/7570/AW, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania J. D. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji Starosty [...] nr [...] z 2 kwietnia 2025 r. o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy do czasu ustania przyczyny uzasadniającej jego zatrzymanie - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołało się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 575; dalej: k.p.a.) i m.in. art. 4 to jest ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.). Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Decyzją z 2 kwietnia 2025 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541; dalej: ustawa zmieniająca) oraz art. 104 k.p.a., zatrzymał Skarżącemu dokument prawa jazdy kategorii "AM, B1, B", nr [...], wydanego przez Starostę [...], do czasu ustania przyczyny uzasadniającej jego zatrzymanie. Z akt sprawy wynika, że podstawą wszczęcia postępowania był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 27 stycznia 2025 r., który wpłynął do organu pierwszej instancji 28 stycznia 2025 r., zawierający żądanie skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych; według tego wniosku Skarżący uzyskał łącznie 29 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w okresie od 6 września 2023 r. do 24 stycznia 2025 r. Organ pierwszej instancji zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania oraz umożliwił mu wypowiedzenie się co do materiału sprawy; Skarżący skorzystał z tego uprawnienia 19 lutego 2025 r. Następnie Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, wskazując, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej jest związany wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów. Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania Strony – SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazało, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej nadal stanowi podstawę wydawania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w razie przekroczenia 24 punktów karnych, a wniosek Policji ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Powołało się również Kolegium na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym starosta i samorządowe kolegium odwoławcze nie mają kompetencji do samodzielnego badania prawidłowości naliczenia punktów karnych ani kwalifikacji poszczególnych naruszeń, gdyż zagadnienia te pozostają w sferze działania Policji i mogą być poddane kontroli sądu administracyjnego w odrębnym trybie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a.; podniósł w szczególności, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego, nie zbadały, czy w dacie wydania decyzji rzeczywiście istniała przesłanka przekroczenia 24 punktów karnych, a nadto błędnie utożsamiły wniosek Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z podstawą do zatrzymania prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko, że po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji starosta był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a argumenty skargi nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły podstawy do zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do dnia wskazanego w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że przepis ten kreuje decyzję związaną, a zatem organ nie dysponuje luzem decyzyjnym co do odmowy zatrzymania prawa jazdy po otrzymaniu stosownej informacji od organu Policji. W ocenie Sądu stanowisko organów co do samej zasady było prawidłowe. Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji jednoznacznie wynikało, że Skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, uzyskując 29 punktów, a dokument ten – jako dokument urzędowy – korzysta z domniemania prawdziwości i autentyczności wynikającego z art. 76 § 1 k.p.a. W konsekwencji starosta nie był uprawniony do prowadzenia własnego postępowania w celu weryfikowania prawidłowości naliczenia punktów karnych, dat ich usunięcia z ewidencji czy zasadności poszczególnych wpisów. Utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych przyjmuje bowiem, że zagadnienia te pozostają poza zakresem kognicji organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy i mogą być kwestionowane wyłącznie wobec czynności Policji albo w postępowaniach dotyczących ewidencji punktów. Trafnie zatem organy uznały, że skoro dysponowały formalnie skutecznym wnioskiem właściwego organu Policji, to zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej i wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Prawidłowe było również przyjęcie, że kontrola prawidłowości wpisów punktowych nie może być przenoszona do niniejszego postępowania, gdyż prowadziłoby to do zastąpienia właściwych kompetencji Policji przez organy administracji właściwe w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie Sąd dostrzega, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji było bardzo skrótowe i nie rozwijało szerzej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Brak ten został jednak uzupełniony w postępowaniu odwoławczym, w którym organ drugiej instancji wyczerpująco wyjaśnił zarówno podstawę materialnoprawną decyzji, jak i znaczenie wniosku Policji oraz zakres związania organów tym dokumentem. Odpowiedź na skargę nie zawiera wprawdzie pogłębionej argumentacji i w istocie ogranicza się do podtrzymania stanowiska przedstawionego w decyzji, jednak sama ta okoliczność nie świadczy o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Pismo z art. 54 § 2 p.p.s.a. ma charakter procesowy i nie zastępuje uzasadnienia decyzji administracyjnej, wobec czego jego lakoniczność nie może sama przez się prowadzić do uwzględnienia skargi. Oceniając zatem poszczególne argumenty skargi należało ocenić za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a z uwagi na związany charakter decyzji materiał ten sprowadzał się zasadniczo do wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz dokumentów dotyczących przebiegu postępowania; prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w kierunku badania prawidłowości naliczenia punktów byłoby prawnie niedopuszczalne. Nie mógł odnieść także pożądanego w skardze skutku zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nie może prowadzić do odmowy zastosowania jednoznacznego przepisu prawa materialnego ani do pominięcia skutków związania organu treścią wniosku Policji; zasada ta służy prawidłowej wykładni i stosowaniu prawa, lecz nie znosi normy nakazującej wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przy przekroczeniu 24 punktów. Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Z akt wynika, że Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i skorzystał z prawa do wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów, składając wyjaśnienia 19 lutego 2025 r., a zatem jego uprawnienia procesowe zostały zachowane. Sam fakt, że organy nie podzieliły stanowiska strony co do istnienia przesłanki przekroczenia 24 punktów, nie oznacza naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Nie zasługuje też na uwzględnienie zasadnicza teza skargi, według której sam wniosek Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mógł stanowić podstawy zatrzymania prawa jazdy. Przeciwnie, zarówno z treści art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, jak i z utrwalonego orzecznictwa wynika, że przekroczenie 24 punktów ujawnione we wniosku właściwego organu Policji uruchamia obowiązek wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy; w tym sensie skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zatrzymanie prawa jazdy pozostają ze sobą funkcjonalnie powiązane. Nie mogła również odnieść skutku argumentacja Skarżącego odwołująca się do niespójności zmian legislacyjnych, braku pełnej elektronicznej weryfikacji danych czy do zawodowej potrzeby korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami. Są to okoliczności pozostające poza ustawowymi przesłankami rozstrzygnięcia w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy, a zatem nie mogły one wpłynąć na legalność decyzji. Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że w dniu wydania decyzji przesłanka przekroczenia 24 punktów już nie istniała, Sąd wskazuje, iż kwestia ta mogłaby być istotna tylko wtedy, gdyby doszło do skutecznego podważenia danych wynikających z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Dopóki jednak w obrocie prawnym funkcjonował wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji oparty na danych z ewidencji, organy były nim związane; ewentualne późniejsze skorygowanie ewidencji mogłoby stanowić co najwyżej podstawę wznowienia postępowania, co trafnie zauważyło Kolegium. Nie zmienia tej oceny powoływana przez Skarżącego okoliczność przedstawienia orzeczenia psychologicznego. Zaskarżona decyzja została wydana z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów karnych i obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, zaś pozytywny wynik badania psychologicznego nie eliminuje samoistnie podstawy zatrzymania prawa jazdy wynikającej z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Konkludując - Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej ma charakter związany. Oznacza to, że po stronie organu nie występuje kompetencja do ważenia interesu indywidualnego strony z interesem publicznym ani do odstąpienia od zastosowania przepisu z uwagi na szczególne okoliczności osobiste Skarżącego. Również z punktu widzenia przepisów procesowych zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy ustaliły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, zapewniły stronie udział w postępowaniu, a następnie prawidłowo zastosowały normę prawa materialnego do ustalonego stanu spraw. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 10 § 1 czy art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi w istocie zmierzały do zakwestionowania liczby punktów karnych przypisanych Skarżącemu, lecz kwestia ta nie mogła być skutecznie badana w granicach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. ----------------------- 6