III SA/Gl 731/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.R. na pismo Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] r. K.R. wniosła skargę na pismo Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Z treści skargi wynika, że skarżąca oczekuje od organu zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w związku z faktem zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu powyżej pięciu lat, co potwierdzają akta sprawy Sądu Rejonowego w G. o sygn. [...] oraz akta Sądu Okręgowego w G. o sygn [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. wniósł o jej odrzucenie gdyż stwierdził, że przedmiotowa sprawa ma charakter cywilnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Ustalenie niedopuszczalności drogi sądowej jest podstawą odrzucenia skargi. Zakres kompetencji sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli działalności administracji publicznej ustawodawca skonkretyzował m.in. na gruncie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Na mocy tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zatem z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dopuszczalność zaskarżenia innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności zostało ograniczone przedmiotowo do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W sprawie niniejszej rozważeniu podlega kwestia, czy żądanie skarżącej jest rozstrzygane przez organ poprzez wydanie aktu z katalogu wskazanego w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Jak już wskazano na wstępie, z treści skargi wynika, że skarżąca oczekuje od organu zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w związku z faktem zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu powyżej pięciu lat przed dniem [...] r., co potwierdzają akta sprawy Sądu Rejonowego w G. o sygn. [...] oraz akta Sądu Okręgowego w G. o sygn.. [...]. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w G. poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w poprzednich pismach dotyczące braku możliwości zawarcia umowy najmu lokalu moeszkalnego. Zdaniem Sądu, skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż sprawa, której dotyczy żądanie skarżącej nie należy do kategorii spraw o których mowa w art. 3 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt I OSK 1243/13 wskazał, że podstawą do kwalifikacji do aktu z zakresu administracji publicznej jest regulacja w przepisach prawa materialnego, które umocowują organ administracji publicznej do wydania jednostronnego aktu w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych (art. 5, art. 23, art. 25b ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Wobec powyższego, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.